دیوان‌سالاری و کمک به اقتصاد سیاسی در پیشرفت و توسعه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرضا، شهرضا، اصفهان، ایران

2 دانشجوی دکترای علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی شهرضا، شهرضا، اصفهان، ایران.

10.22034/sm.2020.105891.1355

چکیده

در پژوهش حاضر ضمن بررسی نظریه‌های مختلف بوروکراسی و تبیین نقاط مثبت و منفی آن به این مساله پرداخته شده است که با توجه به سوابق بوروکراسی در تاریخ معاصر ایران و وقوع انقلاب اسلامی کدام نوع از آن تناسب بیشتری با الگوی ارزشی و فرهنگی برآمده از انقلاب و نیز پیشرفت و توسعه کشور دارد. در این راستا، نظریه دیوان‌سالاری تکامل یافته پیشنهادی در این پژوهش تلاش کرده است نقش مهمی در کمک به اقتصاد سیاسی، پیشرفت و توسعه متناسب با الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت داشته باشد. همچنین در چارچوب تلفیقی از نظریه‌های توسعه، وابستگی و دیوان‌سالاری و ارتباط دیدگاه‌های سیاسی، اقتصادی و مدیریت، سعی گردید پیچیدگی‌های تأثیرات متقابل نظام بوروکراسی و پیشرفت تبیین شود. یافته‌های پژوهش نشان داد که برداشت‌های منفی و عدم کارایی، بسیاری از باورهای منفی دیوان‌سالاری را درونی کرده است. لذا، باید با تغییر و حرکت عملی به ‌سوی پیشرفت و توسعه، ساختار ذهنی مثبت بوروکراسی را جایگزین و نهادینه کرد تا دیوان‌سالاری موردنظر در خدمت جامعه و پیشرفت کشور قرار گیرد، نه اینکه جامعه در خدمت پیشرفت و توسعه‌ی دیوان‌سالاران باشد. با کمک بوروکراسی موثر و کارآمد و توجه به ابعاد اخلاقی و معنوی انسان می‌توان به ساختن نظام دیوان‌سالاری مطلوب دست یافت.

کلیدواژه‌ها


  1. آذین، احمد؛ توانگر، محمدرضا (1396). ضرورت طرح مبحث پیشرفت به جای توسعه در الگوی اسلامی- ایرانی و چرایی آن. تهران: ششمین کنفرانس اسلامی- ایرانی پیشرفت.
  2. بیلیس، جان ودیگران (1383). جهانی شدن سیاست: روابط بین‌الملل در عصر نوین. ترجمه ابوالقاسم راه چمنی و دیگران. تهران: ابرار معاصر، ج2.
  3. تافلر، الوین (1395). شوک آینده. ترجمه حشمت‌الله کامرانی. تهران: نشر نو.
  4. تنکابنی، حمید (1383). درآمدی بر دیوان‌سالاری در ایران. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
  5. جعفری‌نژاد، مسعود؛ توانگر، محمدرضا (1396). جایگاه بانکداری بر پایه اقتصاد اسلامی در الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت. تهران: ششمین کنفرانس اسلامی- ایرانی پیشرفت.
  6. رابینز، استیفن (1387). تئوری سازمان (ساختار و طرح سازمانی). ترجمه مهدی الوانی و حسن دانایی‌فرد. تهران: صفار.
  7. صبوری، منوچهر (1384). جامعه‌شناسی سازمان‌ها. تهران: نشر شب تاب.
  8. فوران، جان (1394). مقاومت شکننده: تاریخ تحولات اجتماعی ایران از صفویه تا سال‌های پس از انقلاب اسلامی. ترجمه احمد تدین. تهران: خدمات فرهنگی رسا.
  9. کوزر، لوئیس؛ روزن‍ب‍رگ‌، ب‍رن‍ارد (1393). نظریه‌های بنیادی جامعه‌شناختی. ترجمه‌ فرهنگ ارشاد. تهران: نشر نی.
10. میشلس، روبرت (1392). جامعه‌شناسی احزاب سیاسی؛ مطالعه‌ای در مورد گرایش‌های الیگارشی در دموکراسی‌ها. ترجمه احمد نقیب‌زاده. تهران: نشر قومس.

11. وبر، ماکس (1373). اخلاق پروتستانی و روح سرمایه‌داری. ترجمه عبدالکریم رشیدیان و پریسا منوچهری کاشانی. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.

12. وبر، ماکس (1394). دین، قدرت، جامعه. ترجمه احمد تدین. تهران: انتشارات هرمس.

13. Albrow, Martin (1989). Bureaucracy. London: Macmillan.

14. Albrow, Martin (1996). The Global Age State and Socity Beyond Modernity. Cambridge: policy Press.

15. Apter, David (1965). The Politics of Modernization. Chicago: University of Chicago Press.

16. Berger, B. K. & Meng, J. (2010). Public relations practitioners and the leadership challenge. The SAGE handbook of public relations, 2: P 421- 434.

17. Drucker, Peter. F. (1969). The age of Discontinutiy: Guidelines for changing society. Butterworth-Heinemann

18. Huntington, Samuel (1968). Political Order in Changing Societies. New Haven: Yale university Press.

19. Pye, Lucian. (1967). Aspects of political Development. Boston: Little Brown.