سیاست خارجی دولت تمدنی در وضعیت جهانی‎شدن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی؛ عضو انجمن مطالعات سیاسی حوزه، قم، ایران

چکیده

هدف پژوهش حاضر تبیین رابطه جهانی‌شدن و دولت تمدنی است. در این راستا، و با روش توصیفی- تحلیلی، تمایزات دولت تمدنی با دولت ملی مورد اشاره قرار گرفته و نشان داده شد که چگونه دولت تمدنی امکان بهره‎مندی از مزایای جهانی شدن را با استفاده از تکثرات موجود در خود دارد. به نظر می‎رسد که هم در فضای شبکه‎سازی و هم در فضای رقابت، دولت تمدنی مفیدیت و کاربرد بیشتری نسبت به دولت‎های ملی، در وضعیت جهانی‎شدن دارد و بسیاری از کشورها از امکان تشکیل دولت تمدنی برخوردارند. دولت تمدنی با کشف نقاط اشتراک میان بازیگران در ساحت سیاست خارجی از امکان بیشتری برای پیگیری اهداف و منافع خود برخوردار است. دولت تمدنی برآمده از هویت تمدنی بوده، لذا، در ساحت داخلی توانسته است از تکثرات متعدد داخلی، یک کل به هم پیوسته را ترسیم نماید. برخلاف دولت ملی که بر ابعاد محدودی از هویت استوار است، دولت تمدنی بر هویت تمدنی استوار بوده و می‎تواند از طریق حوزه اعتبار تمدنی خود که در طول تاریخ به دست آورده است، در سیاست خارجی از مکان کنشگری گسترده‎تری برخوردار باشد.

