تبیین رابطه دولت و جامعه در اندیشه سیاسی امام خمینی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

هیات علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه ایت الله بروجردی

چکیده

این تحقیق رابطه دولت و جامعه را در اندیشه سیاسی امام خمینی تببین می‌کند. بنابراین، پرسش این است که رابطه دولت و جامعه را در اندیشه امام خمینی براساس چه ویژگی‌هایی و چگونه می‌توان تبیین کرد؟ درباره رابطه دولت و جامعه نظریه‌های مختلفی بیان شده است. این نظریه‌ها رابطه را براساس اقتدار دولت و جامعه یا ضعف دولت و جامعه بررسی کرده‌اند. در اندیشه امام برخلاف نظریه‌های مطرح‌شده، رابطه دوطرفه تعریف می‌شود و رابطه دولت و جامعه به صورت حمایتی، مشارکتی، همکاری‌جویانه، هدایت‌گری، دین‌گرایی، خدمتگزاری و جز آن تبیین می‌شود. از این رو، امتداد دولت بر اساس امتداد جامعه و بالعکس تعریف، مکمل، و لازم و ملزوم همدیگرند.

کلیدواژه‌ها


  1. آبراهامیان، یراوند، (1388). ایران بین دو انقلاب از مشروطه تا انقلاب اسلامی. ترجمه کاظم فیروزمند، حسن ثمرآوری و محسن مدیر شانه‌چی، تهران: نشر مرکز.
  2. اشرف، احمد (1346). نظام فئودالی یا نظام آسیایی: نقد و نظری در ویژگی­های تاریخ ایران. مجله جهان نود، دوره 22، صفحات 7– 5.
  3. امین‌زاده، الهام (1394). رصدنامه ایران. شماره20، برگرفته از www.irna در تاریخ 5/10/1394.
  4. اونیل، پاتریک (1386). مبانی سیاست مقایسهای. ترجمه سعید میرترابی، تهران: قومس.
  5. براتعلی‌پور، مهدی (1390). ساختار جامعه و دولت دینی. تهران: نشر عروج.
  6. بشیریه، حسین (1379). جامعهشناسی سیاسی. تهران: نشر نی.
  7. پاسارگاد، بهاء‌الدین (1389). تاریخ فلسفه سیاسی. جلد دوم، تهران: زوار.
  8. جمعی از نویسندگان (1387). انقلاب اسلامی. چاپ بیست و دوم، قم: معارف.
  9. حسینی، علی اصغر (1383). مشارکت سیاسی از دیدگاه امام خمینی. قم: نشر عروج.
  10. خدایی، سیدعلی­اکبر (1385). دولت و حکومت اسلامی از نگاه امام خمینی. مجله حضور، شماره 58.
  11. راش، مایکل (1386). جامعه و سیاست. ترجمه منوچهر صبوری، تهران: سمت
  12. رضوانی، محسن (1381). اصول و شاخص‌های کارآمدی دولت در اندیشه امام. فصلنامه علوم سیاسی، شماره 19.
  13. رکابیان، رشید (1394). بررسی نظریه‌های دولت در جمهوری اسلامی ایران. تهران: سخنوران تهران.
  14. سجادی، سیدعبدالقیوم (1378). دولت مطلوب در اندیشه امام خمینی. کنگره امام خمینی و اندیشه حکومت اسلامی، فلسفه سیاسی 2، جلد سوم.
  15. سجادی، سیدعبدالقیوم (1381). جهانی‌شدن چالشی بر مفاهیم ملی. بازتاب اندیشه، شماره 26، صفحه 96.
  16. صدرا، علیرضا (1389). نقش راهبردی دولت در نظریه سیاسی امام خمینی(ره). تهران: نشر عروج.
  17. عالم، عبدالرحمان (1384). مبانی علم سیاست. تهران: نشر نی.
  18. قاضی‌زاده، کاظم (1385). مردمسالاری دینی. جلد سوم، تهران: نشر عروج.
  19. قنبری، آیت (1383). نقدی بر اومانیسم و لیبرالیسم. قم: فراز اندیشه.
  20. لک‌زایی، نجف و رکابیان، رشید (1395). نظریه دولت مطلوب در اندیشه امام خمینی(ره). پژوهش­نامه انقلاب اسلامی، دوره 1، شماره 19، صفحات 146-121.
  21. مقیمی، غلامحسین و لک‌زایی، نجف (1390). نسبت مشروعیت و مشارکت سیاسی در اندیشه امام خمینی. فصلنامه و پژوهشنامه انقلاب اسلامی، سال 1، شماره 1، صفحات 28-1.
  22. موسوی خمینی، سیدروح‌الله (1373). ولایت فقیه. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
  23. ـــــــــــــــــــــــ (1377). صحیفه امام. جلدهای 1-5-6-7-8-9-11-12-13-15-16-17-19-21-23، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
  24. ــــــــــــــــــــــ (1383). تحریرالوسیله. جلد دوم، قم: نشر اسلامی.
  25. ــــــــــــــــــــــ (بی‌تا). کشفالاسرار. بی‌جا.
  26. میرمقدسی، منوچهر (1382). گفتارهایی در اندیشه اجتماعی امام خمینی. تهران: دانشگاه امام حسین(ع).
  27. نقیب‌زاده، احمد (1380). درآمدی بر جامعهشناسی سیاسی. تهران: سمت.
  28. هانتینگتون، ساموئل (1373). موج دوم دموکراسی. ترجمه احمد شهسا، تهران: روزنه.
  29. همایون کاتوزیان، محمدعلی (1372). اقتصاد سیاسی ایران از مشروطه تا پایان سلسله پهلوی. ترجمه محمدرضا نفیسی، تهران: نشر مرکز.
  30. ــــــــــــــــــــــــ (1381). تضاد دولت و ملت، نظریه تاریخ و سیاست در ایران. ترجمه علیرضا طیب، تهران: نشر نی.
  31. وبر، مارکس (1374). اقتصاد و جامعه. ترجمه عباس منوچهری، مهرداد ترابی‌نژاد و مصطفی عمادزاده، تهران: مولوی.
  32. وینسنت، اندرو (1383). نظریه‌های دولت. ترجمه منوچهر صبوری، تهران: نشر نی.
33. Brau, P. (1985). La Vie Politiquel. Paris: PUF.

34. Migdal, S. J. (2001). State in society studying how states and societies transform and constitute one another. Cambridge: Cambridge University Press.