الزامات اجتماعی- سیاسی پذیرش بیع صبی در امور یسیره؛ با تاکید بر دیدگاه فیض کاشانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

2 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران.

3 دانشیار، گروه فقه ومبانی حقوق اسلامی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران.

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی مسئله اهلیت طرفین در بیع با محوریت نظر فیض کاشانی مبنی بر جواز بیع صبی در اشیاء یسیره و موارد اختلاف آن با دیگر فقیهان است. در این راستا الزامات اجتماعی و سیاسی پذیرش بیع صبی در امور یسیره براساس دیدگاه فیض کاشانی بررسی شد. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی بوده و نتایج حاکی از آن است که پذیرش صحت بیع صبی منجر به بسط مفهوم مشارکت اجتماعی و سیاسی خواهد شد. با این توضیح که جواز بیع صبی در امور یسیره، جواز صحت حضور صبی در امور اجتماعی و سیاسیِ یسیره را نیز ایجاد می‌کند، به نحوی که می‌توان ملازمه میان این دو برقرار کرد. این ملازمه، پای صبی را در کنش‌های یسیره سیاسی و اجتماعی باز می‌کند و حضور او در فعالیت‌های جمعی مانند «شورا»، «انتخابات»  و «حق رأی» و مانند آن برای اظهارنظر در خصوص امور یسیره را  وجه شرعی می‌بخشد.

کلیدواژه‌ها


قرآن کریم
 
امامی، سید حسن (1356). حقوق مدنی. تهران: کتابفروشی اسلامیه، ج1، چاپ ششم.
انصاری، مرتضی (1418ق). المکاسب. قم: تراث الشیخ الأعظم، ج۳.
پدرام‌نیا، اکرم (1387). روانشناسی نوجوانان. تهران: نشر قطره.
ﺣﺮﻋﺎﻣﻠﯽ، ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺴﻦ (١٤٠٩ق). وﺳﺎﺋﻞ اﻟﺸﯿﻌﻪ. ﻗﻢ: ﻣﻮﺳﺴﻪ آل اﻟﺒﯿﺖ(ع)، ج17،27.
خمینی، سید روح‌الله (1410ق). کتاب البیع. قم: موسسه اسماعیلیان، ج2.
صفایی، سیدحسین؛ قاسم‌زاده، سیدمرتضی (1377). دوره حقوق مدنی، اشخاص و محجورین. تهران: انتشارات سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها، چاپ سوم.
عابدیان، میرحسین (1387). شروط باطل و تأثیر آن در عقد. تهران: انتشارات جاودانه، جنگل، چاپ دوم.
علاّمه حلّی، حسن بن یوسف (1388). تذکره الفقهاء (ط القدیمه). قم: موسسه آل‌البیت(ع)، ج2.
فیض کاشانی، محسن (1401ق). مفاتیح الشرایع. قم: مجمع الذخائر الاسلامیه، ج1،3.
فیض کاشانی، محسن (1412ق). الوافی. اصفهان: مکتب الامام امیرالمومنین(ع).
قمی، شیخ عباس (1423ق). الغایه القصوی فی ترجمه العروه الوثقی. بی‌جا: منشورات صبح پیروزی، ج1.
کاتوزیان، ناصر (۱۳۷۶). حقوق مدنی، قواعد عمومی قراردادها. تهران: شرکت انتشار، چاپ چهارم، ج3،1.
کاظمی، اسدالله بن اسماعیل (1273ق). مقابس الانوار و نفایس الاسرار. بی‌جا: بی‌نا.
نجفی، محمدحسن (1404ق). جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام. بیروت: دارإحیاء التراث العربی، چاپ هفتم، ج26.