مبانی دولت اسلامی در الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت از دیدگاه امام خامنه‌‌ای

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری علوم سیاسی، گروه معارف اسلامی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

2 استادیار، گروه معارف اسلامی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران.

10.22034/sm.2020.83676.1208

چکیده

هدف پژوهش حاضر تبیین مبانی دولت اسلامی در الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت از دیدگاه امام خامنه‌‌ای بود. بر این اساس، در تجزیه و تحلیل موضوع از روش‌‌شناسی عقلی به نحو توصیفی- تحلیلی بهره برده و با روش اسنادی داده‌های مورد نظر را از بیانات امام خامنه‌‌ای استخراج شد. نتایج تحقیق حاکی از آن است که مبانی دولت اسلامی از دیدگاه امام خامنه‌‌ای به طور کلی به دو دسته تصوری و تصدیقی قابل تقسیم است. در این میان، مبانی تصوری ناظر به تعریف لغوی و اصطلاحی مبانی، الگو، اسلامی، ایرانی، پیشرفت و تلقی از ماهیت دولت اسلامی است. بر اساس این تلقی، حکومت ابزار است نه هدف، امانت است نه تملیک، تدبیر است نه تزویر، برای خدمت است نه برای کسب قدرت و پرستیژ، هم حق است هم تکلیف و بالاخره ولایت است نه سلطنت. مبانی تصدیقی دولت اسلامی به دو دسته مبانی دور و نزدیک تقسیم می‌‌شود. مبانی دور عبارتند از: مبانی هستی‌‌شناختی، معرفت‌‌شناختی، انسان‌‌شناختی و روش‌‌شناختی و بایدهای مبانی نزدیک دولت اسلامی به سلامت اعتقادی و اخلاقی، عدالت، حکمت، قانونگرایی، نفی نظام سلطه، درونزا و برون‌گرا بودن اشاره دارد.

