سیاست متعالیه

سیاست متعالیه

بررسی جایگاه پلیس در تأمین امنیت در راستای دستیابی به حکمرانی خوب (نمونه موردی: ایران، انگلستان و فرانسه)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران.
2 گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران
10.22034/sm.2025.2020857.2177
چکیده
هدف این پژوهش بررسی امکان و حدود اعطای برخی اختیارات قضایی به پلیس و مطالعه راهکارهای بهره‌گیری از ساختار پلیس قضایی در نظام‌های کیفری بوده است. در سال‌های اخیر، اعطای اختیارات قضایی به پلیس در برخی کشورها، چالش‌هایی را در زمینه تداخل در اصل تفکیک قوا و استقلال قوه قضائیه ایجاد کرده است؛ از این‌رو مسئله اصلی پژوهش این است که حدود مداخله قضایی پلیس، الزامات و نحوه انجام آن در کشورهای انگلستان، فرانسه و ایران چگونه است و چگونه می‌توان دغدغه تمرکز وظایف پلیسی-قضایی (از کشف جرم تا صدور حکم) در نهاد پلیس را برطرف کرد؟ به نظر می‌رسد با الگوگیری از تجربه‌های موفق بین‌المللی و بازتعریف ساختار «پلیس قضایی»، می‌توان در صورت وجود آموزش‌های تخصصی، ضوابط استخدامی سخت‌گیرانه و نظارت مستمر بر مأموران، برخی اختیارات قضایی محدود را بدون آسیب به اصول دادرسی منصفانه به پلیس در ایران اعطا کرد. این تحقیق با روش توصیفی- تحلیلی و به صورت مطالعه‌ای تطبیقی به بررسی قوانین، ساختارها و رویکردهای سه کشور انگلستان، فرانسه و ایران پرداخته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اگرچه تمرکز اختیارات کشف، اتهام‌زنی و صدور حکم در پلیس دغدغه‌های جدی ایجاد می‌کند، اما تجربه کشورهای فرانسه و انگلستان در استفاده از پلیس قضایی و تخصصی کردن وظایف، تا حد زیادی این نگرانی‌ها را رفع کرده است. در نتیجه، در نظام کیفری ایران نیز در صورت اعمال نظارت کافی، تدوین قوانین سخت‌گیرانه استخدامی و آموزش تخصصی مأموران و ضابطان، امکان اعطای برخی اختیارات محدود قضایی به پلیس جهت تسریع در فرایند عدالت کیفری وجود دارد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Examining the Role of the Police in Ensuring Security Toward the Achievement of Good Governance (A Comparative Case Study of Iran, England, and France)

نویسندگان English

Nastaran Kordi 1
Yazdan Nosrati-Zadeh 2
Masoud Ghasemi 2
1 Ph.D. Candidate, Department of Criminal Law and Criminology, Ker.C., Islamic Azad University, Kermanshah, Iran.
2 Department of Criminal Law and Criminology, Ker.C., Islamic Azad University, Kermanshah, Iran
چکیده English

The purpose of this study is to examine the possibility and limits of granting certain judicial powers to the police and to investigate approaches to utilizing the judicial police structure within criminal justice systems. In recent years, the delegation of judicial powers to the police in certain countries has raised concerns regarding interference with the principle of the separation of powers and the independence of the judiciary. Accordingly, the principal research question concerns the scope of the police’s judicial intervention, its legal requirements, and the manner in which it is exercised in England, France, and Iran, as well as how concerns over the concentration of police and judicial functions—from crime detection to the issuance of judgments—within the police institution may be addressed. It appears that, by drawing upon successful international experiences and redefining the structure of the “judicial police,” it is possible to confer certain limited judicial powers upon the police in Iran, provided that specialized training, stringent recruitment standards, and continuous supervision of police officers are ensured, without undermining the principles of fair trial. This comparative study employs a descriptive-analytical method to examine the laws, institutional structures, and approaches adopted in England, France, and Iran. The findings demonstrate that although concentrating investigative, accusatory, and adjudicative powers within the police raises serious concerns, the experiences of France and England in utilizing judicial police institutions and specializing police functions have substantially alleviated these concerns. Consequently, within Iran’s criminal justice system, provided that adequate oversight, stringent recruitment regulations, and specialized training for police officers and judicial officers are implemented, it would be feasible to grant the police certain limited judicial powers in order to expedite the criminal justice process.

