نظریه‌‌های وحی در فلسفه سیاسی فارابی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

هیئت علمی

چکیده

هدف این پژوهش، بررسی نظریه‌‌های وحی در فلسفه‌‌ی سیاسی فارابی است و به این پرسش پاسخ می‌‌‌‌‌دهد که نظریه (یا نظریه‌‌های) فارابی درباره‌‌ی وحی چیست و چگونه این پدیده را تحلیل می‌‌‌‌‌کند؟ مدعای مقاله آن است که فارابی نظریه‌‌های متعدد و متفاوتی درباره‌‌ی وحی دارد. در این مقاله از روش‌‌‌‌‌های استقرایی، تحلیلی و مقایسه‌‌‌‌‌ای برای پژوهش در آثار فارابی استفاده شده و به این نتیجه رسیده است که وحی، موضوع اصلی فلسفه‌‌ی سیاسی فارابی است. فارابی در آثار خود، نقش و جایگاه وحی را در کلیت فلسفه‌‌ی سیاسی مطالعه می‌‌کند و ضمن برشمردن دو کارویژه‌‌ی‌‌‌‌‌: "فرمانروایی" و "قانون‌‌‌‌‌گذاری" برای حکومت؛ نسبت این‌‌‌‌‌دو کارویژه با وحی را به‌‌‌‌‌تفصیل توضیح می‌‌دهد. نظریه‌‌های وحی فارابی، گاه درصدد تبیین چگونگی وحی احکام الهی به پیامبر و گاه ناظر به وحی الهی به‌‌‌‌‌طور کلی است.

کلیدواژه‌ها


  1. ابن‌‌‌‌‌سینا، حسین بن عبدالله (1391). التعلیقات، تصحیح: سیدحسین موسویان. تهران: مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران.
  2. ــــــــــــــــــــ (1365). م‍ع‍راج‌‌‌‌‌ن‍ام‍ه‌‌‌‌‌؛ ب‍ه‌‌ان‍ض‍م‍ام ت‍ح‍ریر آن از ش‍م‍س‌‌‌‌‌ال‍دی‍ن ابراه‍ی‍م اب‍رق‍وه‍ی‌‌‌‌‌. م‍ق‍دم‍ه‌‌‌‌‌، ت‍ص‍ح‍ی‍ح و ت‍ع‍ل‍ی‍ق‌‌‌‌‌: ن‍ج‍ی‍ب م‍ای‍ل ه‍روی‌‌‌‌‌. م‍ش‍ه‍د: آس‍ت‍ان ق‍دس رض‍وی‌‌‌‌‌، ب‍ن‍یاد پ‍ژوه‍ش‍ه‍ای اس‍لام‍ی‌‌‌‌‌.
  3. ــــــــــــــــــ (بی‌‌‌‌‌تا). النجاه من الغرق فی بحر الضلالات. حققه و قدم له و علق علیه: محمدتقی دانش‌‌‌‌‌پژوه. تهران: دانشگاه تهران.
  4. ــــــــــــــــــ (1375). النفس من کتاب الشفاء. حققه و قدم له و علق علیه: حسن حسن‌‌‌‌‌زاده آملی. قم: دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم.
  5. ــــــــــــــــــ (1325). هدیه الرئیس للامیر. به‌‌‌‌‌کوشش: ادوارد بن کرنیلیوس فندیک امیرکانی. قاهره: شرکه طبع الکتب العربیه بمصر.
  6. فارابی، محمد بن محمد (1931). احصاء العلوم. صححه و علق علیه: عثمان محمد امین. قاهره: مطبعه السعاده.
  7. ـــــــــــــــــــ (1983). تحصیل السعاده. حققه و قدم له و علق علیه: جعفر آل‌‌‌‌‌یاسین. بی‌‌‌‌‌جا: دار الاندلس(چاپ دوم).
  8. ـــــــــــــــــــ (1371). التنبیه علی سبیل السعاده. حققه و قدم له و علق علیه: جعفر آل‌‌‌‌‌یاسین. تهران: انتشارات حکمت.
  9. ـــــــــــــــــــ (1987). التنبیه علی سبیل السعاده. حققه و قدم له و علق علیه: سحبان خلیفات. عمّان: منشورات الجامعه الاردنیه.
  10. ـــــــــــــــــــ (بی‌‌‌‌‌تا الف). التوطئه، المنطق عند الفارابی(ج1). تحقیق و تقدیم و تعلیق: رفیق العجم. بیروت: دارالمشرق.
  11. ــــــــــــــــــ (بی‌‌‌‌‌تا ب). الجمع بین رأی الحکمین. البیر نادر. بیروت: دارالمشرق.
  12. ـــــــــــــــــــ (1986 الف). الجدل، المنطق عند الفارابی (ج3). تحقیق و تقدیم و تعلیق: رفیق العجم. بیروت: دار المشرق.
  13. ــــــــــــــــــ (1986 الف). الملّه. محسن مهدی. بیروت: دارالمشرق.
  14. ـــــــــــــــــــ (1990). الحروف. محسن مهدی. بیروت: دارالمشرق (چاپ دوم).
  15. ـــــــــــــــــــ (1964). السیاسه المدنیه؛ الملقب بمبادی الموجودات. فوزی متری نجّار. بیروت: المطبعه الکاثولیکیه.
  16. ـــــــــــــــــــ (2008 الف). شرح رساله زینون الکبیر الیونانی؛ رسائل الفارابی. موفق فوزی جبر. دمشق: دار الینابیع (چاپ دوم).
  17. ـــــــــــــــــــ (2008 ب). فلسفه أرسطوطالیس. محسن مهدی. پاریس: داربیلیون.
  18. ـــــــــــــــــــ (1405). فصول منتزعه. فوزی متری نجّار. بی‌‌‌‌‌جا: المکتبه الزهراء.
  19. ـــــــــــــــــــ (1991). مبادی آراء اهل المدینه الفاضله. البیر نصری نادر. بیروت: دارالمشرق.
  20. امام خمینی، روح‌‌‌‌‌الله (بی‌‌‌‌‌تا). تهذیب الاصول، جعفر سبحانی. قم: جماعه المدرسین فی الحوزه العلمیه بقم، موسسه النشر الاسلامی.
  21. طباطبایی، سید محمدحسین (بی‌‌‌‌‌تا). المیزان فی تفسیر القرآن. قم: جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.