دلالت‎های سیاسی سورۀ حضرت محمد(ص) مبتنی بر تفسیر ساختاری و کاربست ابزار تحلیل مضمونی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته حوزه علمیه قم، دانشجوی دکتری، پژوهشکده علوم سیاسی، پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق(ع)، قم، ایران.

2 دانش آموخته حوزه علمیه قم، کارشناسی ارشد علوم سیاسی، پژوهشکده علوم سیاسی، پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق(ع)، قم، ایران.

3 استادیار، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران.

10.22034/sm.2020.104837.1345

چکیده

براساس بررسی های نوین قرآن پژوهان، هر سوره مضمون واحدی را دنبال نموده و نظمی هندسی بر ساختار سوره ها حاکم است. با توجه به اینکه کشف انسجام مفاهیم درونی و دلالتهای هر سوره، یاری گر قرآن پژوهان می باشد بر همین اساس شبکه مضامین راهی برای بدست آوردن دلالت های سیاسی قرآن کریم خواهد بود. هدف از این اقدام دست یابی به مضمون نهایی و محوری سوره محمد (ص) است. از همین روی در این تحقیق تلاش شده تا با بکارگیری روش "تحلیل ساختاری-مضمونی" به بررسی وکشف مهمترین دلالتهای سیاسی سوره حضرت محمد(ص) پرداخته شود. در این تحلیل آیاتی که از انسجام مفهومی و معنای خاصی حول یک محور برخوردار بودند به وسیله نرم افزار MAXQDA در شبکه مضامین تجزیه و تحلیل گردید. در گام بعدی مضامین مذکور به 3 مضمون فراگیر تبدیل گردید که عبارتند از؛« لزوم کسب قدرت برای جهاد»،« لزوم کسب دانش برای بالا بردن کیفیت جهاد» و« شناخت شئونات جهاد» در نهایت این نتیجه محقق گردید که "جهاد" ، مضمون نهایی سوره حضرت محمد(ص) بوده و به عنوان محور بررسی دلالت های سیاسی این سوره می باشد.

کلیدواژه‌ها