سیاست متعالیه

سیاست متعالیه

راهکارهای تقویت توانمندی داخلی در اندیشه قرآنی مقام معظم رهبری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
نسرین کردنژاد 1
سید صمد موسوی 2
مرضیه سادات موسوی 3
1 استادیار، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده هدی، جامعه الزهرا(س)، قم، ایران
2 استادیار، مرکز تربیت معلم مبلغ حوزه‌های علمیه، و عضو انجمن مطالعات سیاسی حوزه، قم، ایران.
3 کارشناسی ارشد، گروه علوم قرآن و حدیث (گرایش کلام و عقاید)، قم، ایران
10.22034/sm.2024.2000640.2060
چکیده
پژوهش حاضر درصدد پاسخ این پرسش است که چه سازوکار و راهکارهای قرآنی در جهت تقویت توانمندی داخلی کشور، در اندیشه قرآنی مقام معظم رهبری وجود دارد؟ برای پاسخ این پرسش، از روش و رویکرد توصیفی- تحلیلی استفاده شده است. مقام معظم رهبری متناسب با ظرفیت‌های موجود در جامعه اسلامی که حکومتی مبتنی بر آموزه‌های دینی است، راهکارهایی را ارائه کرده‌اند؛ این راهکارها در حوزه قانونگذاری، قضایی و اجرایی دسته‌بندی شده است. تأکید بر تدوین قوانین براساس منابع دینی، تناسب داشتن قوانین با ظرفیت‌ها و امکانات، و نیز تدوین قوانین بر پایه عدالت اقتصادی از مهم‌ترین راهکارها در حوزه قانونگذاری است. مبارزه با مفاسد اقتصادی و اجرای عدالت قضایی ازجمله راهکارهایی است که در حوزه قضا تعریف می‌شود. در حوزه اجرایی نیز تکیه بر توان مردمی و مشارکت آنها در مدیریت کشور، ایجاد وحدت و همبستگی ملی و حمایت از تولید داخلی مورد تأکید است. جستجو در تعالیم و آموزه‌های دینی نشان داده است که هر سه حوزه مورد تاکید رهبری، ریشه در تعالیم دینی دارد و از آیات قرآن و روایات معصومین(ع) قابل استنباط هستند. از این‌رو توجه به آنها نه‌تنها راهکاری مطمئن در تقویت توانمندی‌های داخلی، توسعه و پیشرفت است، بلکه استقلال و امنیت ملی را نیز بدنبال دارند.
کلیدواژه‌ها
توانمندی داخلی
قانونگذاری
آیت‌الله خامنه‌ای
پیشرفت
توسعه
عدالت
اقتصاد

عنوان مقاله English

Strategies for Strengthening Internal Capabilities in the Qur'anic Thought of the Supreme Leader

نویسندگان English

Nasrin Kordnejad 1
Seyyed Samad Mousavi 2
Marziehsadat Mousavi 3
1 Assistant Professor, Department of Quranic Sciences and Hadith, Hoda College, Jameat Al-Zahra (PBUH), Qom, Iran.
2 Assistant Professor, Teacher Training Center for Seminary Preachers; and Member of the Political Studies Association of the Seminary, Qom, Iran
3 Master’s Degree, Department of Quranic Sciences and Hadith (Specializing in Theology and Beliefs), Qom, Iran
چکیده English

This study aims to answer the question of what mechanisms and Qur'anic strategies exist to strengthen the internal capabilities of the country, as reflected in the Qur'anic thought of the Supreme Leader. To answer this question, a descriptive-analytical method and approach were employed. The Supreme Leader, in accordance with the capacities present in the Islamic society, which is governed based on religious teachings, has proposed several strategies. These strategies are categorized into legislative, judicial, and executive domains. In the legislative domain, the most important strategies include the emphasis on drafting laws based on religious sources, ensuring that laws are compatible with capacities and resources, and formulating laws founded on economic justice. Combating economic corruption and implementing judicial justice are strategies defined within the judicial domain. In the executive domain, emphasis is placed on relying on popular capacities and their participation in the management of the country, fostering national unity and cohesion, and supporting domestic production. An exploration of religious teachings and doctrines has shown that all three domains emphasized by the Leader are rooted in religious teachings and can be inferred from the verses of the Qur'an and the traditions of the Imams (peace be upon them). Therefore, attention to these strategies not only serves as a reliable approach to strengthening internal capabilities, development, and progress but also ensures national independence and security.

