سیاست متعالیه

سیاست متعالیه

پیامدهای امنیتی جنگ 2020 قره‌باغ برای جمهوری اسلامی ایرانبا رویکردی به مکتب امنیتی کپنهاگ

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
افضل طیبی 1
لیلا عیسی وند 2
زهره پوستین چی 3
1 دانشجوی دکتری، گروه روابط بین‎الملل، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 گروه علوم سیاسی و روابط بین‌الملل، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 گروه علوم سیاسی و روابط بین‌الملل، واحد جنوب تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
10.22034/sm.2025.2014042.2151
چکیده
مناقشه قراباغ بین جمهوری آذربایجان و ارمنستان موسوم به جنگ دوم قره‌باغ در سال ۲۰۲۰ پیامدهای امنیتی و سیاسی متعددی برای کشورهای درگیر و همجوار به دنبال داشته است. این واقعه، پیروزی نسبی آذربایجان و تغییرات ژئوپلیتیک و افزایش نفوذ کشور اسرائیل را به همراه آورد. تحقیق حاضر درصدد است ضمن مطالعه اهداف باکو در پروژه جنگ دوم قراباغ، به پیامدهای امنیتی و سیاسی این جنگ پیرامون امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران بپردازد. هدف پژوهش، پاسخ‌ به این پرسش است که پیامدهای امنیتی جنگ 2020 آذربایجان و ارمنستان بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران براساس نظریه امنیتی مکتب کپنهاگ چیست؟ روش پژوهش توصیفی- تحلیلی بوده و با رویکرد نظریه امنیتی کپنهاگ نشان داده شد که سیاست ایران در قبال جنگ مذکور، فراتر از بُعد امنیت نظامی در معنای مضیق آن، به ابعاد دیگر امنیت نیز تسرّی یافته و بُعد سیاسی، فرهنگی و اجتماعی را نیز دربرگرفته است. پیامدهای امنیتی این جنگ نیز در ابعاد نظامی، ژئوپلیتیک و جغرافیای سرزمینی، پان‌ترکیسم، ناامنی‎های مرزی، نفوذ و تحرکات اسرائیل، حضور تروریست‌های تکفیری در نواحی مرزی و... برای ایران مشهود می‌باشد.
کلیدواژه‌ها
جنگ دوم قره‌باغ
مکتب کپنهاگ
ایران
امنیت ملی
آذربایجان
ارمنستان
اسرائیل
ترکیه

عنوان مقاله English

The Security Consequences of the 2020 Nagorno-Karabakh War for the Islamic Republic of Iran withan Approach to the Copenhagen Security School

نویسندگان English

Afzal Tayebi 1
Leila Isavand 2
Zohreh Poustinchi 3
1 PhD. Student, Department of International Relations, ST.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Department of Political Science and International Relations, ST.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Department of Political Science and International Relations, S.T.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده English

The Karabakh conflict between the Republic of Azerbaijan and Armenia, termed the Second Nagorno-Karabakh War in the year 2020, has entailed numerous security and political consequences for the involved and neighboring countries. This event brought about the relative victory of Azerbaijan, geopolitical alterations, and an increase in the influence of the State of Israel. The present research, while studying the objectives of Baku in the project of the Second Karabakh War, seeks to address the security and political consequences of this war concerning the national security of the Islamic Republic of Iran. The objective of the research is to answer the question of what are the security consequences of the 2020 war between Azerbaijan and Armenia on the national security of the Islamic Republic of Iran based on the security theory of the Copenhagen School? The research method was descriptive-analytical, and with the approach of the Copenhagen security theory, it was demonstrated that Iran's policy vis-à-vis the aforementioned war, transcending the dimension of military security in its strict sense, has extended to other dimensions of security and has encompassed the political, cultural, and social dimensions as well. The security consequences of this war are also evident for Iran in the military, geopolitical, and territorial geography dimensions, Pan-Turkism, border insecurities, the influence and movements of Israel, the presence of excommunicative (Takfīrī) terrorists in the border regions, and so forth.

