نقش خودسازی در تحقق صلح عادلانه با تأکید بر بیانیه گام دوم انقلاب

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای رشته روابط بین‌الملل، قم، ایران

2 دانشیار، جامعه المصطفی العالمیه، قم؛ عضو انجمن مطالعات سیاسی حوزه، ایران

10.22034/sm.2020.120164.1498

چکیده

هدف پژوهش حاضر تبیین رابطه خود‌سازی و صلح عادلانه با روش تحلیلی - توصیفی بود. یافته‌ها نشان داد حل اختلافات و منازعات در جوامع بشری و تحقق صلح عادلانه در گرو خودسازی انسان در لایه‌ها و سطوح مختلف فردی، اجتماعی و به ویژه در سطح کارگزاران و دولت‌مردان تحقق خواهد یافت. خودسازی به عنوان مهمترین گام و مقدم بر جامعه‌پردازی و تمدن‌سازی است، خودسازی در دو عرصه‌‌ی توجه به فطرت پاک انسانی و پا نهادن بر غرائز و تمایلات نفسانی می‌تواند به عینیت بخشی صلح جهانی کمک نموده و به عنوان یک نیروی کنترل درونی، می‌تواند دو کارویژه مهم داشته باشد که یکی معطوف به برجسته‌سازی فضایل انسانی مانند عدالت‌جویی و اخلاق‌گرایی است. کارویژه دیگر خودسازی ناظر به کنترل غرایز در راستای جلوگیری از طغیان، سلطه‌گری و ظلم به دیگران است. بدون تردید این دو کارویژه پس از اصلاح انسان، موجب آرامش و صلح در جامعه می‌گردد، زیرا خودسازی فردی سبب پاکسازی روح و تسکین دهنده و آرام بخشی خواهد شد، در نتیجه همه کسانی که در جامعه هستند احساس آرامش و صلح عادلانه می‌نمایند.

