بازشناسی موانع سیاسی تحقق اهداف سیاست‌گذاری فرهنگی در جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری سیاست‌گذاری عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران.

2 دانشیار، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران

3 استادیار، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران.

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بازشناسی موانع سیاسی تحقق اهداف سیاست‌گذاری فرهنگی در ایران انجام گرفت. روش تحقیق آمیخته اکتشافی متوالی بود. جامعه پژوهش در دو سطح نخبگان و کارشناسان سیاست فرهنگی و به تعداد 396 نفر بوده و ابزار گردآوری اطلاعات در سطح اول مصاحبه نیمه ساختاریافته و در سطح دوم پرسشنامه در 7 بعد و 40 گویه براساس داده‌های استخراج ‌شده از طریق کدگذاری باز و محوری در بخش اول بود. نتایج نشان داد اگرچه از بین موانع شناسایی‌شده فقدان مدیریت یکپارچه دارای میانگین و میانگین رتبه‌ای بالاتری نسبت به سایر موانع است، درحالی‌که سهم تأثیر و اهمیت آن در مدل هم خطی پائین‌ترین میزان است. همچنین عامل حمایت سیاسی نقش تعیین‌کننده‌تری به‌عنوان یک مانع برای تحقق اهداف سیاست‌گذاری فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در مدل پیش‌بینی کننده ایفا می‌کند. فقدان نظریه فرهنگی مشخص در سیاست‌گذاری فرهنگی از دیدگاه متخصصان مانع مهمی در تحقق اهداف سیاست‌گذاری فرهنگی جمهوری اسلامی ایران است، درحالی‌که میزان تمایل به مقاومت از طریق مناسک در بین اعضای جامعه می‌تواند پیش‌بینی‌کننده تحقق اهداف سیاست‌گذاری فرهنگی جمهوری اسلامی ایران باشد.

کلیدواژه‌ها


  1. اشتریان، کیومرث (1381). روش سیاست‌گذاری فرهنگی. تهران: کتاب آشنا.
  2. باقری، محمدرضا (1386). تحلیل محتوای سیاست‌های فرهنگی شورای‌ عالی انقلاب فرهنگی. در: مجموعه مقالات اولین همایش ملی مهندسی فرهنگی. تهران: شورای‌ عالی انقلاب فرهنگی، ج4، ص71-68.
  3. دیلمقانی، فرشید؛ قاسمی ترکی، محمدعلی (1396). جایگاه هویت ملی در ایران نگاهی به تطور تاریخی الگوها و سیاست‌های هویت ملی از زمان باستان تا دوره‌ی پهلوی اول. سیاست متعالیه، سال پنجم، شماره19: ص176-155.
  4. سیف‌زاده، حسین (1382). سیاست‌گذاری فرهنگی و میزان مداخلة دولت در آن: تاملی نظری. در: سیاست‌گذاری و فرهنگ در ایران امروز. مجید وحید. تهران: مرکز بازشناسی اسلام و ایران.
  5. شریفی سیدعلیرضا؛ فاضلی، عبدالرضا (1391). واکاوی سیاست‌گذاری فرهنگی در جمهوری اسلامی ایران (آسیب‌ها و راهبردها). مجلس و راهبرد، دوره 19، شماره 69: ص 55-90.
  6. صالحی امیری، سیدرضا (1393). بررسی چالش‌‌های سیاست ‌فرهنگی در ایران. تهران: مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مجمع نظام.
  7. صالحی امیری، سیدرضا؛ کاوسی، اسماعیل (1387). مقدمه‌ای بر مراحل اجرایی برنامه‌ریزی جامع فرهنگی. پژوهشنامه (پژوهشکده تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت)،شماره 28.
  8. صدرا، علیرضا (1396). افق و تدابیر سیاسی الگوی توسعه متعالی جمهوری اسلامی ایران. سیاست متعالیه، سال پنجم، شماره16: ص 25-40.
  9. قاضیان، حسین (1382).‌ بن‌بست سیاست ‌فرهنگی در ایران امروز. در: سیاست‌گذاری و فرهنگ در ایران امروز. مجید وحید. تهران: مرکز بازشناسی اسلام و ایران.
10. قربان‌پور دشتکی، علی (1396). رهیافت فرهنگ استراتژیک ملی در الگوی دیپلماسی فرهنگی چندجانبه با تأکید بر امنیت فرهنگی. سیاست متعالیه، سال پنجم، شماره19: ص 95-112.

11. کاشی، جواد غلامرضا (1382). سیاست‌گذاری اقتدارگرایانه و دموکراتیک فرهنگی. در: سیاست‌گذاری و فرهنگ در ایران امروز. مجید وحید. تهران: مرکز بازشناسی اسلام و ایران.

12. نقش، امیررضا (1394). طراحی الگوی ارزیابی و انتخاب روش‌های آینده‌نگاری در چرخه سیاست‌گذاری فرهنگی. رساله دکتری، رشته آینده‌پژوهی، دانشگاه تهران.

13. وحید، مجید (1383). کنوانسیون جهانی تنوع فرهنگی: بررسی زمینه‌های فکری - تاریخی، موضوع و چشم‌انداز تصویب و تبعات در سیاست‌گذاری فرهنگی. سیاست، دوره 63:
ص253-269.