کلیدواژه‌ها


قرآن کریم.
نهج‌‌البلاغه.
  1. بهشتی، محمد (1339). حکومت در اسلام: هدف حکومت. مکتب تشیع، شماره 3: ص115-107.
  2. حجامی، حسین و دیگران (1386). گفتمان مهدویت: مقاله‌‌های گفتمان هشتم مهدویت. قم: شباب الجنه، ج2.
  3. حسینی‌زاده، محمدعلی (1386). اسلام سیاسی در ایران. قم: مفید.
  4. حمزه‌‌پور، علی (1387). ضرورت‌‌ها و ویژگی‌‌های الگوی توسعه اسلامی- ایرانی. نامه دولت اسلامی، شماره3-4.
  5. خامنه‌ای، سیدعلی (10/9/1389). بیانات در: نخستین نشست اندیشه‌های راهبردی. قابل دسترس در: farsi.khamenei.ir/speech-10664. https://
  6. خامنه‌ای، سیدعلی (12/5/1388). بیانات در: مراسم تنفیذ حکم دهمین دوره ریاست جمهوری. قابل دسترس در: . https://farsi.khamenei.ir/speech-=7695
  7. خامنه‌ای، سیدعلی (14/03/1384). بیانات در: مراسم شانزدهمین سالگرد ارتحال امام خمینی. قابل دسترس در:  https://www.leader.ir/fa/speech/2747
  8. خامنه‌ای، سیدعلی (16/1/1378). بیانات در:  دیدار کارگزاران نظام. قابل دسترس در:
https://farsi.khamenei.ir/speech-8019
10. خامنه‌ای، سیدعلی (19/7/1391). بیانات در: دیدار علما و روحانیون استان خراسان شمالى. قابل دسترس در: https://farsi.khamenei.ir/speech-21151
11. خامنه‌ای، سیدعلی (19/8/1385). بیانات در: دیدار مردم دامغان. قابل دسترس در:
https://farsi.khamenei.ir/speech-3364
12. خامنه‌ای، سیدعلی (19/9/1375).بیانات در: دیدار کارگزاران نظام. قابل دسترس در:
https://farsi.khamenei.ir/speech-2820
13. خامنه‌ای، سیدعلی (2/1/1383). بیانات در: صحن مقدس رضوی مشهد مقدس. قابل دسترس در:
https://www.leader.ir/fa/speech/2563
14. خامنه‌ای، سیدعلی (22/7/1391). بیانات در: اجتماع مردم اسفراین‌. قابل دسترس در:
https://farsi.khamenei.ir/speech-21208
15. خامنه‌ای، سیدعلی (23/5/1370). بیانات در: دیدار مسئولان‌ و کارگزاران‌ نظام‌. قابل دسترس در:
https://www.leader.ir/fa/speech/547
16. خامنه‌ای، سیدعلی (24/7/1390). بیانات در: دیدار با دانشگاهیان استان کرمانشاه. قابل دسترس در: https://farsi.khamenei.ir/speech-17597
  1. 17.  خامنه‌ای، سیدعلی (26/12/1379). بیانات در: خطبه‌های نماز جمعه تهران. قابل دسترس در:
https://www.leader.ir/fa/speech/2095
18. خامنه‌ای، سیدعلی (27/2/1388). بیانات در: دیدار استادان و دانشجویان کردستان. قابل دسترس در:https://farsi.khamenei.ir/speech-6917
19. خامنه‌ای، سیدعلی (27/9/1370). بیانات در: دیدار وزیر و مسئولان‌ وزارت‌ کشور و استانداران‌. قابل دسترس در: https: //www.leader.ir/fa/speech/600
20. خامنه‌ای، سیدعلی (28/5/1384). بیانات در: خطبه نماز جمعه. قابل دسترس در:
https://www.leader.ir/fa/speech/2778
21. خامنه‌ای، سیدعلی (30/6/1381). بیانات در: دیدار با اقشار مختلف مردم به مناسبت میلاد امام على(ع). قابل دسترس در: https://www.leader.ir/fa/speech/2313
22. خامنه‌ای، سیدعلی (6/6/1385). بیانات در: دیدار با رئیس جمهور و اعضاى هیئت دولت. قابل دسترس در: farsi.khamenei.ir/speech-=3349 https://
23. خامنه‌ای، سیدعلی (6/6/1392). بیانات در: دیدار رئیس‌‌‌جمهور و اعضای هیأت دولت. قابل دسترس در: https://farsi.khamenei.ir/speech-23715
25. خامنه‌‌ای، سیدعلی (1393). ولایت و حکومت. تهران: موسسه ایمان جهادی.
26. دهخدا، علی‌‌اکبر (1352). لغت‌‌نامه. زیر نظر محمد معین. تهران: دانشگاه تهران، ج43.
27. دهخدا، علی‌‌اکبر (1385). فرهنگ متوسط دهخدا. به کوشش غلامرضا ستوده، ایرج مهرکی، اکرم سلطانی. تهران: دانشگاه تهران، ج2.
28. رشاد، علی‌‌اکبر (1382). دموکراسی قدسی. تهران: مؤسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر.
29. سبحانی، جعفر (1370). مبانی حکومت اسلامی. قم: انتشارات توحید.
30. شاهرخی، سیدحامد (1389). مبانی مشروعیت حکومت اسلامی در اندیشه آیت‌الله خامنه‌‌ای و شهید صدر. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. قم: دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه باقرالعلوم.
31. صدر، سید محمد‌‌باقر (1359). تئوری شناخت در فلسفه ما. ترجمه سید‌‌حسین حسینی. تهران: وزارت امور خارجه.
32. عالم، عبدالرحمن (1373). بنیادهای علم سیاست. تهران: نشر نی.
33. غفوری، علی (1382). تاریخ اسلام: علم و توسعه. در: مجموعه مقالات اسلام و توسعه. تهران: نشرمعارف.
34. فیرحی، داوود (1388). نظام سیاسی و دولت در اسلام. تهران: سمت.
35. فیرحی، داوود (1390). فقه و سیاست در ایران معاصر. تهران: نشر نی، ج1.
36. مطهری، مرتضی (بی‌‌تا). مقدمه‌‌ای بر جهان‌بینی اسلامی. قم: انتشارات صدرا.
37. مظفری، آیت (1387). الگوى عدالت و پیشرفت در اسلام با تاکید بر الگوى دولت مهدوى. حکومت اسلامی، شماره 49: ص58-35.
38. موسسه فرهنگی و هنری قدر ولایت (1392). تاریخ انقلاب اسلامی؛ دولت موقت از تشکیل تا استعفاء. تهران: موسسه فرهنگی و هنری قدر ولایت، ج1.
39. نائینی، محمد‌‌حسین (1382). تنبیه الامه و تنزیه المله. قم: بوستان کتاب.
40. وینسنت، اندرو (1371). نظریه‌‌های دولت. ترجمه حسین بشیریه. تهران: نشر نی.