کلیدواژه‌ها


قرآن کریم. (ترجمه و تفسیر محسن قرائتی. قم: مرکز فرهنگی درس‌هایی از قرآن، 1394).
  1. ابراهیمی، شهروز و دیگران (1393). بررسی تطبیقی رویکرد امنیتی اسلام با رویکرد امنیتی رئالیسم و لیبرالیسم. جامعه‌شناسیسیاسیجهاناسلام، شماره4: ص1ـ28.
  2. ابن مسکویه، احمد بن محمد (1394). تهذیب‌الاخلاق. ترجمه صلاح‌الدین سلجوقی. تهران: موسسه انتشارات عرفان.
  3. ابن منظور، محمد بن مکرم (1408ق). لسانالعرب. بیروت: دار احیاء التراث العربی، ج2.
  4. احمدی، محمدرضا (1384). امنیت، مفاهیم، مبانی و رویکردها: رویکرد اسلامی. مربیان، سال 5، شماره 15: ص76ـ111.
  5. آدمی، علی (1396). صلح غایت‌انگارانه؛ تطبیقی هستی و انسان‌شناسانه بر نظریه صلح در اسلام و غرب. پژوهش‌های روابط بین‌الملل، شماره 26: ص51ـ78.
  6. اصفهانی، سید ابوالحسن (1352). وسیله النجاه. قم: نیکنام.
  7. افتخاری، اصغر؛ محمدی سیرت، حسین (1392). صلح و سلم در قرآن کریم. مطالعات قرآن و حدیث، سال ششم، شماره 2: ص 53-78.
  8. آل یاسین، جعفر (۱۹۸۵م). الفارابی فی محدوده و رسومه. بیروت: عالم الکتب.
  9. برگسون، هانری (1358). دو سرچشمه اخلاق و دین. ترجمه حسن حبیبی. تهران: شرکت انتشار.
  10. بیانیه گام دوم انقلاب (22/11/1397). قابل دسترس در:
https://farsi.khamenei.ir/message-content?id=41673
10. پژوهشگاه حوزه و دانشگاه (1379). اسلام و حقوق بین‏الملل عمومى. تهران: سمت، ج1.
11. جمشیدی، محمدحسین (۱۳۹۶). بررسی و تدوین مقوله صلح در نظریه مدینه المسالمه (شهر صلح) فارابی و نظریه صلح پایدار. جستارهای سیاسی معاصر، سال ۸، شماره ۳: ص 1-28.
12. جمشیدی، محمدحسین؛ نجفی، مصطفی؛ زبیدی، زینب (1395). بررسی مقایسه‌ای مقوله صلح پایدار از منظر اسلام و لیبرالیسم اخلاقی (کانتی). سیاست دفاعی، سال بیست و چهارم، شماره 97: ص219ـ248.
13. جهانی‌‌پور، یاسر (۱۳۸۴). خودسازی از نگاه امام خمینی و جمعی از عرفا. حضور، شماره ۵۲: ص3ـ22.
14. چینی چیان، نیلوفر؛ صلاحی، ملک یحیی (1396). بررسی تطبیقی گفتمان صلح در میان مکاتب دینی و بشری. علوم سیاسی، شماره 40: ص 147-165.
15. حیدری، حمید (1387). نظریه صلح دموکراتیک. علوم سیاسى، شماره 41: ص 31ـ46.
16. خامنه‌ای، سید علی (۱۳۸۷/۰۳/۲۱). بیانات ‌در اولین دیدار با نمایندگان مجلس هشتم‌. قابل دسترس در: https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=4029
17. خامنه‌ای، سید علی (21/09/1380). بیانات در دیدار با کارگزاران نظام. قابل دسترس در:
18. خمینی، سید روح‌الله (1386). اخلاق: انسان‌شناسی در اندیشه امام خمینی. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
19. دهخدا، علی اکبر (1377). لغت‌نامه دهخدا. تهران: موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، ج15.
20. دهشیری، محمدرضا (24/6/1398). ضرورت‌ها و الزامات تحقق صلح عادلانه.قابل دسترس در:
http://www.iwpeace.com/reports/36714
21. رازینی، علی (1386). پژوهشی پیرامون مفردات قرآن. تهران: دفتر پژوهش و نشر سهروردی، چاپ دوم.
22. راغب اصفهانی، حسین بن محمد (1412ق). المفرداتفیغریبالقرآن. بیروت: دارالعلم.
23. سیمبر، رضا (1396). مبنای انسانی صلح در نظریه‌پردازی اسلامی در روابط بین‌الملل. در: مجموعه مقالات سومین کنگره بین‌المللی علوم انسانی اسلامی، شماره 4: ص275 -298.
24. صدر، سید محمدباقر (۱۳۸۸). سنت‌های تاریخ در قرآن. ترجمه سید جمال موسوی اصفهانی. قم: انتشارات اسلامی.
25. طباطبایی، محمدحسین (1387). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمه سید محمدباقر موسوی همدانی. قم: موسسه فرهنگی تبیان، ج20.
26. طبرسی، فضل بن حسن (1375). تفسیر جوامع الجامع. مشهد: آستان قدس رضوی، ج10.
27. طریحی، فخرالدین (1375). مجمع البحرین. تهران: کتاب‌فروشی مرتضوی، ج 6.
28. فارابی، ابونصر محمد (1371). رساله التنبیه علی سبیل سعاده، تهران: حکمت.
29. فقیهی مقدس، نفیسه؛ خلجی، علی؛ مهدوی‌راد، محمدعلی (1393). اصول راهبردی صلح در اسلام. سیاست متعالیه، سال 2، شماره 4: ص 7ـ26.
30. فیض کاشانی، ملامحسن (1383). المحجه البیضاء. قم: انتشارات جامعه مدرسین، ج4.
31. قرائتی، محسن (1383). تفسیر نور. تهران: مرکز فرهنگى درس‌هایى از قرآن، چاپ یازدهم، ج4.
32. قوام، عبدالعلی (1384). اصول سیاست خارجی و سیاست بین‌الملل. تهران: سمت.
33. کاظمی، علی‌اصغر (۱۳۶۸). مفهوم آتش‌بس، ترک مخاصمه و متارکه جنگ از دیدگاه حقوق بین‌الملل. حقوقی بین‌المللی، شماره ۱۱: ص 125ـ152.
34. مجلسی، محمدباقر (بی‌تا). بحارالانوار. بیروت: احیاء التراث العربی، ج77.
35. مشیرزاده، حمیرا (1390). تحول در نظریه‌های روابط بین‌الملل. تهران: سمت.
36. مصباح یزدی، محمدتقی (1388). معارف قرآن. قم: انتشارات موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، ج7.
37. مصباح‌یزدی، محمدتقی؛ سبحانی، کریم (1384). به سوی خودسازی. قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
38. مصطفوی، حسن (1360). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ج5-6.
39. مطهری، مرتضی (1361). جهاد. قم: انتشارات اسلامی.
40. مکارم شیرازی، ناصر (1386). پیام قرآن. تهران: دارالکتب الاسلامیه‌، ج3،7.
41. موسوی‌نیا، سیدرضا؛ طاهایی، سیدجواد (1397). رویکرد کلاسیک و نقد نظریه مدرن صلح؛ رهیافتی برای دولت‌های ایرانی، دولت‌پژوهی، سال چهارم، شماره 13: ص105-136.
42. میرمحمدی، معصومه سادات (1390). مقایسه صلح پایدار در اندیشه محور کانت انسان و صلح عادلانه در اندیشۀ متفکران شیعی. معرفت ادیان، سال دوم، شماره 4: ص117-146.
43. نجفی جواهری، محمدحسن (1362). جواهر الکلام. بیروت: داراحیاء التراث العربی، ج21، 26.
44. هاشمی رفسنجانی، علی اکبر (1386). تفسیر راهنما. قم: بوستان کتاب، ج7.