تعالی و احیای ارزش‌های سیاسی و اجتماعی در جامعه ایران توسط امام خمینی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه معارف اسلامی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران

2 دانشجوی دکتری، مبانی نظری اسلام، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران

چکیده

هدف پژوهش حاضر تبیین ارزش‌های سیاسی و اجتماعی از منظر امام خمینی است. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی بوده و یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که انقلاب اسلامی با پشتوانه باورها و عقایدی که امام خمینی آنها را از متن منابع اسلامی به گستره جامعه کشانید و بدان جامه عمل پوشانید، به وقوع پیوست. امام خمینی در احیای ارز‌ش‌های سیاسی و اجتماعی دو رویکرد داشتند: اول: معرفی ارزش‌های سیاسی و اجتماعی است که مهم‌ترین آنان خودباوری و اعتماد به نفس بوده و می‌توان آن را پیشران انقلاب اسلامی در مسائل مختلف نامید. امام خمینی برای تحقق هر یک از این موارد تلاش نمود و با استفاده از ظرفیت‌های دینی و اجتماعی و گفتمان‌سازی به سوی تحقق آنها حرکت کرد. دوم: معرفی ضدارزش‌ها یا ارزش‌های آفت‌زده که می‌توان به از خودبیگانگی، بی‌هویتی، نشناختن دشمن واقعی، پراکندگی و بی‌تفاوتی در جامعه در مقابل ارزش‌های پیش گفته اشاره کرد. از این‌رو گروه‌‌های اجتماعی بدون آن دچار اختلال در گفتار و رفتار اجتماعی شده و سردرگمی پدید می‌‌آید.

کلیدواژه‌ها


قرآن کریم.
نهج‌البلاغه.
بیرو، آلن (1375). فرهنگ علوم اجتماعی. ترجمه باقر ساروخانی. تهران: انتشارات کیهان.
بیننده، عبدالله و همکاران (1398). معرفت‌‌شناسی؛ چارچوبی برای فهم اندیشه سیاسی امام خمینی. سیاست متعالیه، سال7، شماره26: ص51-70.
جعفری، محمدتقی (1374). ترجمه و تفسیر نهج‌البلاغه. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
حاجیلری، عبدالرضا (1380). کنکاشی در تغییر ارزش‌ها پس از انقلاب اسلامی. تهران: پژوهشکده فرهنگ و معارف.
خامنه‌ای، سید علی (1397). بیانیه گام دوم. قابل دسترس در:  https://farsi.khamenei.ir/gaam2
خمینی، سید روح‌الله (1372). کلمات قصار: پندها و حکمت‌ها. تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
خمینی، سید روح‌الله (1379الف). صحیفه امام. تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، چاپ دوم، ج6، 14، 8-9، 1.
خمینی، سید روح‌الله (1379ب). تحریر الوسیله. تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
دشتی، محمد (1374). اطلاعات مقدماتی نهج‌البلاغه. قم: نشر امام علی(ع).
دهخدا، علی‌اکبر (1337). لغت‌نامه. تهران: چاپ سیروس.
رفیع‌پور، فرامرز (1378). آناتومی جامعه. تهران: شرکت سهامی انتشار.
رهدار، احمد و همکاران (1399). شاخصه‌‌های کارآمدی سیاسی نظام برآمده از اندیشه ولایت فقیه. سیاست متعالیه، سال81، شماره29: ص212-230.
عاملی، شیخ حرّ (1409ق). وسائل الشیعه. قم: موسسه آل البیت، ج11، 16.
کوئن، بروس (1370). مبانی جامعه‌شناسی. ترجمه محسن ثلاثی. تهران: توتیا، چاپ سوم.
کوئن، بروس (1381). نظریه اجتماعی نوین. ترجمه یوسف نراقی. تهران: شرکت سهامی انتشار.
گیدنز، آنتونی (1373). جامعه‌شناسی. ترجمه منوچهر صبوری. تهران: نشر نی.
مجلسی، محمدباقر (1404ق). بحار الانوار. بیروت: موسسه الوفاء، ج97.
محسنیان‌راد، مهدی (1375). انقلاب مطبوعات و ارزش‌ها. تهران: سازمان مدارک فرهنگی.
محمدی، یدالله (1379). انقلاب اسلامی ایدئولوژی باورها و کارکردها. مصباح، سال9، شماره 36.
مریجی، شمس‌الله (1385). تبیین جامعه‌شناختی واقعه کربلا. قم: موسسه امام خمینی.
مطهری، مرتضی (1361). پیرامون انقلاب اسلامی. قم: جامعه مدرسین حوزه علمیه، دفتر انتشارات اسلامی.
مک کلانگ لی، آلفرد و همکاران (1369). مبانی جامعه‌شناسی. ترجمه محمدحسین فرجاد و هما بهروش. تهران: نشر
همراه.