نقدی بر معرفت‌شناسی و تعیّن‌های اجتماعی- سیاسی شبستری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی؛ و عضو انجمن مطالعات سیاسی حوزه، قم، ایران

چکیده

هدف پژوهش حاضر توصیف و نقد تعین‌های اجتماعی- سیاسی مجتهد شبستری بوده که ترکیبی از برخی آموزه‌های تفکر غرب و گزینه‌های تفکر اسلامی است. در این راستا، رویکرد معرفت‌شناسی و تعین‌های اجتماعی- سیاسی مجتهد شبستری از قبیل مقولات عدالت، آزادی، سیاست، حکومت و دموکراسی، با روش تحلیل محتوای کیفی مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است. براساس یافته‌های این تحقیق، مجتهد شبستری در حوزه عدالت، آزادی، سیاست و حکومت، درصدد بیان رفع مشکلات مسائل سیاست است که طبق ادعای شبستری تکلیف آن باید در فلسفه سیاسی از طریق تدابیر عقلانی تعیین شود و فقه و شریعت تشیع در مقابل این مسائل ساکت و صامت است. شبستری در حوزه سیاست از طریق روش‌های عرفی و سکولار، راه‌حل‌هایی ارائه داده که عمده این مسائل از اندیشه لیبرال دموکراسی اتخاذ شده و از منابع درون دینی اسلام برای توجیه و تائید مسائل خود استفاده کرده است.

کلیدواژه‌ها


بابائى، غلامرضا؛ آقایى، بهمن (1365). فرهنگ علوم سیاسى. تهران: نشر ویس، ج1.
حسنی، سید علی (1396). حقیقت ایمان، بررسی ایمان در قرآن و نقد نظریه شبستری. معرفت کلامی، سال1، شماره ۲.
راغب اصفهانی، حسین (بی‌تا). المفردات. قم: انتشارات اسماعیلیان.
طالقانی، محمود (1381). روش تحقیق نظری. تهران: پیام نور.
کوزنزهوی، دیوید (1378). رسالت هرمنوتیک، حلقه‌ی انتقادی: ادبیات، تاریخ و هرمنوتیک فلسفی. ترجمه‌ مراد فرهادپور. تهران: روشنگران و مطالعات زنان.
مجتهد شبستری، محمد (۱۳۷۵). هرمنوتیک، کتاب و سنّت. تهران: طرح نو.
مجتهد شبستری، محمد (1376). ایمان، سیاست، حکومت. قابل دسترس در:
http://mohammadmojtahedshabestari.com
مجتهد شبستری، محمد (1379). ایمان و آزادی. تهران: طرح نو.
مجتهد شبستری، محمد (۱۳۸۱). نقدی بر قرائت رسمی از دین. تهران: طرح نو.
مجتهد شبستری، محمد (۱۳۸۳). تأملاتی در قرائت انسانی از دین. تهران: طرح نو.
مجتهد شبستری، محمد (9/9/1392). ایمان، سیاست و حکومت. قابل دسترس در:
http://mohammadmojtahedshabestari.com
مجتهد شبستری، محمد (24/4/1394). درس‌گفتارهای مجتهد شبستری: معناگرا زیستن. قابل دسترس در:
http://mohammadmojtahedshabestari.com
مجتهد شبستری، محمد (7/5/1389). ظلمت سیاسی و آمریت مطلق. پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه. قابل دسترس در:
https://hawzah.net/fa/Article/View/90838
مجتهد شبستری، محمد (8/7/1388). تفسیر حقوقی از قانون اساسی. قابل دسترس در:
http://mohammadmojtahedshabestari.com
مطهری، مرتضی (1373). اسلام و مقتضیات زمان. تهران: نشر صدرا، چاپ نهم.
مطهری، مرتضی (1385). مجموعه آثار. تهران: نشر صدرا، ج20.
مطهری، مرتضی (1396). انسان و ایمان. تهران: نشر صدرا.
مگی، براین (1374). مردان اندیشه. ترجمه عزت‌الله فولادوند. تهران: طرح نو.
هادسوت، ویلیام دانلود (1378). لودویگ ویتگنشتاین. تهران: انتشارات گروس.
هولستی، ت. ال. آر. (1380). تحلیل محتوا در علوم اجتماعی و انسانی. ترجمه نادر سالارزاده امیری. تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.