کلیدواژه‌ها English

Second Nagorno-Karabakh War
Copenhagen School
Iran
national security
Azerbaijan
Armenia
Israel
Turkey
الهی‌نیا، میلاد؛ شاه‌محمدی، محمد (1401). پیامدهای امنیتی بحران قره‌باغ بر امنیت جمهوری اسلامی ایران. دانش‌نامه علوم سیاسی، 3(6): ص27-47.
امیراحمدیان، بهرام (1383). جغرافیای قفقاز. تهران: انتشارات وزارت امورخارجه.
بوزان، باری (1399). مردم، دولت‌ها و هراس. تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی، چاپ پنجم.
بوزان، بری؛ ویور، ال؛ دوویلد، جاپ (1386). چارچوبی تازه برای تحلیل امنیت. ترجمه علیرضا طیب. تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
جوادی ارجمند، محمدجعفر؛ فلاحی، احسان (1397). بررسی تطبیقی سیاست خارجی ایران و ترکیه در قفقاز جنوبی (با تأکید بر ارمنستان و جمهوری آذربایجان). مطالعات اوراسیای مرکزی، 8(2): ص228-211.
خامنه‌ای، سید علی (13/08/1399). سخنرانی تلویزیونی به مناسبت سالروز ولادت پیامبر اعظم(ص) و امام صادق(ع). قابل دسترس در:                                              https://farsi. khamenei. ir/speech-content?id
دعوت ایران به آتش‌بس و آغاز مذاکرات میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان. روزنامه کیهان (06/07/1399). قابل دسترس در:
https://kayhan.ir/fa/news/200527
رجبی، محمد؛ رجبی، هادی (1400). تهدیدات مناقشه قره‌باغ بر امنیت مناطق مرزی جمهوری اسلامی ایران. علوم و فنون مرزی، 10(37): ص234-203.
صادقی، سید شمس‌الدین؛ احمدیان، قدرت؛ مؤمن صفایی، علیرضا (1398). تأثیر تحولات سیاسی و ژئوپلیتیک کردستان عراق بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران و نقش تأثیرگذار دو کشور آمریکا و اسرائیل در آن (براساس مکتب کپنهاگ و مجموعۀ امنیتی، منطقه‌ای). سیاست و روابط بین‌الملل، 3(6): ص331-305.
عباس‌زاده فتح‌آبادی، مهدی؛ معین‌آبادی بیدگلی، حسین؛ دوست حسینی، مهدیه (1400). تحلیل سازه‌انگارانۀ چرخش در سیاست خارجی ایران در برابر بحران قره‌باغ. مطالعات اوراسیای مرکزی، 14(2): ص225-246.
عبدالله‌‌خانی، علی (1392). نظریه‌های امنیت. تهران: موسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین‌المللی.
فیروزی، جابر؛ سلطانی‌‌فر، محمد؛ جعفری، علی (1400). بازتاب جنگ دوم قراباغ در مطبوعات ایران (مطالعه موردی: روزنامه‌های کیهان، اعتماد و اطلاعات). پژوهشنامه رسانه بین‌الملل، 6(2): ص177-147.
کلانتری، فتح‎الله؛ کاویانی‎فر، پیمان (1399). اولویت‌بندی تهدیدهای جمهوری اسلامی ایران از راه قفقاز جنوبی: راهبردها و راهکارها. مطالعات اوراسیای مرکزی، 13(2): ص644-623.
مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی (1400). مناقشه قره‌باغ کوهستانی و پیامدهای ژئوپلیتیکی آن برای منطقه قفقاز جنوبی. تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی.
نجفی‌سیار، رحمان؛ ابراهیمی، هادی (1400). آثار و پیامدهای توافق‌نامه آتش‌بس بحران 2020 قره‌باغ بر امنیت و منافع ملی جمهوری اسلامی ایران. روابط خارجی، 13(3): ص532-499.
نورمحمدی، مرتضی؛ فصیحی دولتشاهی، محمدعارف (1397). کاربست نظریه مجموعه امنیتی منطقه‌ای در تحلیل مسائل و الگوهای روابط در جنوب آسیا. رهیافت‌‌های سیاسی و بین‌المللی، 10(2): ص153-189.
Avdaliani, E. (2020). Defying Geography: The Israel-Azerbaijan Partnership, The Begin-Sadat Center for Strategic Studies. URL= https://besacenter.org/perspectives-papers/israel-azerbaijan partnership/.
Buzan, B. (1991). People, state and fear: an Agenda for International Security Studies in the post-Cold War Era. Boulder Lynne Rienner, Chapter 4.
Buzan, B., Wæver, O. & de Wilde, J. (1998). Security: A New Framework for Analysis. Boulder, CO: Lynne Rienner Publishers.
Hedlund, S. (2021). The geopolitics of the South Caucasus after the 2020 Nagorno-Karabakh war. Stockholm: Swedish Institute of International Affairs (UI). Policy Brief, No. 8.
International Crisis Group. (2020). Getting from Ceasefire to Peace in Nagorno-Karabakh. URL = https:// reliefweb.int/ sites/reliefweb. int/files/ resources/ kh%20_%20 Crisis%20Group.pdf.
Isachenko, D. (2020). Turkey–Russia Partnership in the War over Nagorno-Karabakh. German Institute for International and Security Affairs (SWP).
Papikyan, A. (2020). Ambassador Armen Papikyan's statement in reply to the statement presented by the United States Delegation on behalf of the OSCE Minsk Group Co-Chair countries during the 1284th meeting of the OSCE Permanent Council.
Shaikh, Sh. & Rumbaugh, W. (2020). The Air and Missile War in Nagorno-Karabakh: Lessons for the Future of Strike and Defense. Center for Strategic and International Studies.
Wolff, S. & Bowen, A. (2021). The Nagorno-Karabakh conflict: Implications for regional security and geopolitics. International Affairs, 97(4): p. 1027–1046.
سیاست متعالیه
دوره 13، شماره 3
پاییز 1404
صفحه 211-230