تعالی رهیافت نظام سیاسی حقوقی اسلام در رفع تعارض قوانین

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشگده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

2 دانشجوی دکتری، گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

3 دانشیار، گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

چکیده

هدف پژوهش حاضر تبیین رهیافت نظام  سیاسی- حقوقی اسلام در رفع تعارض قوانین بود. در این راستا و با روش توصیفی-تحلیلی، قدرت سیاسی در ایدئولوژی‏های حکومت، پیشینه‏ی قدرت سیاسی و نسبت آن با مبانی حقوقی، اهمیت بحث تعارض قوانین در پایداری قدرت نرم، تعارض قوانین و نسبت‌سنجی گزاره‌ها، روش فطری اصول فقه در رفع تعارض، استدلال بر رفع تعارض قوانین، تطبیق روش فطری اصول فقه و استنتاج نظام رفع تعارض قوانین مورد بحث قرار گرفته‌اند. یافته‌ها نشان داد، شالوده‌‎ی رژیم رفع تعارض قوانین با روش اصول فقه چه بر منطق دینی و چه از دیدگاه امانیستی به جهت تکیه بر فطریات بشری در فهم کلام و متن، مولفه‎ای بارز از قدرت نرم نظام سیاسی حقوقی اسلام و پاسخگوی خلاء نظام حکیمانه، مدون و مقبول رفع تعارض قوانین در حیطه‌ی داخلی و بین‌الملل است.

کلیدواژه‌ها


قرآن کریم

  1. ابن المقفع، عبدالله بن دادویه (1357). المنطق. مقدمه و تصحیح محمدتقی دانش پژوه. تهران: انجمن فلسفه ایران.
  2. ارسطو (1390). اخلاق نیکوماک. مهندس رضا مشایخی. تهران: انتشارات نگاه.
  3. افتخاری، اصغر (1387). قدرت نرم و سرمایه‌ی اجتماعی. تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق(ع)؛ پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج.
  4. انصاری، مرتضی بن محمد امین (1428ق). فرائد الاصول. قم: خاتم الانبیاء، چاپ نهم، ج2و4.
  5. جاوید، محمدجواد (1392). مکاتب فلسفی و کلامی حقوق. تهران: دانشگاه تهران.
  6. جاوید، محمدجواد؛ جمالی، فریما (1388). تعامل عدالت و دولت در ایران باستان با تاکید بر تحقیقات تاریخی در حقوق هخامنشیان. حقوق، شماره 4: ص131-111.
  7. خویی، سید ابوالقاسم (1422ق). مصباح الاصول. تقریرات محمد سرور واعظ حسینی. قم: مؤسّسه احیاء آثار السید الخویی، ج3.
  8. دهخدا، علی اکبر(1373). لغت‌نامه. تهران: نشر روزنه، ج10.
  9. راسل، برتراند (1367). قدرت. ترجمه نجف دریابندری. تهران: نشر خوارزمی، چاپ دوم.
10. سبحانی، جعفر (1384). الموجز فی اصول الفقه. قم: موسسه امام صادق(ع)، چاپ دوازدهم.

11. صدرالدین شیرازى، محمد بن ابراهیم‌ (1981م). اسفار اربعه. با حاشیه علامه طباطبایى‌. بیروت: دارإحیاء التراث العربی‌، چاپ سوم، ج9.

12. طاهری، دانیال؛ آجرلو، اسماعیل (1395). آشنایی با مفاهیم حقوق عمومی: بررسی مفهوم قدرت سیاسی. تهران: پژوهشکده شورای نگهبان.

13. غمامی، سید محمدمهدی (1390). حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.

14. فوکو، میشل (1370). قدرت انظباطی و تابعیت، قدرت فر انسانی یا شر شیطانی، استیولوکس. ترجمه فرهنگ رجایی. تهران: موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.

15. فیروزآبادی، محمد بن یعقوب (بی‌تا). القاموس المحیط. بیروت: دارالعلم للجمیع.

16. فیومی، احمد بن محمد بن علی (1418ق). المصباح المنیر. محقق الشیخ محمدیوسف. لبنان، بیروت: مطبعه العصریه.

17. قاضی شریعت پناهی، ابوالفضل (1380). بایستههای حقوق اساسی. تهران: نشر دادگستر، چاپ ششم.

18. قاضی شریعت پناهی، ابوالفضل (1386). حقوق اساسی و نهادهای سیاسی. تهران: دانشگاه تهران.

19. کاتوزیان، ناصر (1371). حقوق مدنی (عقود تملیکی). تهران: انتشارات بهمن برنا، چاپ چهارم، ج1.

20. کاتوزیان، ناصر (1388).مقدمة علم حقوق و مطالعه در نظام حقوقی ایران. تهران: شرکت سهامی انتشار.

21. کاظمی، شیخ محمدعلی (1404ق). فوائد الاصول. قم: نشر اسلامی جامعه‌ی مدرسین قم، ج1.

22. لاگین، مارتین (1388). مبانی حقوق عمومی. ترجمه محمد راسخ. تهران: نشر نی.

23. منوچهری، عباس (1376). قدرت، مدرنیسم و پست مدرنیسم. اطلاعات سیاسی اقتصادی، شماره‌ 121-122: ص32-39.

24. نویمان، فرانسیس (1368). شیوه‎های تحقیق در قدرت سیاسی. ترجمه عزت الله فولادوند. فرهنگ، شماره 4 – 5: ص 399-423.

25. الوندی، محمد (1390). بررسی تطبیقی ویژگی‏های قدرت سیاسی در قدرت مدرن با نظام جمهوری اسلامی ایران. پاسداری فرهنگی، شماره4: ص 83-110.

26. یوسفی‌راد، مرتضی (1392). مقایسه‌ فلسفه‎ سیاسی و فقه سیاسی، سیاست متعالیه، شماره‌2:
ص 103-118.

27. Morgenthau, Hans (1973). Politics Among nation: The Struggle For Power And Peace. New York: Alfred A. Knopf.

28. Oxford Advanced learners Dictionary (2000). Edited by sally wehmeier. Uk: Oxford university press, sixth edition.

29. Robertson, Avid (1998). Dictionary of politics. London: Penguin books.