سازوکارهای تضمین آزادی در جامعه از منظر قرآن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار، دانشگاه مفید؛ عضو انجمن مطالعات سیاسی حوزه، قم، ایران

چکیده

هدف پژوهش حاضر واکاوی چگونگی تضمین آزادی سیاسی و حقوقی افراد، از منظر قرآن بود. یافته‌های این پژوهش که با رویکرد روش‌شناسی تفسیر سیاسی قرآن انجام شد، حاکی از آن است که  براساس تامل در قرآن و بامولفه‌های زیر می‌توان آزادی در جامعه را از منظر قرآن تضمین کرد: گسترش و ترویج  علم و آگاهی در بین مردم، عقل‌گرایی، تفکر و تدبر، نقد و انتقاد آگاهانه، هجرت مسئولانه، گفت‌وگوی پایدار در بین مردم و دولت با ملت. مولفه‌های  پنج‌گانه فوق، منظومه‌ای را شکل می‌دهد که با الهام از قرآن و نیازهای امروزین جامعه و تجربه‌های کسب شده بشری می‌توان نظریه تضمین آزادی را ارائه کرد.

کلیدواژه‌ها


قرآن کریم

  1. برلین، آیزیا (1368). چهار مقاله درباره آزادی. تهران: شرکت سهامی انتشار، خوارزمی.
  2. خان‌محمدی، یوسف (1396). روش‌شناسی تفسیر سیاسی قرآن. شیعه‌شناسی، سال پانزدهم، شماره 57: ص112-95 .
  3. روزنتال، فرانس (1379). مفهوم آزادی از دیدگاه مسلمانان. ترجمه منصور میراحمدی. قم: انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی.
  4. سن، آمارتیا کومار (1381). توسعه به مثابة آزادی. ترجمه سید احمد موثقی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
  5. شبستری، محمد مجتهد (1382). ایمان و آزادی. تهران: طرح نو، چاپ چهارم.
  6. شریعتی، علی (1347). محمد خاتم پیامبران. تهران: انتشارات حسینیه ارشاد و شرکت سهامی انتشار، ج1.
  7. شریفی اصفهانی، میهن (1381). آئین خطاب و گفت‌وگو در قرآن. رساله دکتری. دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران.
  8. شوقی، ابوخلیل (1985م). الهجره حَدَثٌ غیر مجری التاریخ. دمشق: دارالفکر، الطبعه الثالثه.
  9. طالقانی، سید محمود (1361). پرتوی از وحی. تهران: انتشارات شرکت سهامی انتشار، ج 5.
10. فضل‌الله، محمدحسین (1380). گفت‌وگو و تفاهم در قرآن کریم. ترجمه سید حسن میردامادی. تهران: هرمس.

11. لیمن، اولیور (1391). دانشنامه قرآن کریم. ترجمه محمدحسن وقار. تهران: انتشارات اطلاعات.

12. مبلغی، احمد (1387). سخن قرآن پیرامون: گفت‌وگوی اندیشه و اندیشه گفت‌وگو، قم: موسسه فرهنگی و اطلاع‌رسانی تبیان.

13. مجموعه مقالات همایش اسلام و محیط زیست (1378). تهران: سازمان محیط زیست.

14. مطهری، مرتضی (1379). آزادی از نگاه مطهری. گردآوری حسین یزدی. تهران: انتشارات صدرا.

15. مک اولیف، جین دمن (1392). دایره‌المعارف قرآن. تهران: انتشارات حکمت، ج4، 2، 1.

16. موسوی زنجانی، سید ابوالفضل (1386). یادگاری ماندگار. تهران: شرکت سهامی انتشار.

17. هیوود، اندرو (1393). سیاست. ترجمه عبدالرحمن عالم. تهران: نشر نی.