بررسی عوامل مؤثر بر روند هویت‌ سیاسی جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری، رشته علوم سیاسی(گرایش مسائل ایران)، دانشگاه باقرالعلوم(ع)، قم، ایران .

2 استادیار، گروه علوم سیاسی، دانشگاه باقرالعلوم(ع)، قم، ایران.

چکیده

هدف پژوهش حاضر آینده‌پژوهی روند هویت سیاسی، در راستای تدوین چشم‌انداز مطلوب نظام جمهوری اسلامی ایران بود. در این راستا، فرصت‌ها و چالش‌های ناشی از برخی رویدادهای محتمل تأثیرگذار بر آینده همچون جهانی‌سازی، گسترش نقش رسانه‎ها و همچنین جنگ نرم مورد بررسی قرار گرفت. این پژوهش، با استفاده از روش تحلیل تاثیر رویداد بر روند، که یکی از روش‌های مورد استفاده در مطالعات آینده‌پژوهی اکتشافی است، به برجسته‌سازی روندهای گذشته و رویدادها و روندهای محتمل آینده و پیشران‌های مهم در اکتشاف آینده‌ هویت‌سیاسی پرداخت. نتایج نشان داد، فرصت‌ها و تهدیدات زیادی پیش‎روی آینده هویت‌ سیاسی ایران است. با استفاده از فرصت‌ها و بکارگیری صحیح ابزارهای ارتباطی نوین، می‌توان افزایش قابل‌ ملاحظه‎ای در سطح مشارکت مردم، گسترش فضای اعتماد در جامعه و به دنبال آن حس تعلق و وابستگی افراد در داخل از یک‌سو و مرزبندی شفاف و واقعی همراه با اقتدار با خارج از نظام را از سوی دیگر داشت.

کلیدواژه‌ها


  1. بهروزلک، غلامرضا؛ شکوری، ابوالفضل (1385). هویت ‌سیاسی در نظریه‌های منتقد مدرنیسم. نامه مفید، شماره 53 : ص 42-63.
  2. پورفرد، مسعود (1396). ثبات سیاسی در نظام مردم‌سالاری دینی. سیاست متعالیه، 5 (19):
    ص 43 -64.
  3. حـاتمی، حمیدرضا و دیگران (1395). بـررسی رابطه بین آگاهـی به جنگ نـرم، هویت
    فرهنگی و سبک زندگی مبتنی بر مصرف کالای فرهنگی. روانشناسی نظامی، 7 (26):
    ص 21-31.
  4. خامنه‌ای، سیدعلی (15/12/1392). بیانات در جمع بسیجیان به مناسبت هفته بسیج. قابل دسترس در: https://www.leader.ir/fa/speech/1510/
  5. خامنه‌ای، سیدعلی (5/9/1376). بیانات در دیدار اعضای مجلس خبرگان. قابل دسترس در:

https://www.leader.ir/fa/speech/11526/

  1. رضایی، عبدالعلی(1386). مهندسی تمدن اسلامی؛ موانع و الزامات. قم: فجر ولایت.
  2. سعید، بابی (1379). هراس بنیادین: اروپامداری و ظهور اسلام‌گرایی. ترجمه غلامرضا جمشیدی‌ها و موسی عنبری. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
  3. قدیری، روح‌الله (1384). بررسی و شناخت روش‌های مطالعه آینده. تهران: مرکز آینده‌پژوهی علوم و فناوری دفاعی.
  4. کاستلز، ایمانوئل (1380). عصر اطلاعات: قدرت، هویت. حسن چـاوشیـان. تهران: طـرح
    نو.

10. کورنیش، ادوارد (1388). آینده‌پژوهی پیشرفته، نگاهی ژرف به اصول، مبانی و روش‌های آینده‌پژوهی. ترجمه سیاوش ملکی‌فر. تهران: اندیشکده آصف.

11. گل‌محمدی، احمد (1381). جهانی ‌شدن، فرهنگ و هویت. تهران: نشر نی.

12. مولایی، محمدمهدی؛ طالبیان، حامد (1395). آینده‌پژوهی مسائل ایران با روش تحلیل ساختاری. مجلس و راهبرد، 23 (86): 5-32.

13. نجفی، موسی (1384). ساحت معنوی هویت ملی ایرانیان. قم: دفتر نشر معارف.

14. هراتی، محمدجواد؛ قربی، جواد (1397). صورت‌بندی تهدیدات سیاسی تمدن اسلامی. سیاست متعالیه، 6 (23): ص215-236.

15. Elkins, Davidj (1997). Globalization, Telecommunication and Virtual ethnic communities. International Political Science review, vol. 18, No. 18.