شاخص های نظام سیاسی مطلوب از دیدگاه امام خمینی(ره) و آیت الله خامنه ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

موضوع مقاله‌ی حاضر، شناسایی شاخص­های نظام سیاسی مطلوب از دیدگاه امام خمینی(ره) و آیت­الله خامنه­ای است که با روش توصیفی- تحلیلی بررسی شده است. نظام سیاسی در نظر رهبران انقلاب اسلامی، همانند یک سه‌ضلعی: «حاکم و رهبر»، «مسئولان و کارگزاران» و «مردم» ترسیم شده است. از دید آنان، نظام سیاسی­ای مطلوب است که اولاً از نوع ولایت فقیهی باشد؛ ثانیاً سه ضلع آن، یعنی: حاکم، کارگزاران و مردم از حیث برخورداری از معیارهای اسلامی، هم‌چون: اصل‌بودن ایمان و تقوا، شاخص­های متعالی و برجسته‌ای داشته باشند. به‌نظر ایشان، در نظام سیاسی مطلوب، شاخص­های لازم برای حاکم و رهبر عبارت است از: فقاهت، تقوا، عدالت، درایت و مدیریت. رهبران انقلاب اسلامی شاخص­های لازم برای مسئولان و کارگزاران را: داشتن تقوا، ایمان و تزکیه‌ی نفس، صبر و استقامت، خودباوری و اعتماد به نفس، خدمت­گزار واقعی مردم‌بودن، ساده­زیستی، انتقادپذیری، مبارزه با فساد، پاسخ­گو بودن، حفظ وحدت، فقرزدایی و رعایت عدالت اجتماعی می‌دانند و برای مردم دارابودن شاخص‌هایی هم‌چون: آگاهی و بصیرت، مشارکت و حضور در صحنه­ها و انتخابات، نظارت و همگانی و اتحاد را برمی­شمرند.

کلیدواژه‌ها


امام خمینی(ره) (1361). صحیفه‌ی نور: مجموعه رهنمودهای امام خمینی(ره)، 22جلدی، تهیه و جمع­آوری مرکز مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی. تهران: شرکت سهامی عام.
ـــــــــــــ (1369). شئون و اختیارات ولى­فقیه. ترجمه مباحث ولایت فقیه از کتاب البیع‏. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى، چاپ دوم.
ـــــــــــــ (1373). شرح چهل حدیث. قم: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)، چاپ چهارم.
ـــــــــــــ (1374). ولایت فقیه. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، چاپ سوم.
ـــــــــــــ (1377). شرح حدیث جنود عقل و جهل. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).
ـــــــــــــ (1378). صحیفه‌ی انقلاب: وصیت­نامه سیاسی و الهی بنیان­گذار جمهوری اسلامی ایران، امام خمینی(ره). قم: روابط عمومی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم.
بنیاد مستضعفان و جانبازان انقلاب اسلامی استان تهران (1372)، اخلاق کارگزاران در کلام و پیام امام خمینی(ره). قم: دفتر انتشارات اسلامی، وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
جمشیدی، محمدحسین (1378). «ویژگی­های حکومت مطلوب از منظر امام خمینی(ره)»، فصلنامه حکومت اسلامی، سال چهارم، شماره 4، صص171-206.
خدادادی، محمد اسماعیل (1380). مبانی علم سیاست. قم: انتشارات یاقوت.
حسینی الهاشمی، سید منیرالدین (1378). «بررسی علل و عوامل ناهنجاریهای اجتماعی»، سند اولیه بایگانی در فرهنگستان علوم اسلامی.
حسینی شیرازی، سید صادق (1386). اسلام و سیاست. ترجمه حمیدرضا شیخی. قم: انتشارات سلسله، چاپ دوم.
دفتر مقام معظم رهبری (1375). حدیث ولایت: مجموعه رهنمودهای مقام معظم رهبری. تهران: سازمان مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی.
دفتر انتشارات اسلامی (1371). انوار ولایت: پیام و بیانات امام خمینی(ره) و حضرت آیت­الله خامنه­ای. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
دفتر پژوهش­های فرهنگی (1381). حدیث شکوفایی: بیانات مقام معظم رهبر انقلاب اسلامی در جمع جوانان، ج1. قم: مؤسسه فرهنگی انتشاراتی ظفر.
رجالی تهرانی، علیرضا (1389). ولایت فقیه در عصر غیبت. قم: انتشارات نبوغ، چاپ دوم.
ذاکری، علی­اکبر (1384). اخلاق مسئولان نظام اسلامی. تهران: مؤسسه چاپ و نشر عروج (وابسته به مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)).
سعادتمند، رسول (1382). وظایف مسئولین، شوراها و انجمن­های اسلامی از دیدگاه امام خمینی(ره). قم: تسنیم.
شیرازی، سید محمد (آیت­الله مجاهد) (بی‌تا). نقش مدیریت در پیشرفت ملت­ها، ترجمه علی کاظمی. تهران: نشر میثم.
ضمیری، عبدالحسین (1388). حکمرانی مطلوب در اندیشه سیاسی امام خمینی(ره). تهران: دفتر گسترش تولید علم دانشگاه آزاد اسلامی.
قرائتی، محسن (بی‌تا). درس­هایی از قرآن: عدالت اجتماعی. قم: مؤسسه در راه حق.
گلزاده، صادق (1382). اخلاق کارگزاران. قم: بوستان کتاب.
میرباقری، سید محمدمهدی (1387). مبانی و پیش­فرض­های حکومت دینی و ولایت فقیه. قم: مؤسسه فرهنگی فجر ولایت، چاپ ششم.
مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره) (1378). امام خمینی(ره) و حکومت اسلامی: نهاد سیاسی و اصول مدنی. قم: دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم.
واحد تحقیقات مؤسسه فرهنگی قدر ولایت (1374). چشمه نور: گزیده­ای از رهنمودهای مقام معظم رهبری، حضرت آیت­الله خامنه­ای، ج1. تهران: مؤسسه فرهنگی قدر ولایت.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ (1382). راهبردهای اساسی خدمت­گزاری به مدیران نظام اسلامی در رهنمودهای رهبر معظم انقلاب اسلامی. تهران: مؤسسه فرهنگی قدر ولایت.