انقلاب اسلامی ایران و شیعیان نیجریه: از تأسیس تا جامعه‌سازی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دکتری، مرکز پژوهشی مبنا، قم، ایران

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر انقلاب اسلامی بر چگونگی تأسیس و شکل‌گیری جامعه شیعه در نیجریه است. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی بوده و داده‌ها با نظریه کارکردگرایی ساختاری تحلیل شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد شیعیان نیجریه متاثر از انقلاب اسلامی توانسته‌اند: 1) کنش ارزش‌مدار را با تصریح و تعمیم ارزش‌های انقلابی و اندیشه امام خمینی در نظام فرهنگی محقق کنند. 2) با تعریف نهاد رهبری و سازماندهی در نظام سیاسی، کنش مدبرانه را شکل دهند و مبتنی بر آن موفق به بسیج اجتماعی شدند. 3)تلاش کردند با ایجاد همبستگی میان شیعیان، در نظام اجتماعی کنش همبسته و شبکه‌ساز را محقق سازند تا به جامعه خودبنیاد شیعه نزدیک شوند. شیعیان نیجریه در کنش تعاملی با محیط خود موفق نبوده و نتیجه آن بحران کنونی این جامعه است که در ارتباط با دولت نیجریه و دیگر گروه‌های دینی- مذهبی این کشور رخ داده است.

کلیدواژه‌ها


ادبی فیروزجایی، رضا؛ زمانی محجوب، حبیب (1397). شیعیان نیجریه. قم: پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق(ع)؛ انتشارات زمزم هدایت.
اسپوزیتو، جان.ال. (1382). انقلاب ایران و بازتاب جهانی آن. ترجمه محسن مدیر شانه‌چی. تهران: مرکز بازشناسی اسلام و ایران.
بی‌نام، 1379، شماره کل سند 19272، کد بایگانی 47-2/5، شماره سند 8445، تاریخ سند 12/11/1379. قم: مرکز اسناد جامعه المصطفی.
تشیع، محمدحسن (1385). شماره سند 37182، کد بایگانی 47-2/5، شماره سند 20180، قم: مرکز اسناد جامعه المصطفی.
چلبی، مسعود (1385). تحلیل اجتماعی در فضای کنش. تهران: نشر نی.
حقیقت، سیدصادق (1387). روش‌شناسی علوم سیاسی. قم: دانشگاه علوم انسانی مفید.
حکیم‌الهی، عبدالمجید (1393). مصاحبه با دکتر حکیم الاهی در خصوص شیعیان غرب آفریقا. قم: جامعه المصطفی العالمیه.
حوزه‌‌های علمیه خارج از کشور در آیینه اسناد. قم: مرکز اسناد جامعه المصطفی(‌ص)، 1390، ج1.
خرمشاد، محمدباقر و همکاران (1390). بازتاب‌های انقلاب اسلامی ایران. تهران: سمت.
دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی (1388). کتاب سبز نیجریه. تهران: وزارت امور خارجه.
روشه، گی (1391). جامعه‌شناسی تالکوت پارسونز. ترجمه عبدالحسین نیک‌گهر. تهران: نشر نی.
ریتزر، جورج (1385). نظریه جامعه‌شناسی در دوران معاصر. ترجمه محسن ثلاثی. تهران: علمی.
ریتزر، جورج (1389). مبانی نظریه‌ی جامعه‌شناختی معاصر و ریشه‌های کلاسیک آن. ترجمه شهناز مسمی پرست. تهران: ثالث.
زاکزاکی، ابراهیم یعقوب (1384). مصاحبه با شیخ زاکزاکی. حضور، شماره ۵۲.
زاکزاکی، ابراهیم یعقوب (1395). از خون جون. تشیع ناب (ویژه‌نامه‌ی حرکت اسلامی نیجریه)، شماره
3-4.
سند شماره 5045، شماره کل 19251، کد بایگانی 47-2/5. قم: مرکز جامعه المصطفی.
شکیبا، محمدرضا (1387). سرزمین و مردم نیجریه. تهران: الهدی.
صالحی‌منش، محمد (1369). شماره کل سند 18733، کد بایگانی 47-2/5، سند شماره 876 . قم: مرکز اسناد جامعه المصطفی، ص6،9، 69.
عرب‌احمدی، امیربهرام (1397). شیخ ابراهیم یعقوب زاکزاکی و نقش بنیادین او در شکل‌گیری و گسترش تشیع در نیجریه. تهران: نگارستان اندیشه.
فلاح زرومی، علی (1395). شماره کل 40201، کد بایگانی 47-2/5، شماره سند 18828. قم: مرکز اسناد جامعه المصطفی.
محمدی اصل، عباس (1394). تکامل اجتماعی؛ در نظریه ساختی- کارکردی تالکوت پارسونز. تهران: جامعه‌شناسان.
محمدی، منوچهر (1384). بازتاب جهانی انقلاب اسلامی. مطالعات انقلاب اسلامی، شماره 2.
میرزائی، نجف‌علی (1375). کد بایگانی 47-2/ 5، سند شماره 908. قم: مرکز اسناد جامعه المصطفی‌.
میرزائی، نجف‌علی (1381). کد بایگانی 47-2/5، شماره سند 13466. قم: مرکز اسناد جامعه المصطفی.
هاشمی‌نسب، سیدسعید (1391). بازخوانی فعالیت المصطفی در غرب آفریقا با تاکید بر غنا. قم: مرکز اسناد جامعه المصطفی العالمیه.
هاشمی‌نسب، سیدسعید (1397الف). آینده شیعیان غرب آفریقا. قم: جامعه المصطفی العالمیه.
هاشمی‌نسب، سیدسعید (1397ب). جایگاه شیعیان در ساختار اجتماعی نیجریه. شیعه‌شناسی، سال شانزدهم، شماره 64، ص 123-150.
هاشمی‌نسب، سیدسعید (1398). الگوی جامعه‌سازی اقلیت‌های شیعه؛ بازخوانی تجربه لبنان و نیجریه. علوم سیاسی، سال 22، شماره 88: ص 29-54.
Parsons, T. & Shils, E. (1951). Toward a general theory of action. New York: Harper and Row.
Parsons, T. (1971). The System of Modern Societies. Newjersey: Prentice-Hall.
Parsons,T. (1966). Societies:Evolutionary and Cimparative Perspectives, Englewood-cliffs. Newjersey: Prentice-Hall.