Transcendent Policy

Transcendent Policy

The Jurisprudential-Political Horizon ofAyatollah Hashemi Shahroudi

Document Type : Original Article

Author
Sayyed Mortaza Mirzadeh Ahari
PhD., Department of Public Policy, Baqir al-Olum University, Qom, Iran
10.22034/sm.2026.104082.1348
Abstract
The horizon, according to Gadamer's interpretation, is the hermeneutic situation of the interpreter in which they are situated, and based on its exigencies, they engage in the understanding of texts and subjects. Like any interpreter, the faqīh (jurist) also possesses beliefs and presuppositions in the background of the operation of istinbāṭ (deduction) that constitute their jurisprudential horizon, and their opinions and fatāwā (legal edicts) are profoundly influenced by this background. The collection of the faqīh's a priori beliefs in the extraction of the political rulings of the sharīʿah from detailed evidence forms their jurisprudential-political horizon. In this article, the jurisprudential-political horizon of Hashemi Shahroudi and his presuppositions in the process of the istinbāṭ of rulings related to the domain of political fiqh (jurisprudence) have been analyzed based on Gadamer's hermeneutic method. The findings of the research indicate that among his a priori beliefs, four major hierarchically aligned presuppositions are identifiable, which consist of: the belief in the negligible role of ʿaql (reason) in the process of istinbāṭ, the belief in the maximalist realm of political fiqh within the expanse of human social and political life, the governance of maṣlaḥah (expediency) over the ruling derived from the Kitāb (Book) and the Sunnah (Tradition), and the necessity of paying attention to the achievements of modern politics following their Islamicization. The first two presuppositions (which are primarily the product of his jurisprudential and principial teachings and findings in the seminary environment) have shaped his textualist horizon, and the latter two presuppositions (which are the fruit of his encounter with practical politics) have determined his transition from textualism to expediency-centrism.
Keywords
Political fiqh
Hashemi Shahroudi
textualism
expediency-centrism
politics
احمدی، بابک (1370)‏. ساختار و تأویل متن. تهران: نشر مرکز، ج2.
بازرگان، مهدی (1374). آخرت و خدا، هدف بعثت انبیاء. کیان، 5(28): ص46-61.
بروجردی، مهرزاد (1387). روشنفکران ایرانی و غرب: سرگذشت نافرجام بومی‌گرایی. ترجمۀ جمشید شیرازی. تهران: فرزان روز، چاپ پنجم.
پورحسن، قاسم (1394). هرمنوتیک تطبیقی. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ دوم.
جوادی آملی، عبدالله (1390). منزلت عقل در هندسۀ معرفت دینی. قم: اسراء، چاپ پنجم.
حسنی، سید حمیدرضا؛ علی‌پور، مهدی؛ موحد ابطحی، سید محمدتقی (1387). علم دینی. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، چاپ چهارم.
حقیقت، سید صادق (1387). دیدگاه حداکثری، حداقلی و همروی به فقه سیاسی. شهروند امروز، 3(57).
حقیقت، سید صادق (1389). فقه سیاسی شیعه و نقش دوگانه مصلحت. شیعه‌شناسی، 8(32): ص31-54.
خمینی، سید روح‌الله (1389). صحیفۀ امام. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ج20، چاپ پنجم.
رابینسون، چارلی (1384). هرمنوتیک عدالت. ترجمه سید مجید کمالی. ضمیمه خردنامه همشهری، شماره70: ص8-9.
علی‌دوست، ابوالقاسم (1388). فقه و مصلحت. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
مسعودی، جهانگیر (1392). هرمنوتیک و نواندیشی دینی. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، چاپ دوم.
مصباح یزدی، محمدتقی (1395). رابطۀ علم و دین. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، چاپ سوم.
ملکیان، مصطفی (1380). فلسفه فقه. پژوهش‌نامۀ متین، 3(10): ص371-394.
ملکیان، مصطفی (1396). پاسخ‌های مصطفی ملکیان به پاره‌ای از پرسش‌های منتقدان. قابل دسترس در:
neeloofar.org/mostafamalekian-2/1755-181196.html
میرموسوی، سید علی (1395). اعتبار و قلمرو فقه سیاسی. در: منصور میراحمدی، درس‌گفتارهایی در فقه سیاسی. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، چاپ دوم.
واعظی، احمد (1386). درآمدی بر هرمنوتیک. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، چاپ پنجم.
واعظی، اصغر؛ فاضلی، فائزه (1390). افق فهم در آینه فهم افق. فلسفه، 39(2): ص59-86.
هاشمی شاهرودی، سید محمود (1393 الف). روش استنباط احکام (درس خارج فقه). قابل دسترس در:
eshia.ir/feqh/archive/text/shahroudi/feqh/92/930130
هاشمی شاهرودی، سید محمود (1393 ب). غرض از علم فقه (درس خارج فقه). قابل دسترس در:
eshia.ir/feqh/archive/text/shahroudi/feqh/92/930119
هاشمی شاهرودی، سید محمود (1393 پ). مقدمه علم فقه یا فقه‌شناسی (درس خارج فقه). قابل دسترس در:
eshia.ir/feqh/archive/text/shahroudi/feqh/92/930117
هاشمی شاهرودی، سید محمود (1394 الف). اندیشه اسلامی. قم: بنیاد فقه و معارف اهل بیت(ع).
هاشمی شاهرودی، سید محمود (1394 ب). حقوق شهروندی. قم: بنیاد فقه و معارف اهل بیت(ع).
هاشمی شاهرودی، سید محمود (1394 پ). منشور سیاست. قم: بنیاد فقه و معارف اهل بیت(ع).
هاشمی شاهرودی، سید محمود (1396). گفتگو با خبرگزاری صدا و سیما. قابل دسترس در: isna.ir/news/96070100673
هاشمی شاهرودی، سید محمود؛ یزدی، محمد؛ آصفی، محمدمهدی (1374). فقه و زمان. فقه اهل بیت، 1(3): ص23-38.
Transcendent Policy
Volume 13, Issue 3
Autumn 2025
Pages 27-42