کلیدواژه‌ها


اخوان زنجانی، داریوش (1381). جهانیشدن و سیاست خارجی. تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‎المللی.
برزگر، ابراهیم (1396). مزاحمت ساختارهای بین‌المللی در تحقق الگوی پیشرفت اسلامی- ایران. سیاست متعالیه، شماره 19: ص65-76.
بیگدلی، محمدرضا (1384). منافع ملی. حافظ، شماره 19: ص94-95.
بیلیس، جان؛ استیو، اسمیت (1383). جهانیشدن سیاست: روابط بینالملل در عصر نوین. تهران: ابرار معاصر.
تویین بی، آرنولد (1356). تحقیقی در باب تاریخ. ترجمه وحید مازندرانی. تهران: نشر توس.
صالح، امانی؛ محروس، عبدالخبیر عطا (1390). روابط بینالملل: رویکردی دینی و تمدنی. ترجمه وحید مرادی. تهران: دانشگاه امام صادق(ع).
علیپورگرجی، محمود (1399). هویت به‌مثابه فرآیند معناسازی در سیاست خارجی عربستان براساس نظریه‌ کاستلز. سیاست متعالیه، شماره 30: ص273-292.
قاسمی، فرهاد (1392). اصول روابط بینالملل. تهران: میزان.
کاستلز، مانوئل (1380). عصر اطلاعات: اقتصاد، جامعه و فرهنگ: قدرت هویت. ترجمه افشین خاکباز و احد علیقلیان. تهران: طرح نو، ج2.
مورگنتا، هانس‌جواکیم (1376). سیاست میان ملت‌ها: تلاش در راه قدرت و صلح. ترجمه حمیرا مشیرزاده. تهران: نشر وزارت امور خارجه.
نوروزی، رسول (1391). بررسی نقش جریانهای اسلامی در ایجاد تمدنهای نوین اسلامی. قم: جامعه المصطفی العالمیه.
ونت، الکساندر (1386). نظریه اجتماعی سیاست بین‌الملل. ترجمه حمیرا مشیرزاده. تهران: نشر وزارت امور خارجه.
هیل، کریستفر (1387). ماهیت متحول سیاست خارجی. تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
Bowden, B. & Leonard, S. (2007). Global Standards of Market Civilization. In: M. Hall & P. Jackson (Eds.), Civilizational Identity: The Production and Reproduction of 'Civilizations'. International Relations, Culture and Religion, Palgrave Macmillan.
Casanova, J. (2006). Religion, Secular Identities and European Integration. In: T. Byrnes & P. Katzenstein (eds), Religion in an Expanding Europe. Cambridge: Cambridge University Press.
Collins, R. (2007). Civilizations as Zones of Prestige and Social Contact. In: Saïd Amir Arjomand & Edward A. Tiryakian, Rethinking Civilizational Analysis. Sage Publications.
Cox, R.W. (2000).Thinking about civilizations. Review of International Studies, 26, P.217-234.
Cox, R.W. (2002). Civilizations and the Twenty-First Century: Some Theoretical Considerations. In: Mehdi Mozaffari (ed.). Globalization and Civilizations. Routledge.
Hellmann, G. & Jørgensen K.E. (Ed) (2015). Theorizing Foreign Policy in a Globalized World. Palgrave Macmillan.
Hobson, J.M. (2007). Deconstructing The Eurocentric Clash of Civilizations: De-Westernizing the West by Acknowledging the Dialogue of Civilizations. In: M. Hall & P. Jackson (Eds.), Civilizational Identity: The Production and Reproduction of 'Civilizations. International Relations, Culture and Religion, Palgrave Macmillan.
Inglis, D. (2010). Civilizations or Globalization(s)? Intellectual Rapprochements and Historical World-Vision. European journal of social theory, 13(1): P.135-152.
Jacques, M. (2010). When China Rules the World: The Rise of the Middle Kingdom and the End of the Western World. Penguin Books; 2nd Ed.
Kang, D. (2010). Civilizations and state formation in the shadow of China. In: P.J. Katzenstein, Civilizations in World Politics: Plural and Pluralist Perspectives. Routledge.
KaraMustafa, A. (2003). Islam: a civiliational project in progress. In: Progressive Muslims-Defining and Delineating Identities and Ways of Being a Muslim, Omid Safi (ed.). Oxford: One world Publications, P.98-110.
Katzenstein, P.J. (2010). Civilizations in World Politics: Plural and Pluralist Perspectives. Routledge.
Koneczny, F. (1962). On the Plurality of the Civilizations, Polonica Series. London: Polonica Publications.
Martell, L. (2007). The Third Wave in Globalization Theory. International Studies Review, 9(2): P.173-96.
Melleuish, G. (2004). The Clash of Civilizations: A Model of Historical Development?. In: Rethinking Civilizational Analysis, Edited by Saïd Amir Arjomand & Edward A. Tiryakian. SAGE Publications.
Mozaffari, M. (2002). Globalization, civilizations and world order: a world-constructivist approach. In: M. Mozaffari (Ed.), Globalization and Civilizations. Routledge.
Nexon, D.H. (2007). Discussion: American, Empire and Civilizational, Practice. In: M. Hall & P. Jackson (Eds.), Civilizational Identity: The Production and Reproduction of Civilizations. International Relations, Culture and Religion, Palgrave Macmillan.
O’Hagan, J. (2007). Discourses of Civilization Identity. In: M. Hall & P. Jackson (Ed.), Civilizational Identity: The Production and Reproduction of Civilizations. International Relations, Culture and Religion, Palgrave Macmillan.
Osgood, R.E. (1953). Ideals and Self-interest in America's Foreign Relations: The Great Transformation of the Twentieth Century. University of Chicago Press.
Pasha, M.K. (2007). Civilizations, Postorientalism and Islam. In: M. Hall & P. Jackson (Eds.), Civilizational Identity: The Production and Reproduction of Civilizations. International Relations, Culture and Religion, Palgrave Macmillan.
Rabasa, A. & Larabee, S. (2008). The rise of political islam in turkey. Rand corporation.
Roland, R. (1987). Globalization Theory and Civilization Analysis. Comparative Civilizations Review, 17(17).
Schäfer, W. (2004). Global Civilization and Local Cultures A Crude Look at the Whole. In: Saïd Amir Arjomand & Edward A. Tiryakian (ed.), Rethinking Civilizational Analysis. SAGE Publications.
Tiryakian, E.A. (2004). Civilizational Analysis. In: Rethinking Civilizational Analysis, Edited by Saïd Amir Arjomand & Edward A. Tiryakian. SAGE Publications.
Wei, R. (2012). Geo-Civilization. Comparative Civilizations Review, No. 66.