حکمت متعالیه: واقع‌گرایی هستی‌شناختی پدیده سیاسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار، گروه فلسفه سیاسی، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی؛ عضو انجمن مطالعات سیاسی حوزه، قم، ایران.

10.22034/sm.2021.139388.1630

چکیده

هدف پژوهش حاضر این است که با استفاده از آموزه‌های حکیمان متعالیه، وجود پدیده‌های سیاسی را از طریق استنتاجات عقلی و برهانی مورد کاوش قرار دهد. منظور از پدیده‌های سیاسی در این‌جا مفاهیم، سازه‌ها و کنش‌هایی هستند که در آن سازه‌ها روی می‌دهند. مدعای پژوهش حاضر این است که پدیده‌های سیاسی سایه‌ای از وجود علم می‌باشند. در حکمت متعالیه علم وجودی مستقل و خارجی دارد و افراد با افزایش آگاهی سیاسی (که به صورت فرهنگ، تاریخ و هویت جمعی ظهور می‌یابد) وجود خود را ارتقاء می‌دهند. با اثبات مدعای پژوهش، واقعیت سیاسی با کل هستی‌شناسی حکمت متعالیه تطبیق می‌یابد و در نتیجه پدیده‌های سیاسی با دیگر حقایق عینی موجود ارتباط می‌یابد و امکان بررسی هستی‌شناختی امور مورد بحث فراهم می‌آید. از دستاوردهای مهم پژوهش حاضر برای فلسفه علوم انسانی آن است که امکان طراحی بنیان‌های فلسفی علوم انسانی براساس آموزه‌های حکمت متعالیه را فراهم می‌کند.

کلیدواژه‌ها


جوادی آملی، عبدالله (1386). رحیق مختوم. محقق حمید پارسانیا. قم: نشر موسسه اسراء، چاپ سوم، ج1.
خانی، ابراهیم (1395). جامعه‌شناسی متعالیه: هستی‌شناسی حیات‌های اجتماعی بر مبنای فلسفه و عرفان اسلامی. تهران: نشر دانشگاه امام صادق(ع).
خانی، ابراهیم (1395). جامعه‌شناسی متعالیه: هستی‌شناسی حیات‌های اجتماعی بر مبنای فلسفه و عرفان اسلامی. تهران: نشر دانشگاه امام صادق(ع).
سرل، جان (1395). ساخت واقعیت اجتماعی. ترجمه میثم محمد امینی. تهران: نشر فرهنگ نشر نو و نشر آسیه.
علی‌پور، مهدی؛ حسنی، سید حمیدرضا (1390). پارادایم اجتهادی دانش دینی (پاد). قم: نشر پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، چاپ دوم.
فتحی، عبدالله؛ فنایی اشکوری، محمد (1397). تحلیل هستی‌شناختی واقعیت‌های اعتباری. حکمت اسلامی، 5(19): ص101-79.
مطهری، مرتضی (1375). مجموعه آثار: اصول فلسفه و روش رئالیسم. تهران: نشر صدرا، چاپ چهارم، ج6.