بررسی تطبیقی الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت با الگوهای غربی توسعه با تأکید بر عدالت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای علوم سیاسی؛ رئیس موسسه راهبردپژوهان جهان معاصر

2 دکترای علوم سیاسی و استادیار دانشگاه آزاد اسلامی شهرضا

چکیده

عدالت یکی از عمده‌ترین ارزش‌های معنوی در طول تاریخ تمدن بشری است که مورد توجه اندیشمندان مکاتب مختلف بوده است؛ لذا تعیین رویکرد یک نظام سیاسی به مسأله‌ی عدالت، در طراحی و تدوین نظریه‌ها و الگوهای توسعه نیز مؤثر خواهد بود. این نوشتار می‌کوشد تا ضمن مقایسه‌ی جایگاه عدالت در الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت با الگوهای غربی توسعه، به این سوال پاسخ دهد که «وجوه تمایز عدالت در الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت با الگوهای غربی توسعه چیست؟» برای نیل به این هدف، از روش توصیفی، تحلیلی، تطبیقی استفاده کرده و جهت استنباط به منابع معتبر اسلامی و بیانات حضرت آیت‌االله خامنه‌ای مراجعه نموده‌ایم. یافته‌های بحث نشان می‌دهند که الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت در تعریف: عدالت، نظام اقتصادی و سیاسی مطلوب، تعیین نسبت آزادی و عدالت، نسبت توسعه/پیشرفت و عدالت، نقش دولت در برقراری عدالت و ترسیم اهداف نهایی خود در برقراری عدالت، با الگوهای غربی توسعه، تمایزات جدی دارد.

کلیدواژه‌ها


قرآن کریم

  1. آربلاستر، آنتونی (1377). ظهور و سقوط لیبرالیسم غرب. ترجمه: عباس مخبر. تهران: نشر مرکز.
  2. راش، مایکل (1383). جامعه و سیاست: مقدمه‌ای بر جامعه‌شناسی سیاسی. ترجمه: منوچهر صبوری. تهران: سمت.
  3. سبحانی، حسن (1393). اسلام و اقتصاد. تهران: دانشگاه تهران.
  4. شاپیرو، سالوین (1380). لیبرالیسم، معنا و تاریخ آن. ترجمه: محمدسعید حنایی. تهران: نشر مرکز.
  5. فتحانی، علی (1388). عدالت اقتصادی و راهبردهای مبتنی‌بر مفهوم. ماهنامه اقتصادی بررسی مسائل و سیاست‌های اقتصادی، ش89 و 90.
  6. کوثر (مجموعه سخنرانی‌های امام خمینی) (1376). تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
  7. مطهرى، مرتضى (1373). انسان کامل. قم: انتشارات صدرا.
  8. وینسنت، اندرو (1392). ایدئولوژی‌های مدرن سیاسی. ترجمه: مرتضی ثابت‌فر. تهران: نشر ققنوس.
  9. قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (1382). تدوین جهانگیر منصور. تهران: نشر دوران.
10. Hoogvelt. Ankie M. M., (1982), The third world in global development, London, Macmillan,

11. Luik. John C., (1998), “Humanism”, Routledge Encyclopedia of Philosophy, Edward Craig (ed), London: Routledge, Vol.4,