کلیدواژه‌ها English

Internal capabilities
Legislation
Ayatollah Khamenei
Progress
Development
Justice
Economy
قرآن کریم.
ابن بابویه (صدوق)، محمد بن على (1385). علل الشرائع. قم: کتابفروشى داورى، ج1.
ابن شهرآشوب‌، محمد بن علی (1379ق). مناقب. محقق و مصحح محمدحسین آشتیانی و هاشم رسولی. قم: علامه، ج3.
ابومسلم اصفهانی، محمد بن بحر (2009م). موسوعة تفاسیر المعتزلة (تفسیر أبی بکر الأصم، تفسیر أبی علی الجبائی، تفسیر أبی القاسم الکعبی البلخی). بیروت: دارالکتب العلمیة، ج3.
احمدی‌نبی، رسول و همکاران (1401). جایگاه استقلال اقتصادی در اقتصاد مقاومتی در پرتو قوانین موضوعه. دستاوردهای نوین در حقوق عمومی، شمار 3: ص36-51.
تمیمى آمدى، عبدالواحد بن محمد (1410ق). غرر الحکم و درر الکلم. قم: دار الکتاب الإسلامی، چاپ دوم.
جزایری، ابوبکر جابر (۱۴۱۶ق). ایسر التفاسیر لکلام العلی الکبیر. مدینه: مکتبة العلوم و الحکم، ج1.
خامنه‌ای، سید علی (05/04/1387). بیانات در دیدار مسئولان قضائی کشور. قابل دسترس در:             
                                                            https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=3487
خامنه‌ای، سید علی (05/04/1398). بیانات در دیدار رئیس و مسئولان قوه قضائیه. قابل دسترس در:      
                                                           https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=42925
خامنه‌ای، سید علی (06/06/1400). بیانات در نخستین دیدار رئیس‌جمهور و اعضای هیئت دولت سیزدهم. قابل دسترس در:
https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=48588
خامنه‌ای، سید علی (06/07/1398). ابلاغ سیاست‌های کلی نظام قانون‌گذاری. قابل دسترس در:            
                                                             https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=43578
خامنه‌ای، سید علی (1/1/1387). بیانات در اجتماع زائران و مجاوران حرم مطهر رضوی. قابل دسترس در:      
                                                            https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=3424
خامنه‌ای، سید علی (1/1/1393). بیانات در حرم مطهر رضوی. قابل دسترس در:                           
                                                           https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=25993
خامنه‌ای، سید علی (10/09/1389). بیانات در نخستین نشست اندیشه‌های راهبردی. قابل دسترس در:     
                                                           https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=10664
خامنه‌ای، سید علی (10/11/1400). بیانات در دیدار تولیدکنندگان و فعالان اقتصادی. قابل دسترس در:    
                                                           https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=49494
خامنه‌ای، سید علی (10/2/1393). بیانات در دیدار کارگران در گروه صنعتى مپنا. قابل دسترس در:      
                                                           https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=26284
خامنه‌ای، سید علی (14/03/1385). بیانات در مراسم هفدهمین سالگرد رحلت امام خمینی. قابل دسترس در:       
                                                            https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=3341
خامنه‌ای، سید علی (15/02/1372). بیانات در دیدار جمعی از کارگران و معلمان. قابل دسترس در:       
                                                            https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=2666
خامنه‌ای، سید علی (15/12/1392). بیانات در دیدار اعضای مجلس خبرگان رهبری. قابل دسترس در:   
                                                           https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=25696
خامنه‌ای، سید علی (16/4/1383). بیانات در دیدار بسیجیان استان همدان. قابل دسترس در:                 
                                                            https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=3241
خامنه‌ای، سید علی (19/11/1395). بیانات در دیدار فرماندهان و کارکنان نیروی هوایی ارتش. قابل دسترس در:
                                                           https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=35567
خامنه‌ای، سید علی (22/04/1399). بیانات در ارتباط تصویری با نمایندگان یازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی. قابل دسترس در:                                             https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=46045
خامنه‌ای، سید علی (26/1/1379). بیانات در خطبه‌های نماز جمعه تهران.‌ قابل دسترس در:                
                                                            https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=3002
خامنه‌ای، سید علی (26/11/1390). بیانات در دیدار مردم آذربایجان. قابل دسترس در:                     
                                                           https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=19059
خامنه‌ای، سید علی (4/6/1383). بیانات در دیدار رئیس ‌جمهور و اعضای هیأت دولت. قابل دسترس در:
                                                            https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=3247
خامنه‌ای، سید علی (4/7/1398). گزیده‌ای از بیانات در دیدار اعضای مجلس خبرگان رهبری. قابل دسترس در:  
                                                           https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=43591
خامنه‌ای، سید علی (9/2/1394). بیانات در دیدار جمعى از کارگران سراسر کشور. قابل دسترس در:     
                                                           https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=29566
خمینی، سید روح‌الله (1361). صحیفه نور. تهران: نشر فرهنگ و ارشاد اسلامی، ج9.
دیریاز، عسگر (1380). عدالت اقتصادی در کلام و سیره علی(ع). حوزه و دانشگاه، شماره ۲۷.
رضایی اصفهانی، محمدعلی (۱۳۸۷). تفسیر قرآن مهر. قم: پژوهش‌های تفسیر و علوم قرآن، ج4.
زینوی‌وند، علی؛ محمدی، کیمیا (1393). قاعده نفی سبیل در اندیشه اسلامی و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران. مطالعات انقلاب اسلامی، شماره ۳۶.
سبزواری، محمد (۱۴۱۹ق). ارشاد الاذهان الی تفسیر القرآن. بیروت: دارالتعارف للمطبوعات.
سند تحول قضایی، 30/9/1399.
شحاته، عبدالله محمود (۱۴۲۱ق). تفسیر القرآن الکریم. قاهره: دار غریب، ج3.
صدر، سید محمدباقر صدر (1382). اقتصادنا. قم: بوستان کتاب، چاپ دوم.
طباطبایى، سید محمدحسین (1362). المیزان فی تفسیر القرآن. تهران: دارالکتب‌ الاسلامیه، چاپ چهارم، ج1.
طباطبایى، سید محمدحسین (1374). ترجمه تفسیر المیزان. قم: دفتر انتشارات اسلامى، چاپ پنجم، ج5-4.
فضل الله، محمدحسین (1419ق). تفسیر من وحی القرآن. بیروت: دارالطباعة والنشر، ج7.
مکارم شیرازی، ناصر (1386). پیام قرآن. تهران: دارالکتب الاسلامیه، چاپ نهم، ج10، 3.
مکارم شیرازى، ناصر (1371). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب الإسلامیة، چاپ دهم، ج6.
یزدی، محمد (1384). عدالت قضایی در جمهوری اسلامی. حکومت اسلامی، 10(35): ص۳۱.
 
 
سیاست متعالیه
دوره 11، شماره 4
زمستان 1402
صفحه 23-44