رسالت تاریخی حوزه های علمیه در تدوین دکترین معنویت؛ با تأکید بر نامه ی رهبر معظم انقلاب به جوانان اروپا و آمریکای شمالی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

معنویت در جهان امروز، به چالشی در تعلق به دین و یا ضدیت با دین تبدیل شده است. انسان مدرن و پسامدرن با نگاهی به تاریخ و آینده، بین اشتیاق به معنویت و ترس و دل‌زدگی از دین و معنویت در تردید است. در این میان، برخی محتواهای ضددین، راکد، رادیکال و خشونت­گرا نیز به این تردید دامن زده­اند. از سوی دیگر، روش‌های کسب معنویت از طرق غیردینی نیز غالباً بدون عمق و توأم با رکود و محدودیت هستند؛ لذا آینده­ی جهان منوط به ستیز و رقابت مکاتب در معرفی معنویت به دنیا و تعمیق آن است. از این منظر ضرورت دارد که در رابطه‌ با نسبت معنویت و رسالت‌ حوزه­ی علمیه مطالعات دقیقی صورت پذیرد. در این تحقیق با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و با رجوع به منابع کتابخانه­ای سعی شده است با ارائه‌ی مفهومی عمیق، پویا، جهان‌شمول و فعال از معنویت، با استناد و تأکید بر نامه­ی آیت­الله خامنه­ای به جوانان اروپا و آمریکای شمالی به این مهم پرداخته شود.

کلیدواژه‌ها


  1. قرآن کریم
  2. آمدی، عبدالواحد بن محمد (1410ق). غرر الحکم و درر الکلم. قم: دارالکتاب الإسلامی.
  3. اعرافی، علیرضا (1395). حوزه علمیه (چیستی/گذشته/حال/آینده). تدوین: محمد آزادی. قم: موسسه اشراق و عرفان.
  4. بزرگیان، امین (1381). دین، معنویت و انسان مدرن. قم: بازتاب اندیشه، شماره 29.
  5. پارسانیا، حمید (1384). سکولاریزم و معنویت. قم: فصلنامه علوم سیاسی، شماره 32.
  6. جوادی آملی، عبدالله (1387). شریعت در آئینه معرفت. تحقیق: حمید پارسانیا. قم: اسراء.
  7. خامنه‌ای، سیدعلی (13/9/1374). دیدار نخبگان حوزه.
  8. ـــــــــــــــ (7/9/1376). دیدار کارگزاران نظام.
  9. ـــــــــــــــ (31/5/1385). دیدار ائمه جماعات مساجد استان تهران.
  10. ـــــــــــــــ (1/11/1393). نامه­ی به به عموم جوانان در اروپا و امریکای شمالی.
  11. ـــــــــــــــ (14/3/1395). بیست و هفتمین سالگرد ارتحال امام خمینی.
  12. خمینی، سید روح‌الله (بی‌تا). کتاب البیع (ج2). قم: نشر اسماعیلیان.
  13. داورپناه، ابوالفضل (1375). انوار العرفان فی تفسیر القرآن (ج14). تهران: صدر.
  14. الراغب (۱۴۱۲ق). مفردات (ج۱). به‌کوشش صفوان داودى. دمشق: دارالقلم.
  15. سبزواری، هادی (1380ق). شرح منظومه (ج3). با تعلیق آیت‌الله حسن زاده آملی. تهران: ناب (چاپ دوم).
  16. سید رضی، محمد بن حسین (1414ق). نهج البلاغة. محقق: صبحی صالح. قم: هجرت.
  17. الشعرانى (۱۳۹۸ق). نثر طوبى (ج۲). تهران: دارالکتب الاسلامیة.
  18. صدرالمتألهین، محمد (1419ق). الحکمة المتعالیه (ج7). بیروت: دار احیاء التراث.
  19. طباطبایی، محمدحسین (1424ق). نهایة الحکمه. با تصحیح: عباس‌علی زارعی. قم: جامعه مدرسین.
  20. طبرسی، فضل بن حسن (۱۳۷۹ق). مجمع البیان. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
  21. طریحی، فخرالدین بن محمد (1375). مجمع البحرین. تهران: مرتضوى.
  22. غزالی، محمد (1378). اخلاق اسلامی. ترجمه: محمود ابراهیمی. تهران: نشر احسان.
  23. فشاهی، محمدرضا (۱۳۸۰). ارسطوی بغداد، از عقل یونانی به وحی قرآنی. تهران: انتشارات کاروان.
  24. کلینى، محدبن یعقوب (1365). الکافی (ج2). تهران: دارالکتب الإسلامیة.
  25. ملکیان، مصطفی (1381). راهی به سوی رهایی (جستارهایی در عقلانیت و معنویت). تهران: نشرنگاه معاصر (چاپ دوم).
  26. مصباح یزدی، محمدتقی (1405ق). تعلیقه علی نهایه الحکمه. قم: موسسه در راه حق.
  27. مجلسی، محمدباقر (1403ق). بحارالانوار. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
  28. مطهری، مرتضی (1378). مجموعه آثار. تهران: صدرا.
  29. ـــــــــــــ (بی‌تا). پیرامون انقلاب اسلامی. تهران: سپهر.
  30. محمدی، منوچهر (1380). انقلاب اسلامی؛ زمینه‌ها و پیامدها. تهران: دفتر نشر و پخش معارف.
  31. مکارم شیرازی، ناصر (1374). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
  32. مازندرانی، محمد صالح ‌بن احمد (1382ق). شرح اصول کافی. تهران: المکتبة الإسلامیة.
  33. محجوب، فاطمه (بی­تا). الموسوعة الذهبیه (ج10). قاهره: دارالغد العربى.