امنیت سیاسی گروه‌ها؛ موجبات و موانع تحقق آن از منظر قرآن کریم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 1. دکتری علوم سیاسی، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی؛ عضو انجمن مطالعات سیاسی حوزه، قم، ایران

2 کارشناسی ارشد، گروه علوم سیاسی، نهاد رهبری، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران.

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی موجبات و موانع امنیت سیاسی گروه‌ها از منظر قرآن کریم است. روش این پژوهش، استفاده از رویکرد تفسیر موضوعی استخراجی بوده و روش این فهم از طریق تطبیق آن براساس واژگان مستقیم، واژگان ضمنی و التزامی و مفاهیم مخالف صورت گرفت. نتایج نشان داد که قرآن در موارد گوناگونی با توصیف تهدیدات مربوط به امنیت سیاسی گروه‌ها، به نمونه‌های تاریخی اشاره کرده است. از منظر قرآن، امنیت سیاسی گروه‌ها در قالب پذیرش و اجازه تشکیل مجموعه‌های سیاسی و امکان مشارکت سیاسی ساختاری در قالب تشکّل‌‌های گوناگونی جهت ساخت سرنوشت سیاسی صورت می‌‌گیرد. در جامعه‌‌ای که مشارکت سیاسی گروه‌‌ها وجود داشته و گروه‌‌های آن جامعه، ‌شناسایی متقابلی نسبت به نظام سیاسی داشته و گرایش فعال نسبت به ساخت‌های سیاسی و روندهای تصمیم‌گیری و اجرایی دارا باشند، در این جامعه گروه‌ها دارای امنیت بوده و می‌توانند در خط مشی‌ها نفوذ و در تصمیمات تاثیرگذار باشند.

کلیدواژه‌ها


قرآن کریم.
اخوان کاظمی، بهرام (1394). الگوی امنیت در مکتب امنیتی جمهوری اسلامی ایران. آفاق امنیت، سال 8، شماره 26: ص105-134.
افتخاری، اصغر (1377). امنیت ملی: رهیافت‌ها و آثار. مطالعات راهبردی، پیش شماره 2: ص60-27.
ﺍﻳﺰوﺗﺴﻮ، ﺗﻮشی هیکو (1360). ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻣﻌﻨﺎﻳﯽ ﻣﻔﺎهیم ﺍﺧﻼﻗﯽ در قرآن. ترجمه ﻓﺮﻳﺪون بدره‌ای. تهرﺍن: ﻗﻠﻢ.
بغوی، حسین بن مسعود (1364). معالم التنزیل فی التفسیر و التأویل. قم: دارالفکر، ج3.
بوزان، باری (1378). مردم، دولت‌ها و هراس. ترجمه پژوهشکده مطالعات راهبردی. تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
حفادی، عبدالرضا؛ رسولی محلاتی، سید محمدحسین (1395). قبض و بسط مفهوم «محاربه» در کشاکش امنیت اقتصادی و اجتماعی. حکومت اسلامی، شماره 18: ص33-60.
حمزه‌پور، علی (1390). راهبردهای امنیتی سیاست‌های خارجی جمهوری اسلامی ایران. قم: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
دهخدا، علی اکبر (1372). لغت‌نامه. تهران: دانشگاه تهران، ج2.
رازی، حسین بن علی (1371). روض الجنان و روح الجنان فی تفسیر القرآن. مشهد: آستان قدس رضوی.
راغب اصفهانی، حسین بن محمد (1416ق). المفردات فی غریب القرآن. دمشق: دارالقلم.
طباطبایی، ﻣﺤﻤﺪحسین (١٤١٧ق). المیزان فی تفسیر القرآن. ﻗﻢ: دﻓﺘﺮ ﺍﻧﺘﺸﺎرات ﺍﺳﻼمی ﺟﺎمعه مدرسین حوزه علمیه، ج10، 8.
عبدالباقی، محمد فواد (1364ق). المعجم المفهرس لالفاظ القرآن الکریم. القاهره: مطبعه دارالکتب المصیریه.
قزی، رضا (1396). مواجهه با بحران امنیت اجتماعی در سنّت حضرت موسی(ع) از منظر قرآن کریم. مدیریت در اسلام، سال 12، شماره 35: ص59-82.
لک‌زایی، نجف (1392). دیدگاه امنیتی شیعه با تاکید بر اندیشه آیت‌الله شهید بهشتی. شیعه‌شناسی، شماره 41:
ص7-40.
لک‌زایی، نجف؛ رحمت الهی، حسین؛ حاج‌زاده، هادی؛ ارسطا، محمدجواد (1394). امنیت سیاسی افراد و مرجعیت آن در فقه امامیه. حقوق اسلامی، شماره 44: ص113-152.
مصطفوی، حسن (1360). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ج13، 4، 2.
معین، محمد (1371). فرهنگ فارسی. تهران: انتشارات امیرکبیر.
مکارم ﺷﯿﺮازی، ﻧﺎﺻﺮ (1382). ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻧﻤﻮﻧﻪ. تهران: داراﻟﮑﺘﺐ اﻻﺳﻼﻣﯿﻪ، چاپ بیست و یکم، ج16.
منصوری، بهمن (1385). امنیت و ابعاد آن در قرآن کریم. دانش انتظامی، شماره 29: ص9-31.
میراحمدی، منصور (1394). آزادی و عدالت در مکتب امنیتی جمهوری اسلامی ایران. آفاق امنیت، سال هشتم، شماره 26: ص89-104.
ناصری‌پور، مرمر (1392). موسی و بنی اسرائیل به روایت تاریخ طبری. تاریخ ادبیات، شماره 72: ص225-238.
نقیب‌زاده، احمد (1378).حزب سیاسی و نقش آن در جوامع امروز. تهران: نشر میزان.
هاشمی رفسنجانی، علی اکبر (1380). تفسیر راهنما. قم: بوستان کتاب، ج1.