نماز جماعت و قدرت نرم جامعه اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه علوم سیاسی، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه؛ و عضو انجمن مطالعات سیاسی حوزه، قم، ایران

2 دانشیار، گروه علوم قرآنی، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران

3 دکتری تفسیر تطبیقی، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، قم، ایران

10.22034/sm.2021.135748.1589

چکیده

هدف پژوهش حاضر، تبیین کارکردهای اجتماعی و سیاسی نماز جماعت با تأکید بر ایده قدرت نرم است. در این راستا و با روش توصیفی- تحلیلی، مفهوم قدرت نرم و مؤلفه‌های آن و نیز کارکردهای اجتماعی و سیاسی نماز جماعت با توجه به مؤلفه‌های قدرت نرم و نقشی که نماز جماعت در بسط قدرت نرم جامعه اسلامی دارد، تبیین گردید. نتایج حاکی از آن است که نماز جماعت، با توجه به شرایطی که اسلام برای آن در نظر گرفته است در تقویت حداقل چهار مؤلفه از مؤلفه‌های قدرت نرم تاثیر قابل توجهی دارد: بسط ارزش سیاسی عدالت، تقویت انسجام اجتماعی و کاهش تعارضات، ارتقاء اعتماد اجتماعی و افزایش دانش و بصیرت دینی.

کلیدواژه‌ها


قرآن کریم.
ابراهیمی، ابراهیم و همکاران (1394). بررسی نقش نماز در جهت‌دهی به سبک زندگی اسلامی در سیره رضوی. فرهنگ رضوی، 3(12).
ابن بابویه، محمد بن علی (1376). امالی. تهران: کتابچی، چاپ ششم.
ابن بابویه، محمد بن على‏ (1385). علل الشرائع‏. قم‏: کتاب‌فروشى داورى‏، ج2-1.
ابن شهر آشوب مازندرانی، محمد بن على‏ (1379ق). مناقب آل أبی‌طالب(ع). قم: انتشارات علامه، ج ۱.
اسکندری، محمدحسین؛ دارابکلایی، اسماعیل (1391). پژوهشی در موضوع قدرت: انواع، منابع، پیامدها و کنترل آن. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، چاپ دوم.
افتخاری، اصغر؛ جانی‌پور، محمد (1392). منابع قدرت نرم انقلاب اسلامی ایران (مطالعه موردی: تحلیل وصیت‌نامه شهدای دانشگاه امام صادق(ع)). انقلاب اسلامی، 3(9): ص46-23.
بیتهام، دیوید (1390). مشروع‌سازی قدرت. ترجمه محمد عابدی اردکانی. یزد: دانشگاه یزد.
جوان آراسته، حسین (1394). بازخوانی امر به معروف و نهی از منکر به‌مثابه قدرت نرم در فرهنگ اسلامی. قدرت نرم، 5(12): ص63.
حرعاملى، محمد بن حسن (1409ق). وسائل الشیعه.‏ قم‏: مؤسسة آل‌‌البیت(ع)، ج8، 5.
زارعی، راضیه (1394). ظرفیت‌های اندیشه سیاسی اسلام در تولید قدرت نرم. سیاست متعالیه، 3(9): ص41 - 64.
سید باقری، سید کاظم (1397). عدالت سیاسی در قرآن کریم. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
عروسی حویزی، عبد علی بن جمعه (1415ق). تفسیر نور الثقلین. قم: اسماعیلیان، چاپ چهارم، ج5.
مجلسی، محمدباقر (1403ق). بحار الانوار الجامعه لدرر الاخبار الائمه الاطهار(ع). بیروت: دارالاحیاء التراث العربی، چاپ دوم، ج8.
محمدی، منوچهر (1393). دستاوردهای کلان انقلاب اسلامی در سطوح ملی، منطقه‌ای، جهانی و تاریخی. قم: نشر معارف، چاپ سوم.
محمدیان، محمد (1399). علی(ع) از زبان علی(ع): زندگی و زمانه امیرالمومنین(ع) از زبان ایشان. قم: دفتر نشر
معارف.
مرادی، حجت‌الله؛ طهماسبی‌پور، امیر هوشنگ (1390). قدرت و جنگ نرم: از نظریه تا عمل. بی‌جا: نشر ساقی.
مسجد جامعی، محمد (1385). زمینه‌های تفکر سیاسی در قلمرو تشیع و تسنن. تهران: نشر ادیان.
منطقی، محسن؛ میرصانع، سید محمدرضا (1394). تبیین نقش اقامه نماز در ارتقای رفتار کارکنان در سازمان. اسلام و پژوهش‌های مدیریتی، 5(1): ص 63-82.
مهدوی، اصغرآقا؛ نادری باب اناری، مهدی (1390). کاربرد قدرت نرم از ناحیه استکبار: رویکرد قرآنی. دانش سیاسی، 7(2).
نای، جوزف اس (1387). قدرت در عصر اطلاعات از واقع‌‌گرایی تا جهانی شدن. ترجمه سعید میرترابی. تهران: پژوهشگاه مطالعات راهبردی.
نای، جوزف اس (1392). آینده قدرت. ترجمه احمد عزیزی. تهران: نشر نی.
نبوی، سید عباس (1388). فلسفه قدرت. تهران: سمت؛ قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، چاپ چهارم.
نعمتی، لیلا؛ محمدی، لیلا (1395). نقش نماز جماعت منظم و مستمر در سازندگی روحی و معنوی جوانان. مطالعات روانشناسی در علوم تربیتی، 2(212): ص265-246.