تألیف قلوب و عزّت در سیاست خارجی دولت اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری روابط بین‌‌الملل و مدرس دانشگاه باقرالعلوم(ع)؛ عضو انجمن مطالعات سیاسی حوزه، قم، ایران.

2 دانشجوی کارشناسی ارشد فقه سیاسی، دانشگاه باقرالعلوم(ع)، قم، ایران

3 استادیار، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، و عضو انجمن مطالعات سیاسی حوزه، قم، ایران.

10.22034/sm.2021.529570.1698

چکیده

هدف پژوهش حاضر پاسخ به این سوال اساسی است که دولت اسلامی چگونه می‎تواند ضمن حفظ عزّت خود رابطه‎ای با هدف تألیف قلوب را ایجاد کند؟ پژوهش بر این فرضیه استوار است که با تبیین مولفه‎های عزتمندی در ابعاد بین‎المللی همچون، عدم افشاء اسرار و احتیاجات دولت اسلامی و عدم اتخاذ کفار به عنوان هم‌راز و نیز تحلیل روش‎های ایجاد یک رابطة دوستانه از جمله، ارائة خدمات علمی، اقتصادی و بشردوستانه و همکاری در عرصه‎های صنایع دفاعی با دولت‎های مختلف بتوان الگویی در جهت تحقق تألیف قلوب دولت‎های غیراسلامی، و در نتیجه امتثال امر به «تعالی ذیل کلمه سواء»، به عنوان مقدمة تبلیغ دین ارائه نمود. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی بوده و نتایج نشان داد که عزّت باید شامل صلابت و مقاومت بر موضع شخص عزّتمند باشد، یعنی دولت اسلامی به راحتی از مواضع اعتقادی- سیاسی خود کوتاه نیاید و در برابر دشمن باشد. در عرصه روابط بین‌الملل، بازیگران دیگر این ثبات و دفاع از موضع خود را از دولت اسلامی شاهد باشند. دولت اسلامی در مسأله تألیف قلوب و جلب محبّت نباید گرفتار افراط یا تفریط گردد، چرا که با افراط کشور مقابل ممکن است درخواست‌های زیاد و نابجایی مطرح نموده و چه بسا دولت اسلامی با مسائل و مشکلات امنیتی مواجه گردد، با تفریط نیز امکان اینکه تعامل محبت‌آمیز با دولت‌های غیر مسلمان ایجاد شود؛ کاهش می‌یابد.

کلیدواژه‌ها


قرآن کریم.
نهج‌البلاغه. صبحی صالح. قم: مرکز البحوث الاسلامیه، ۱۳۷۴.
ابن شعبه حرّانى (1363). تحف العقول عن آل الرسول(ص). تصحیح و تعلیق على اکبر غفاری. قم: مؤسسه نشر اسلامی، چاپ دوم، ج1.
ابن منظور، محمد (بی‌تا). لسان العرب. بی‌جا: بی‌نا، ج9.
آمدی، عبدالواحد (1366). تصنیف غرر الحکم و درر الکلم. محقق مصطفی درایتی. قم: مرکز نشر اسلامی.
بیلیس، جان؛ اسمیت، استیو (1383). جهانی شدن سیاست: روابط بین‌الملل در عصر نوین. ترجمه ابوالقاسم راه‌چمنی و همکاران. تهران: موسسه مطالعات ابرار معاصر، ج1.
بیستونی، محمد (‫۱۳۹۰). ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن. قم: بیان جوان؛ مشهد: آستان قدس رضوی، شرکت به نشر، ج10، 24.
جعفری، زینب (1384). تواضع و فروتنی. طوبی، شماره 3.
دهقانی فیروزآبادی، سید جلال (1398). اصول روابط بین‌الملل. تهران: انتشارات سمت، ج1.
راغب اصفهانى، محمد (1412ق). مفردات فی غریب القرآن. محقق صفوان عدنان داودی. بیروت: دارالقلم، الدار الشامیه.
سلطانی شورباخورلو، اسماعیل (1383). روابط اخلاقى و اجتماعى مسلمانان با غیرمسلمانان از دیدگاه قرآن. معرفت، شماره 83.
طباطبائی، سید محمدحسین (1363). ترجمه تفسیر المیزان. ترجمه محمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی، ج17، 19، 9.
طباطبایی یزدی، محمدکاظم (بی‌تا). الغایه القصوی فی ترجمه العروه الوثقی. ترجمه شیخ عباس قمی. تهران: المکتبه الرضویه، ج2.
طبری، محمد بن جریر (1879م). تاریخ الامم و الملوک. لیدن: بریل، ج3.
عسکری، ابوهلال (1412ق). معجم الفروق اللغویه. قم: مؤسسه النشر الإسلامی التابعه لجماعه المدرسین.
علی احمدی، حسین؛ صالحی، سید مظاهر (1383). اصول اسلامی حاکم بر دیپلماسی با کفار. مکتب اسلام، شماره 8.
مجلسی، محمدباقر (1403ق). بحار الأنوار. بیروت: الناشر: مؤسسة الوفاء، ج40-41، 81، 50، 74.
مکارم شیرازى، ناصر (1374). ‌تفسیر نمونه‌. تهران: دارالکتب الاسلامیه‌، ‌ج7، 24.
نجفی جواهری، محمدحسن (1362). جواهر الکلام. گردآورنده عباس قوچانی. بیروت: دارإحیاء التراث العربی، چاپ هفتم، ج27.
نوری، حسین بن محمدتقی (1427ق). دارالسلام فی ما یتعلق بالرؤیا و المنام. بیروت: دارالبلاغه، ج3.
یعقوبی سورکی، علیرضا (1391). جود و سخاوت از منظر قرآن کریم. قابل دسترس در:
https://hawzah.net/fa/Article/View/98993
Mansbach, R.W. & Rafferty, K.L. (2008). Introduction to Global Politics. Routledge.