کلیدواژه‌ها English

Police
Security
Good Governance
Iran
England
France
Judicial Police
Judiciary
استفانی، گاستون؛ لواسور، ژرژ؛ بولوک، برنار (1377). آیین دادرسی کیفری. ترجمه حسن دادبان. تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی، ج1.
افراسیابی، علی (1395). بازتوزیع اختیارات نهادهای کشف و تحقیق جرم در نظام حقوقی ایران. پژوهش‌های دانش انتظامی، 18(73).
برنه، آمادو رکاسنس (1377). پلیس و دستگاه قضائی. ترجمه روح‌الدین کرد علی‌وند. امنیت، 2(4).
بولک، برنار (1384). کیفرشناسی. ترجمه علی حسین نجفی ابرندآبادی. تهران: انتشارات مجد، چاپ چهارم.
حاجی ده‌آبادی، محمدعلی؛ صالحی، محمدخلیل؛ مرادی حسن‌آباد، محسن (1396). موقعیت داشتن تعقیب در نظام کیفری ایران با نگاهی تطبیقی. آموزه‌های حقوق کیفری، شماره 13.
دیباجی شیشوان، سمیرا؛ عزیزی، غلامعلی (1392). قضازدایی و چالش‌های قانونی آن در حقوق ایران. کانون، شماره 145-146.
شاکری، ابوالحسن؛ قاسمی، مسعود (1395). پاسخ به جرم مشهود در سیاست جنایی ایران با نگاهی به حقوق انگلستان. دانش انتظامی، شماره 1.
شکرچی‌زاده، محسن (1396). آئین دادرسی کیفری انگلستان (قاعده اقتضاء تعقیب). تهران: انتشارات مجد.
صابر، محمود؛ دانش‌نژاد، عبدالرسول (1393). جایگاه آموزش ضابطان در فرایند دادرسی کیفری (با تاکید بر قانون جدید دادرسی کیفری 1392). آموزش در علوم انتظامی، 2(4).
صادق‌پور، ناهید (1390). نقش پلیس در فرایند دادرسی کیفری در حقوق انگلستان با نگاهی به حقوق ایران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی. تهران: دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز.
گزارش اظهارنظر کارشناسی درباره لایحه تشکیل پلیس قضائی، 1384، شماره مسلسل 7498.
مهرا، نسرین (1377). درآمدی بر جرم‌زدایی، کیفرزدایی و قضازدایی. تحقیقات حقوقی، شماره 21-22.
مهرا، نسرین (1394). نظام حقوقی انگلستان. تهران: نشر میزان، چاپ سوم.
موذن زادگان، حسنعلی؛ غلامی، نبی‌اله (1395). سازوکار نظارت فعال غیرقضائی بر اقدامات ضابطان دادگستری (مطالعه تطبیقی حقوق ایران، فرانسه و انگلیس). انتظام اجتماعی، 8(1).
وروایی، اکبر؛ فتاحی، علی؛ یاوری، وحید (1394). بررسی سیر تحول سیاست تقنینی ایران در کنترل جرائم و تخلفات رانندگی. مطالعات پژوهشی راهور، شماره 12.
Ashworth, A. (1999). Principle of criminal law. Oxford University.
Ashworth, A. (2000). Developments in the Public Prosecutor's Office in England and Wales. European Journal of Crime, Criminal Law and Criminal Justice, Vol.8/3: pp. 266-267.
Kraus, J. & Hasleton, S.L. (1982). Juvenile Offenders 'Diversion Potential as a Function of Police Perceptions. American Journal of Community Psychology, 10(2).
Sharpley, D. (2010). Criminal Litigation Practice and Procedure. London: College of Law Publishing.
Waddington, P.A.J. (1999). Policing Citizens: Authority and Rights. London: UCL Press Limited.