Transcendent Policy

Transcendent Policy

Representation of Intellectuals' Role in Contemporary Iranian History: A Perspective from John Foran and Its Evaluation

Document Type : Original Article

Authors
1 PhD. Student, Department of Political Science, Imam Khomeini Educational and Research Institute, Qom, Iran
2 Assistant Professor, Department of Political Science, Imam Khomeini Educational and Research Institute, Qom, Iran
3 PhD. Student, Department of Political Science, Imam Khomeini Educational and Research Institute, Qom, Iran.
10.22034/sm.2025.2005597.2089
Abstract
The construction and distribution of power within societies and the formation of social systems result from the emergence and manifestation of social and political movements. Understanding society and representing historical events necessitate a comprehensive insight into these phenomena and their social roles. One significant phenomenon influencing contemporary Iranian history is intellectualism, which has captivated
even distant Orientalists. John Foran, a prominent Iranologist, examines the role of intellectuals in Iran's contemporary history. This study investigates how Foran represents the role of intellectuals in Iran's historical events. Employing a descriptive-analytical method, the findings suggest that intellectuals, drawing on Western teachings and secular practices, aimed to restructure Iranian society and transition its religious and national identity towards modernity. They sought to usurp the leadership of Iranian movements—from the Tobacco Protest to the Constitutional Revolution and beyond—from the clergy, who were the people's leaders, thereby redirecting national interests and public rights in favor of colonial powers. In instances like the Constitutional Revolution, they facilitated the movement's deviation towards British interests. However, Foran minimizes the role of the clergy and the populace throughout contemporary history, instead emphasizing intellectuals as the primary architects of historical events. A review of credible historical documents and a comparison with Foran's interpretations reveal inaccuracies in his historiography, particularly concerning the portrayal of intellectuals. His reliance on secular assumptions and disregard for the ideological capacities of society and Iran's indigenous contexts have led to flawed analyses, presenting a sanitized narrative of intellectuals' activism in contemporary history. Ultimately, document analysis indicates that in most movements, the primary leadership was held by scholars and clergy, who endeavored to utilize all available capacities, including those of intellectuals.​
Keywords