14. Ahearne, Jeremy (2004). Between cultural theory and policy: the cultural policy thinking of Pierre Bourdieu, Michel de Certeau and Régis Debray. Coventry: Centre for Cultural Policy Studies, University of Warwick,Vol.7.‏

15. Ang, Ien, Isar, Yudhishthir Raj, & Mar, Phillip (2015). Cultural diplomacy: beyond the national interest?. International Journal of Cultural Policy, 21(4): P. 365-381.‏

16. Bazyar, Ahmad & Sheikh Mohammadi, Alireza (2018). An investigation into cultural policymaking of the Islamic Republic of Iran (Foundations, patterns, model). The islamic college university journal, (45): P. 45-61.

17. Belfiore, Eleonora, & Bennett, Oliver (2010). Beyond the “Toolkit Approach”: arts impact evaluation research and the realities of cultural policy‐making. Journal for cultural research, 14(2): P. 121-142.‏

18. Bell, David, & Oakley, Kate (2015). Cultural policy. London: Routledge.

19. Bennett, Toby (2001). Differing diversities:Transversal study on the theme of cultural policy and cultural diversimty. Strasbourg: Council of Europe.‏

  1. Colavitti, Anna Maria, Usai, Alessia & Serra, Sergio (2018). Towards an Integrated Assessment of the Cultural Ecosystem Services in the Policy-Making for Urban Ecosystems: Lessons from the Spatial and Economic Planning for Landscape and Cultural Heritage in Tuscany and Apulia (IT). Planning Practice & Research, Vol.33, NO.4: P.1-33. https://doi.org/10.1080/02697459.2018.1510275
21. Craik, J., McAllister, L., & Davis, G. (2003). Paradoxes and contradictions in government approaches to contemporary cultural policy: An Australian perspective1. The International Journal of Cultural Policy, 9(1):P. 17-33.‏

22. Cunningham, Stuart (2002). Cultural studies from the viewpoint of cultural policy. In: Nation, Culture, Text (pp. 133-146). Routledge.‏

23. Dubois, Vincent (2011). Cultural capital theory vs. cultural policy beliefs: How Pierre Bourdieu could have become a cultural policy advisor and why he did not. Poetics, 39(6): P.491-506.‏

24. Franken, Leni (2016). Ronald Dworkin: Liberal Neutrality and Subsidizing Art. In: Liberal Neutrality and State Support for Religion (pp. 45-52). Springer, Cham.‏

25. Garner, Ben (2016). The politics of cultural development: Trade, cultural policy and the UNESCO convention on cultural diversity. New York: Routledge.‏

26. Ghilardi, Lia (2001). Cultural planning and cultural diversity. In: Differing Diversities. By Yony Bennett. Strasbourg: Council of Europe Publishing.

27. Grodach, Carl & Silver, Daniel (Eds.) (2012). The politics of urban cultural policy: Global perspectives. Routledge.‏

28. Hebert, David & Rykowski, Mikolaj (Eds.). (2018). Music Glocalization: Heritage and Innovation in a Digital Age. Newcastle upon Tyne, UK:Cambridge Scholars Publishing.‏

29. Iwabuchi, Koichi (2018). Cultural policy, cross-border dialogue and cultural diversity. In: Routledge Handbook of Japanese Media (pp. 365-374). ‏

30. King, Ian & Schramme, Annick (2019). Cultural Governance in a Global Context: An International Perspective on Art Organizations. ‏Cham Springer International Publishing Cham Palgrave Macmillan

31. Luke, Christina & Kersel, Morag (2013). US cultural diplomacy and archaeology: soft power, hard heritage. New York; London: Routledge.

32. Miller, Toby (2010). Cultural policy.In: The Encyclopedia of Literary and Cultural Theory.‏

33. Mulcahy, Kevin (2017). Hidden-Hand Culture: The American System of Cultural Patronage. In: Public Culture, Cultural Identity, Cultural Policy. New York: Palgrave Macmillan, (P. 3-32).

34. Pantel, Mellisa. (2005). Unity-in-diversity: cultural policy and EU legitimacy. In: Legitimacy and the European Union (pp. 56-76). Routledge.‏

35. Pratt, Andy (2005). Cultural industries and public policy: An oxymoron?. International journal of cultural policy, 11(1): P. 31-44.‏

36. Roberge, Jonathan, Nantel, Lyne, & Rousseau, Andreanne (2017). Who Needs a Plan Anyway? Digital Cultural Policymaking as the Art of Navigating through Uncertainties. The Journal of Arts Management, Law, and Society, 47(5): P. 300-312.‏

37. Robinson, Helena (2018). Cultural policy, local government and museums: an Australian perspective. Local Government Studies, 44(5): P. 719-738.‏

38. Swedlow, Brendon (2014). Advancing Policy Theory with Cultural Theory: An Introduction to the S pecial I ssue. Policy Studies Journal, 42(4): P. 465-483.‏

39. Wyszomirski, Margaret Jane (1995). Federal cultural support: Toward a new paradigm?. The Journal of Arts Management, Law, and Society, 25(1): P. 69-83.

40. ‏Wyszomirski, Margaret Jane, & Chang, WoongJo (2018). Developing Schematics and Models to Understand the Ecology of Creative Sector. Arts Management Research (예술경영연구), 45: P. 5-37.‏

41. Zapata-Barrero, Ricard (2016). Diversity and cultural policy: cultural citizenship as a tool for inclusion. International Journal of Cultural Policy, 22(4): P. 534-552.‏

42. Zembylas, Tasos (2018).Why Are Evaluations in the Field of Cultural Policy (Almost Always) Contested? Major Problems, Frictions, and Challenges. In: Arts and Cultural Management (pp. 161-183). Routledge.‏