عراق جدید و تدوام هویت‌های فروملی متعارض؛ مساله ساخت هویت ملی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دکتری علوم سیاسی، عضو انجمن مطالعات سیاسی حوزه، قم ایران

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی چگونگی تاثیر هویت‌های قومی – مذهبی بر ایجاد بحران در هویت ملی عراق و راهکار برون‌رفت از آن با تاکید بر دیدگاه لوسین پای(بحران هویت) بود. پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی انجام شده و یافته‌ها نشان داد فرهنگ‌ سیاسی حاکم بر جامعه عراق از جمله بافت ناهمگن، نظامی‌گری، طایفه‌گرایی، هویت فروملی قومی- مذهبی وغیره بحران هویت ملی را افزوده و علی‌رغم مکانیزم‌های قانونی(فدرالیسم و...) در دوره جدید، رسیدن ﺑﻪ هویت ملی را به بحران تبدیل کرده است. به نظر می‌رسد لازمه فایق آمدن بر بحران هویت ملی توجه به الگویی بومی مطابق با زیست بوم عراق و جمع‌آورنده همه گروه‎ها براساس ساخت مدلی وحدت‌گرا در عین کثرت‌گرا است که تکثر و چندگانگی را به رسمیت بشناسد.

کلیدواژه‌ها


قرآن کریم.
 
ابوالحسنى، سیدرحیم (1387). مؤلفه‌های هویت ملى با رویکردی پژوهشى. سیاست، سال 38، شماره 4: ص2.
احمدی حمید (1388). بنیادهای هویت ملی ایران. تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
احمدی، کوروش (1384/الف). روند تدوین قانون اساسی عراق: تحلیل‌ها و دیدگاه‌ها در عراق پس از سقوط بغداد. تهران: وزارت امور خارجه، دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی.
احمدی، کوروش (1384/ب). ضعف انسجام اجتماعی و سیاسی و مشکلات ژئوپلتیک در عراق پس از سقوط بغداد. تهران: وزارت امور خارجه، دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی.
آقابخشی علی؛ افشاری‌راد، مینو (1379). فرهنگ علوم سیاسی. تهران: چاپار.
بدیع، برتران (1387). توسعه سیاسی. ترجمه احمد نقیب‌زاده. تهران: نشر قومس.
برنکاتی، داون (1387). آیا فدرالیسم به سامان سیاسی در عراق م‌ انجامد. در: سامان سیاسی در عراق جدید. به کوشش امیرمحمد حاج یوسفی، احمد سلطانی‌نژاد. تهران: وزارت امور خارجه.
بشیریه، حسین (1382). آموزش دانش سیاسی. تهران: موسسه نگاه معاصر.
پای، لوسین (1380). بحران‌ها و توالی‌ها در توسعه سیاسی. ترجمه غلام‌رضا خواجه سروی. تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
جعفری، عباس (1384). گیتاشناسی نوین کشورها. تهران: مؤسسه جغرافیائی و کارتوگرافی گیتاشناسی.
رواشدی، عبدالرحمان و دیگران (2012م). العرب السنه فی العراق. بی‌جا: مکتبه طریق العلم.
روحانى، حسن (1390). چشم‌انداز هویت ملى و دینى ایرانى: آینده‌شناسی هویت‌های جمعی در ایران. به کوشش جمعی از نویسندگان. تهران: مرکز تحقیقات استراتژیک.
رهیمی، عبدالحلیم (1392). تاریخ سیاسی حرکت اسلامی در عراق. ترجمه محمد نبی ابراهیمی. تهران: انتشارات سوره مهر، چاپ دوم.
زبیدی، حسن لطیف و دیگران (1395). عراق در جستجوی آینده. ترجمه علی شمس. تهران: اندیشه‌سازان نور.
سعدی، علی (1390). کمربند آتش. تهران: اندیشه‌سازان نور.
سیف‌زاده، حسین (1379). عراق: ساختارها و فرایند گرایش‌های سیاسی. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
علوی، حسن (1390). شیعه و حکومت در عراق. محمد نبی ابراهیمی. تهران: انتشارات سوره مهر.
ﻏﺮاﻳﺎق زﻧﺪی، داود (1389). فراﻳﻨﺪ ﻣﻠﺖ - دوﻟﺖ‌ﺳﺎزی، ﺷﻜﻞ‌ﮔﻴﺮی ﻫﻮﻳﺖ ملی و ﺑﺎزﺳﺎزی در ﻋﺮاق: ﺗﺠﺎرب تاریخی و دورﻧﻤﺎی آﻳﻨﺪه. مطالعات راهبردی، سال 13، شماره 1: ص47.
قانون اساسی عراق.
قوام، عبدالعلی (1371). توسعه سیاسی و تحول اداری. تهران: نشر قومس.
قوام، عبدالعلی؛ زرگر، افشین (1388). دولت‌سا‌زی، ملت‌سا‌زی و نظریه‌ روابط بین‌الملل‌: چها‌رچوبی‌ تحلیلی‌ برای فهم‌ و مطا‌لعه‌ جها‌ن‌ دولت‌ - ملت‌ها‌. تهران: دانشگا‌ه‌ آزاد اسلامی‌، واحد علوم‌ و تحقیقا‌ت.
گلچین، علی؛ امیری مقدم، رضا (1397). جامعه‌شناسی امنیتی در عراق. تهران: دانشگاه اطلاعات و امنیت ملی.
مودب، محمد (1398). فرایند دولت – ملت‌سازی در عراق و تاثیر آن بر امنیت ملی ج.ا.ایران. مرکز بین‌المللی مطالعات صلح. قابل دسترسی در: http://peace-ipsc.org/fa/%D9%81%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA-%D9%85%D9%84%D8%AA