ساختار قدرت سیاسی در اندیشه‌ سیاسی ائمه‌ی معصومین (ع)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار، دانشگاه پیام نور واحد نجف آباد، اصفهان، ایران.

چکیده

این نوشتار به‌دنبال کشف نظر ائمه‌ی معصومین(ع) در رابطه با ساختار قدرت سیاسی است و می‌کوشد به این سوال پاسخ دهد که ساختار قدرت سیاسی از منظر احادیث معصوم(ع) بر چه مبنایی استوار می‌باشد؟ برای نیل به این هدف، از روش تحلیل مضمون و شبکه‌ی مضامین استفاده کرده‌ایم؛ جهت استنباط نیز به احادیث معصوم مراجعه نموده‌ایم. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که در روایات، ساختار قدرت از خداوند متعال شروع شده و با رسول او ادامه یافته و براساس نظام امامت و ولایت استوار می‌شود؛ در عصرغیبت نیز فقیه جامع‌الشرایط به‌عنوان نزدیک‌ترین فرد به امام معصو م، رهبری و ولایت امر را برعهده خواهد گرفت. این امر جنبه ثبوتی دارد و جهت تحقق و استمرار قدرت نیازمند مقبولیت از جانب مردم است که به‌صورت بیعت، مشورت و نظارت عینیت پیدا می‌کند و جنبه‌ی اثباتی دارد.
 

کلیدواژه‌ها


قرآن کریم.

  1. آشوری، داریوش. (1384). فرهنگ علوم انسانی. تهران: نشر مرکز.
  2. آقابخشی، علی و افشاری، مینو. (1383). فرهنگ علوم سیاسی. تهران: چاپار.
  3. آقامهدوی، اصغر. (1393). بررسی تطبیقی منابع قدرت سیاسی جبهه کفر و ایمان در قرآن کریم. در: نشریه‌‌ی سیاست متعالیه، شماره هفتم.
  4. ابن فارس، احمد. (1406). معجم اللغه العربیه: ماده‌‌ی القدره. (ج2). بیروت: مؤسسه الرساله.
  5. ابن منظور، محمد بن مکرم. (1414ق). لسان‌‌العرب. (ج 12). بیروت: دار صادر.
  6. ابن بابویه، محمد بن علی. (1413ق). من لا یحضره الفقیه. قم: انتشارات اسلامی.
  7. بهاءالدین خرمشاهی. (1377). دانشنامه قرآن و قرآن‌‌پژوهی. (ج1). تهران: دوستان و ناهید.
  8. بهروزی لک، غلامرضا و احمدی، حسین. (1393). مؤلفه‌‌های قدرت سیاسی در قران کریم. در: فصلنامه علوم سیاسی، شماره 66.
  9. جوادی آملی، عبدالله. (1378). ولایت فقیه؛ ولایت فقاهت و عدالت. قم: نشر اسراء.
10. راغب اصفهانی، ابوالقاسم. (1404ق). المفردات. قم: دفتر نشر الکتاب.

11. سلطان محمدی، ابوالفضل. (1393). مباحث سیاسی بحارالانوار. (جلد اول). قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.

12. شیخ‌‌زاده، محمد و دیگران. (1390). تحلیل مضمون و شبکه‌‌ی مضامین. در: اندیشه‌‌ی مدیریت راهبردی، شماره‌‌ی 10.

13. شیخ‌‌زاده، محمد. (1391). الگوی رهبری خدمت‌‌گزار، مبتنی‌‌بر دیدگاه امام خمینی(ره). در: دو فصلنامه‌‌ی علمی- تخصصی اسلام و مدیریت، شماره‌‌ی 1.

14. طریحی، فخرالدین. (1375). مجمع البحرین. (ج3). تهران: مرتضوی.

15. عابدی جعفری، حسن و دیگران. (1390). تحلیل مضمون و شبکه مضامین: روش ساده و کارآمد برای تبیین الگوهای موجود در داده‌‌های کیفی. در اندیشه مدیریت راهبردی، سال 5، شماره 2.

16. عزیزآبادی، ابوالفضل و دیگران. (1385). مدخلی بر ویژگی‌‌های رهبری اخلاقی در نهج‌‌البلاغه. در فصلنامه علمی- پژوهشی مدیریت اسلامی، سال 24، شماره 4.

17. فلیک، اووه. (1387). درآمدی بر تحقیق کیفی. (هادی جلیلی. مترجم). تهران: نشر نی.

18. کلینی، محمد بن یعقوب. (1407ق). الکافی. تهران: اسلامیه.

19. کربلایی پازوکی، علی. (1382). اندیشه‌‌های سیاسی شیعه در عصر غیبت. قم: نشر معارف.

20. مجلسی، محمدباقر بن محمدتقی. ‏(1403ق). بحارالأنوار. با تحقیق و تصحیح جمعی از محققان. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.

21. مطهری، مرتضی. (1390). مجموعه‏ آثار استاد. (ج‏1). تهران: صدرا.

22. محمد صالح بن احمد مازندرانی. (1382ق). شرح الکافی- الأصول و الروضة. (ج 15). تهران: مکتبه الاسلامیه.

23. نراقی، ملا احمد. (1378). معراج السعاده. قم: هجرت.