آجودانی، ماشاءالله (1386). مشروطه ایرانی. تهران: اختران، چاپ هشتم.
آخوندزاده، میرزافتحعلی؛ مومنی، باقر (1351). ادبیات مشروطه (مقالات). تهران: آوا.
آخوندزاده، میرزافتحعلی؛ مومنی، باقر (1357). الفبای جدید و مکتوبات. تهران: احیاء.
آریانپور کاشانی، منوچهر؛ دلشگایی، بهرام (1385). فرهنگ پیشرو. تهران: امین، ج4.
ابوطالبی، مهدی (1389). ارتجاع روشنفکری بعد از انقلاب اسلامی. قم: ولاء منتظر.
ابوطالبی، مهدی (1395). عالمان شیعی و صیانت از سرمایه های ملی. تهران: کانون اندیشه جوان.
احمدی‌نژاد، حمید؛ فتاحیان، محمدحسین (1379). جریان روشنفکری و روشنفکران در ایران. تهران: به‌باوران. ‌
ایلچی شیرازی، ابوالحسن (1364). حیرت‌نامه. تهران: پارسا.
براون، ادوارد (1376). انقلاب مشروطیت ایران. ترجمه مهری قزوین. تهران: کویر.
بروجردی، مهرزاد (1396). روشنفکران ایرانی و غرب، سرگذشت نافرجام بومی‌گرایی. ترجمه جمشید شیرازی. تهران: نشر فروزان، چاپ هفتم.
بستانی، فواد افرام (1375). المنجد. تهران: اسلامی.
بعلکی، منیر (1386). المورد. تهران: صادق.
بهار، محمدتقی (1392). تاریخ مختصر احزاب سیاسی ایران: انقراض قاجاریه. تهران: امیرکبیر، چاپ نهم، ج1.
جمعی از نویسندگان (1379). مجموعه مقالات؛ جریان روشنفکری و روشنفکران در ایران. تهران: به‌باوران.
حاضری، محمدعلی (1377). فرایند بالندگی ایدئولوژی انقلاب اسلامی. متین، 1(1): ص113.
حایری، عبدالهادی (1360). تشیع و مشروطیت در ایران. تهران: انتشارات امیرکبیر.
حرزالدین، محمد (1405ق). معارف الرجال. قم: منشورات مکتبة آیت‌العظمی المرعشی النجفی.
خامنه ای، سید علی (10/2/1385). دیدار اعضای شورای مرکزی ستاد بزرگداشت شهید مطهری با رهبر انقلاب. قابل دسترس در:                                                                              https://khl.ink/f/1378
خامنه ای، سید علی (5/3/1384). بیانات در دیدار جمعی از دانشجویان بسیجی. قابل دسترس در: https://khl.ink/f/3292
خسروپناه، عبدالحسین (1389). جریان‌شناسی فکری ایران معاصر. تهران: موسسه فرهنگی حکمت نوین اسلامی.
خمینی، سید روح‌الله (1378). صحیفه نور. تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ج15.
دهخدا، علی‌اکبر (1377). لغت‌نامه دهخدا. تهران: دانشگاه تهران، ج26.
ذاکرحسین، عبدالکریم (1371). مطبوعات سیاسی ایران در عصر مشروطیت. تهران: دانشگاه تهران، چاپ دوم.
سحاب، ابوالقاسم (1356). فرهنگ خاورشناسان. قم: تفرش.
سروش، عبدالکریم (1392). مقالات محمد(ص) راوی رویاهای رسولانه. قابل دسترس در: www.dinonlin.com
سعید، ادوارد (1395). شرق‌شناسی. قم: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
شریعتی، علی (1373). مجموعه آثار: روشنفکر و مسئولیت او در جامعه. تهران: قلم، ج20.
صدری، منیژه (1383). نقش مساجد و دانشگاه‌ها در پیروزی انقلاب. تهران: مرکز اسناد انقلاب.
صفایی، ابراهیم (1346). اسناد سیاسی دوران قاجاریه. تهران: شرق.
فوران، جان (1380). مقاومت شکننده تاریخ تحولات اجتماعی ایران از صفویه تا سال‌های پس از انقلاب اسلامی. ترجمه احمد تدین. تهران: رسا.
کسروی، احمد (1388). تاریخ هجده‌ ساله آذربایجان. تهران: هرمس.
لک‌زایی، نجف (1383). مقاومت شکننده جان فوران. زمانه، 6(21): ص62.
لمبتون، آن کاترین (1375). ایران عصر قاجار. مترجم سیمین فصیحی. مشهد: جاودان خرد.
محمود، محمود (1360). تاریخ روابط سیاسی ایران و انگلیس. تهران: اقبال، ج1.
مدنی، سید جلال‌الدین (1387). تاریخ سیاسی معاصر ایران. قم: دفتر انتشارات اسلامی، ج1.
مردانی، خیرالله (1365). اعترافات دانشمند بزرگ جهان. تهران: آئین جعفری.
مرصفی، سعد (1394). آراء خاورشناسان پیرامون سنّت نبوی. ترجمه حامد بکرایی و حامد مرادی. تهران: واحد بکرائی، ج1.
مظاهری، ابوذر (1384). شکنندگی‌های مقاومت شکننده (نقد و بررسی کتاب مقاومت شکننده جان فوران). آموزه، کتاب هفتم.
مهریزی، مهدی (1382). درآمدی بر مطالعات حدیثی خاورشناسان. علوم حدیث، 7(28): ص2.
مؤسسه فرهنگی قدر ولایت (1376). تاریخ تهاجم فرهنگی غرب؛ نقش روشنفکران وابسته؛ میرزا ملکم خان ناظم الدوله. تهران: مؤسسه فرهنگی قدر ولایت، چاپ دوم، ج10.
نجفی، موسی؛ فقیه حقانی، موسی (1400). تاریخ تحولات سیاسی ایران: بررسی مولفه‌های دین، تجدد و مدنیت در تأسیس دولت- ملت در گستره هویت ملی ایران. تهران: موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران.