معرفت‌شناسی؛ چارچوبی برای فهم اندیشۀ سیاسی امام خمینی(ره)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

2 دانشیار، گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران .

3 استاد، گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

چکیده

هدف پژوهش حاضر فهم اندیشۀ سیاسی امام خمینی در چارچوبی معرفت‌شناختی بود. یافته‌های پژوهش که به روش توصیفی- تحلیلی انجام شد، نشان داد که میان اندیشۀ سیاسی امام خمینی و مبنای معرفتی ایشان، نسبت ابتنایی(مطابقت) وجود داشته و این ابتناء به دو صورت مستقیم و غیرمستقیم برقرار بوده است. دو ابزار عقل و وحی، بیشترین تأثیر را بر اندیشۀ سیاسی امام خمینی داشته‌اند. اندیشۀ سیاسی امام خمینی، علی‌رغم همۀ تأکید بر اهمیت علوم حصولی، در دامن علم حضوری و بالاخص دو دانش فقه و کلام تکوین یافته است. ممکن دانسن کسب معرفت نیز مفروض بسیاری از آراء سیاسی امام خمینی بوده و از نظر ایشان عبودیت، غایت معرفت است.

کلیدواژه‌ها


  1. اسماعیلی، حمیدرضا (1386). نسبت دین و سیاست در اندیشۀ سیاسی معاصر. تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
  2. برزگر، ابراهیم (1389). ساختار فهم اندیشۀ سیاسی اسلام. دانش سیاسی، سال 6، شماره 2، پیاپی12: ص72-43.
  3. حقیقت، سیدصادق (1387). روش‌شناسی علوم سیاسی. قم: انتشارات دانشگاه مفید.
  4. خسروپناه، عبدالحسین (1395). منظومه فکری امام خمینی. با همکاری جمعی از پژوهشگران. تهران:پژوهشگاه فرهنگ و اندیشۀ اسلامی.
  5. خمینی، سید روح الله (1378). قرآن کتاب هدایت از دیدگاه امام خمینی. تهران: موسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
  6. خمینی، سید روح الله (1379). اسلام ناب در کلام و پیام امام خمینی. تهران: موسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی؛ تبیان، دفتر پنجم.
  7. خمینی، سید روح الله (1381). تقریرات فلسفه. ترجمۀ عبدالغنی اردبیلی. تهران: موسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ج1.
  8. خمینی، سید روح الله (1385). انسان‌شناسی در اندیشۀ امام خمینی. تهران: موسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی؛ تبیان، دفتر چهل و سوم.
  9. خمینی، سید روح الله (1386). شرح حدیث جنود عقل و جهل. تهران: موسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
10. خمینی، سید روح الله (1388/الف). ولایت‌فقیه. تهران: موسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی.

11. خمینی، سید روح الله (1388/ب). شرح چهل حدیث. تهران: موسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی.

12. خمینی، سید روح الله (1388/ج). حکومت اسلامی و ولایت ‌فقیه در اندیشۀ امام خمینی. تهران: موسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی؛ تبیان، دفتر چهل و پنجم.

13. خمینی، سید روح الله (1389/الف). آیین انقلاب اسلامی. تهران: موسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی؛ تبیان، دفتر نهم، ج 2.

14. خمینی، سید روح الله (1389/ب). صحیفۀ امام. تهران: موسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ج4، 5، 11، 13، 18، 20، 21.

15. خمینی، سید روح الله (بی‌تا). کشف الاسرار. تهران: انتشارات محمد.

16. رودگر، محمدجواد (1396). مبانی عرفانی اندیشۀ سیاسی امام خمینی. سیاست متعالیه، شماره هجدهم: ص124-107.

17. مارش، دیوید؛ فورلانگ، پاول (1387). پوست نه پوستین: هستی‌شناسی و معرفت‌شناسی در علوم سیاسی. ترجمه سید علی میرموسوی. علوم سیاسی، سال یازدهم، شمارۀ چهل و دوم: ص63-31.