جایگاه منافع ملی در سیاست خارجی از منظر قرآن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران.

2 کارشناسی ارشد، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران.

10.22034/sm.2020.74392.1148

چکیده

تعریف و جایگاه منافع ملی و رابطه آن با اصول سیاست خارجی همواره محور اختلاف گروههای سیاسی بوده است. آرمانگرایان بر این باورند از آن جا که نگاه دین فراملی است اصولا چیزی به نام منافع ملی را به رسمیت نمی شناسد؛ در برابر، واقعگرایان بر اهمیت جایگاه منافع ملی در سیاست خارجی و تقدم آن بر آرمان ها و مصالح دینی پای می فشارند. لذا شایسته است جایگاه منافع ملی در سیاست خارجی بر پایه آموزه‌های قرآنی مورد بررسی قرار گیرد. در متون دینی بویژه قرآن، از حفظ استقلال همه جانبه، نفی ولایت کافران، تلاش در جهت اتحاد امت اسلام، دفاع از مظلومان جهان، پای بندی به معاهدات بین المللی، و... به عنوان مهم ترین اصول سیاست خارجی مطرح شده است با توجه به آنچه گفته شد، گرچه در متون دینی سخنی از منافع ملی به میان نیامده است اما تلاش در جهت تأمین منافع مادی گروهی خاص که در محدوده جغرافیایی مشخصی بر پایه قراردادی عقلایی گرد هم آمده اند و تحت عناوینی همچون ملت، کشور، ایالت، استان، شهر، روستا، محله و ... اداره می شوند از نظر قرآن اشکال ندارد. مشروط بر اینکه این عناوین باعث برتری طلبی و امتیاز خواهی و تضییع حقوق دیگران نگردد.

کلیدواژه‌ها