موضوع حکومت از دیرباز از مسائل اساسی بشر بوده است. در جوامع اسلامی، مسلمانان همواره به دنبال پی‌ریزی سازمان سیاسی مبتنی بر فلسفه سیاسی اسلام بوده‌اند که در نتیجه آن در عصر حاضر، جنبش‌های مختلف اسلامی به وقوع پیوست که انقلاب اسلامی ایران به رهبری امام خمینی(ره) بارزترین نمونه آن است. این پژوهش با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی، به دنبال تبیین تطبیقی کارکرد دولت اسلامی در دو گفتمان شیعی (با تأکید بر آراء امام خمینی) و سنی معاصر (با تأکید بر اندیشه حسن البنا) است و به بررسی مباحث مشروعیت نظام، مرکز تصمیم‌گیری، فرایند قدرت، قلمرو دخالت دولت و حق نظارت و انتقاد مردم می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که در تفکر ولایت فقیه، مشروعیت حکومت ریشه در نصب الهی دارد و مردم نقش فعلیت‌بخش و مشارکت‌آفرین ایفا می‌کنند؛ در حالی که در اندیشه اخوان‌المسلمین، مشروعیت بر پایه قرارداد اجتماعی و شورا استوار است. همچنین در نظام ولایت فقیه، مرکز تصمیم‌گیری متشکل از رهبری و قوای سه‌گانه با نظارت رهبر است، در حالی که در اندیشه البنا، مجلس شورا به‌عنوان کانون اصلی تصمیم‌گیری مطرح می‌شود. این پژوهش با ارائه جدول تطبیقی، نقاط اشتراک و افتراق دو گفتمان را به‌صورت نظام‌مند تبیین کرده و نشان می‌دهد که با وجود اشتراکات فراوان در اهداف کلان (اجرای شریعت، ایجاد حکومت اسلامی و مقابله با غرب)، تفاوت‌های بنیادینی در مبانی مشروعیت، نقش مردم و مرکز تصمیم‌گیری میان دو گفتمان وجود دارد.





موضوع حکومت از دیرباز از مسائل اساسی بشر بوده است. در جوامع اسلامی، مسلمانان همواره به دنبال پی‌ریزی سازمان سیاسی مبتنی بر فلسفه سیاسی اسلام بوده‌اند که در نتیجه آن در عصر حاضر، جنبش‌های مختلف اسلامی به وقوع پیوست که انقلاب اسلامی ایران به رهبری امام خمینی(ره) بارزترین نمونه آن است. این پژوهش با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی، به دنبال تبیین تطبیقی کارکرد دولت اسلامی در دو گفتمان شیعی (با تأکید بر آراء امام خمینی) و سنی معاصر (با تأکید بر اندیشه حسن البنا) است و به بررسی مباحث مشروعیت نظام، مرکز تصمیم‌گیری، فرایند قدرت، قلمرو دخالت دولت و حق نظارت و انتقاد مردم می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که در تفکر ولایت فقیه، مشروعیت حکومت ریشه در نصب الهی دارد و مردم نقش فعلیت‌بخش و مشارکت‌آفرین ایفا می‌کنند؛ در حالی که در اندیشه اخوان‌المسلمین، مشروعیت بر پایه قرارداد اجتماعی و شورا استوار است. همچنین در نظام ولایت فقیه، مرکز تصمیم‌گیری متشکل از رهبری و قوای سه‌گانه با نظارت رهبر است، در حالی که در اندیشه البنا، مجلس شورا به‌عنوان کانون اصلی تصمیم‌گیری مطرح می‌شود. این پژوهش با ارائه جدول تطبیقی، نقاط اشتراک و افتراق دو گفتمان را به‌صورت نظام‌مند تبیین کرده و نشان می‌دهد که با وجود اشتراکات فراوان در اهداف کلان (اجرای شریعت، ایجاد حکومت اسلامی و مقابله با غرب)، تفاوت‌های بنیادینی در مبانی مشروعیت، نقش مردم و مرکز تصمیم‌گیری میان دو گفتمان وجود دارد.