بررسی مناسبات امنیت اقتصادی متعالی و آزادی اقتصادی متعالی در نظام اقتصادی اسلام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی مناسبات امنیت اقتصادی و آزادی اقتصادی در نظام اقتصادی اسلام بود. نتایج پژوهش که با استفاده از «برهان سبر و تقسیم» و نظریۀ استخدام از بررسی آیات و روایات انجام شد، حاکی از آن است در نظام اقتصادی اسلام رابطه‎ای تعاملی متعالی میان امنیت اقتصادی و آزادی اقتصادی برقرار بوده و تقدم یکی بر دیگری ضمن ورود به وضعیت ظلم، استخدام یک‎سویۀ ناعادلانه‎ای را در جامعه ایجاد می‎کند که از یک‎سو، نفسِ امنیت اقتصادی و آزادی اقتصادی را تهدید می‎کند و از سوی دیگر جریان تعالی‎بخشی جامعه را نیز به‎خطر می‎اندازد. بنابراین، فرض تعامل امنیت اقتصادی و آزادی اقتصادی اثبات می‎شود که در آن، هیچ تضییع حقوق فردی، ملی، دینی و عمومی بوجود نمی‎آید و تعادلی مبتنی بر عدالت در روابط اجتماعی محقق می‌شود که متعالی است.

کلیدواژه‌ها


قرآن کریم.
نهجالبلاغه. سید رضی؛ ترجمۀ محمد دشتی، قم: انتشارات آل‎علی، 1383.
ابن ابی جمهور، محمدبن زین‏الدین (1405ق). عوالی ‏اللئالی ‏العزیزیه فی الاحادیث ‏الدینیه. تصحیح مجتبی عراقی. قم: دارسیدالشهداء للنشر، ج2.
ابن بابویه، محمدبن علی (1395ق). کمال الدین و تمام النعمه. تحقیق علی ‎اکبر غفاری. تهران: اسلامیه، ج2.
ابن بابویه، محمدبن علی (1413ق). من لایحضره الفقیه. تحقیق علی ‎اکبر غفاری. قم: انتشارات اسلامی، ج1، 3.
ابن حیون، نعمان بن محمد مغربی (1385ق). دعائم الاسلام. قم: مؤسسۀ آل ‎البیت(ع)، ج2.
احمدی میانجی، علی (1426ق). مکاتیب الائمه. تحقیق مجتبی فرجی. قم: دارالحدیث، ج1.
افتخاری، اصغر (1391). امنیت. تهران: دانشگاه امام صادق(ع).
انصاری، مرتضی (1380). کتاب المکاسب. قم: مجمع ‎الفکر ‎الاسلامی، ج1.
برلین، آیزایا (1368). چهار مقاله درباره آزادی. ترجمه محمدعلی موحد. تهران: خوارزمی.
حرّ عاملی، محمدبن حسن (1409ق). وسائل الشیعه. قم: مؤسسۀ آل‎ البیت(ع)، ج17.
10. خامنه‌ای، سیدعلی (12/5/1372). بیانات در مراسم تنفیذ حکم ریاست‌ جمهوری. قابل دسترس در:  http: //farsi.khamenei.ir/speech-content?id=2678
11. خامنه‌ای، سیدعلی (23/2/1379). بیانات در خطبه‌های نماز جمعه تهران‌. قابل دسترس در:
http: //farsi.khamenei.ir/speech-content?id=3005
12. خلیلی، رضا (1387). امنیت و آزادی؛ در جستجوی نگرشی معطوف به توسعه پایدار. مطالعات راهبردی، دورۀ یازدهم، شمارۀ 41: ص495-525.
13. دهخدا، علی ‎اکبر (1377). لغت نامه، تهران: دانشگاه تهران، ج3.
14. صدر، سید محمدباقر (بی‎تا). اقتصاد ما. ترجمۀ محمدکاظم موسوی. تهران: انتشارات اسلامی، ج1.
15. طباطبایی، محمدحسین (1374). ترجمه تفسیر المیزان. قم: دفتر انتشارات اسلامی، ج20.
16. طباطبایی، محمدحسین (1991م). المیزان. بیروت: مؤسسۀ الاعلمی للمطبوعات، ج2.
17. عبداله ‎خانی، علی (1389). نظریه‌های امنیت. تهران: مؤسسه اقتصادی مطالعات و تحقیقات بین‌المللی ابرار معاصر.
18. علامه حلی، حسن بن یوسف (1982م). نهج الحق و کشف الصدق. بیروت: دارالکتاب ‎اللبنانی.
19. عمید، حسن (1363). فرهنگ فارسی. تهران: امیرکبیر، ج1.
20. کلینی، محمدبن یعقوب (1429ق). الکافی. قم: دارالحدیث، ج1، 5، 10، 14.
21. لک‎زایی، نجف (1389). کاربردهای امنیتی انسان‎شناسی حکمت متعالی. مطالعات راهبردی، دورۀ سیزدهم، شمارۀ 50: ص63-84.
22. لک‎زایی، نجف (1390). امنیت از دیدگاه آیت الله جوادی آملی. اسراء، دورۀ سوم، شمارۀ 7: ص19-52.
23. لک‎زایی، نجف (1394). مکتب امنیتی متعالی با نگاهی به اندیشه امام خمینی. آفاق امنیت، دورۀ هشتم، شمارۀ 26: ص5-39.
24. مطهری، مرتضی (1388). مجموعه ‏آثار. تهران: صدرا، ج6.
25. مکارم شیرازى، ناصر (1374). تفسیر نمونه. تهران: دار الکتب الاسلامیه، ج4، 2، 12.
26. ه‍اش‍می ‌‌ش‍اه‍رودی، م‍ح‍م‍ود ‌(1389). ف‍ره‍ن‍گ‌ ف‍ق‍ه‌ م‍طاب‍ق‌ م‍ذه‍ب‌ اه‍ل‌‌ بی‍ت‌(ع). قم‌: م‍وس‍س‍ه‌ دای‍ره ‌ال‍م‍ع‍ارف‌ ف‍ق‍ه‌ اسلام‍ی‌ بر مذهب اهل ‌بیت(ع)‏، ج4.
27. ویلیامز، پل‎دی (1390). درآمدی بر بررسی‌های امنیت. ترجمه علیرضا طیّب. تهران: امیرکبیر.
28. Gray, Tim (1991). Freedom, Humanities Press International In C. Atlantic. Highlands New Jersey
29. Wolfers, Arnold (1952). National Security as an Ambiguous Symbol. Political Science Quarterly, Vol. 67, No. 4: P. 481-502