سیره ی اطلاعاتی و ضداطلاعاتی ائمه ی معصومین(ع)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

چکیده

بیش‌ترین برخورد اطلاعاتی و ضداطلاعاتی قابل استنباط از تاریخ و سیره‌ی ائمه‌ی معصومین(ع)، مربوط به دوره‌ی خلافت امیرالمؤمنین و امام حسن مجتبی(ع) است؛ متأسفانه چنین اقداماتی به‌صورت صریح و جدّی برای دیگر ائمه‌ی معصومین(ع) ثبت و ضبط نشده است. ممکن است عدم اطلاع ما از این موضوع، به‌دلیل مخفی‌بودن فعالیت‌های آن بزرگ‌واران بوده باشد، اما شواهد و قرائنی نیز در دست نیست که نشان دهد آن حضرات، برنامه‌ی مشخصی برای نفوذ در دستگاه خلافت داشته و با بهره‌مندی از یک تشکیلات منظم، از توطئه‌های دشمنانِ خود باخبر می‌شده‌اند. مقاله‌ی حاضر با بررسی روایات و گزارش‌هایی که به این دو موضوع در زندگی ائمه‌ی معصومین( ع) می‌پردازد، تلاش دارد سیره‌ی پیشوایان دینی را در کشف توطئه‌ها شناسایی کند.

کلیدواژه‌ها


  1. ابن اعثم، احمد (1411ق) الفتوح. تحقیق: على شیرى. بیروت: دارالأضواء.
  2. ابن طاووس، على (1414ق). مهج الدعوات و منهج العبادات. بیروت: مؤسسه الاعلمی.
  3. ابن‌طاووس، علی (1348). اللهوف. تهران: جهان.
  4. ابن‏فقیه همدانی، احمد (1416ق). البلدان. بیروت: عالم الکتب.
  5. ابن‏نجار (1417ق). ذیل تاریخ بغداد. بیروت: دارالکتب العلمیه.
  6. اصفهانى، ابوالفرج (1385). مقاتل الطالبیین. نجف: منشورات المکتبه الحیدریه.
  7. اصفهانى، ابوالفرج (1407ق). الاغانى. بیروت: دارالفکر.
  8. بلاذرى، احمد بن یحیى (1417ق). انساب الأشراف. تحقیق: سهیل زکار و ریاض زرکلى. بیروت: دارالفکر.
  9. تهرانى، آقا بزرگ (1348). الذریعه الى تصانیف الشیعه. قم: اسماعیلیان.
  10. جباری، محمدرضا (1382). سازمان وکالت. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
  11. حسین بن عبدالوهاب (1369ق). عیون المعجزات. نجف: حیدریه.
  12. حموی، یاقوت (1995م). معجم البلدان. بیروت: دار صادر.
  13. ــــــــــــ ( بی‌تا). معجم الادباء. بیروت: داراحیاء التراث العربى.
  14. حمیرى، عبدالله (1413ق). قرب الاسناد. قم: مهر.
  15. خلیفه بن خیاط، ابو عمرو (1414ق). التاریخ. تحقیق: سهیل زکّار. بیروت: دارالفکر.
  16. ذهبى، شمس‌الدین محمد (1410ـ1421ق). تاریخ الاسلام. تحقیق: تدمرى و دیگران. بیروت: دارالکتاب العربى.
  17. سیوطى، جلال الدین (1412ق). تاریخ الخلفاء. بیروت: مؤسسه ‌عزالدین.
  18. صدوق، محمد بن على (1395ق). کمال الدین و تمام النعمه. تهران: اسلامیه.
  19. صفار، محمد بن حسن (1404ق). بصائر الدرجات. تحقیق: میرزا محسن کوچه‏باغى. قم: کتابخانه مرعشى نجفی.
  20. صفدى، خلیل بن ایبک (1410ق). الوافى بالوفیات. بیروت: دار النشر فراتز شتایز، داراحیاء التراث العربى.
  21. طبرسى، فضل بن حسن (م 548)، 1417ق، اعلام الورى بأعلام الهدى، تحقیق مؤسسه آل البیت لاحیاء التراث، قم.
  22. طبرى شیعى، ابوجعفر محمد بن جریر (1413ق). دلائل الامامه. قم: البعثه.
  23. طبری، محمد بن جریر (1387ق). تاریخ الأمم و الملوک. تحقیق: محمد ابوالفضل ابراهیم. بیروت: دار التراث.
  24. طوسی، محمد بن حسن (1400ق). النهایه فی مجر الفقه و الفتاوی. بیروت: دارالکتاب العربی.
  25. ــــــــــــــــــــ (1348). اختیار معرفه الرجال (رجال الکشى). قم.
  26. ــــــــــــــــــــ (1406ق). تهذیب الأحکام. تحقیق: خرسان. بیروت: دارالاضواء.
  27. ــــــــــــــــــــ (1414ق). امالى. قم: دارالثقافه.
  28. ــــــــــــــــــــ (بی‌تا). الفهرست. نجف: رضویه.
  29. کلینى، محمد بن یعقوب (1367). الکافى. تحقیق: على‌اکبر غفارى. تهران: دار الکتب الاسلامیه.
  30. مجلسى، محمد باقر (1403ق) بحارالانوار. بی‌جا: دار احیاء التراث العربى/ مؤسسه الوفاء.
  31. مرتضی (1405). رسائل الشریف المرتضی.
  32. مسعودى، على بن الحسین (1409ق). مروج الذهب و معادن الجوهر. تحقیق: اسعد داغر. قم: مؤسسه دارالهجره.
  33. ــــــــــــــــــــــ (1417ق). اثبات الوصیه. قم: مؤسسه انصاریان.
  34. مفید، محمد بن محمد بن نعمان (1413ق). اوائل المقالات. قم: کنگره شیخ مفید.
  35. ــــــــــــــــــــــ (1413ق). الارشاد. بیروت: مؤسسه آل البیت لاحیاء التراث.
  36. نجاشى، احمد (1416ق). رجال. تحقیق: موسى شبیرى زنجانى. قم: مؤسسه النشر الاسلامى.
  37. نورى، میرزا حسین (بی‌تا). دارالسلام. قم: معارف اسلامیه.
  38. یعقوبى، احمد (بی‌تا). تاریخ الیعقوبى. بیروت: دار صادر.