مبادی پیشرفت فرهنگی در دولت اسلامی (از چشم‌انداز مرتضی مطهری)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیئت علمی، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشۀ اسلامی، قم، ایران

چکیده

هدف پژوهش حاضر واکاوی «مبادی» و «اصول ‌موضوعۀ» پیشرفت فرهنگی در دولت اسلامی از چشم‌انداز نظری آیت‌الله مرتضی مطهری است. در این پژوهش، ابتدا سلسله «پرسش‌ها» و «مسأله‌ها»یی که دربارۀ موضوع مطرح شده‌اند، گردآوری گردیده‌، آن‌گاه، «پاسخ‌ها» و «راه‌حلّ‌ها»ی متناظر با هر یک از آنها، در قالب «دوگانه‌‌پردازی‌های مفهومی متضاد»، طرّاحی و ارائه شده‌اند. سپس به آثار مرتضی مطهری مراجعه شد تا مشخّص شود که پاسخ‌های او، چیست. نتایج نشان داد که مقوّمات مبادی پیشرفت فرهنگی در دولت اسلامی در رویکرد مطهری، مشتمل بر: «امکان فرهنگ اسلامی»، «حقانیّت فرهنگ اسلامی»، «خدامداری و آخرت‌اندیشی»، «جامعیّت و فراگیری اسلام»، «اصل‌انگاری و تعیین‌کنندگی فرهنگ» و «تصرّف‌پذیری و مسخّرشوندگی فرهنگ» است.

کلیدواژه‌ها


قرآن کریم. ترجمۀ محمّدمهدی فولادوند. تهران: وزارت‌فرهنگ ‌و ارشاد ‌اسلامی.
طباطبائی، سیّد محمّدحسین (1392). المیزان. ترجمۀ محمّدباقر موسوی ‌همدانی. قم: دفتر تبلیغات ‌اسلامی، ج 16 ،11.
مطهری، مرتضی (1391الف). مقدّمه‌ای بر جهان‌بینی اسلامی: انسان و ایمان. تهران: صدرا، ج1.
مطهری، مرتضی (1391ب). مقدّمه‌ای بر جهان‌بینی اسلامی: وحی و نبوّت. تهران: صدرا، ج3.
مطهری، مرتضی (1391پ). مقدّمه‌ای بر جهان‌بینی اسلامی: انسان در قرآن. تهران: صدرا، ج4.
مطهری، مرتضی (1391ت). مقدّمه‌ای بر جهان‌بینی اسلامی: جامعه و تاریخ. تهران: صدرا، ج5.
مطهری، مرتضی (1391ث). مقدّمه‌ای بر جهان‌بینی اسلامی: زندگی جاوید یا حیات اُخروی. تهران: صدرا، ج6.
مطهری، مرتضی (1392الف). قیام و انقلاب مهدی از دیدگاه فلسفۀ تاریخ. تهران: صدرا.
مطهری، مرتضی (1392ب). نبرد حقّ و باطل. تهران: صدرا.
مطهری، مرتضی (1392پ). آشنایی با علوم اسلامی. تهران: صدرا، ج1.
مطهری، مرتضی (1393الف). یادداشت‌ها. تهران: صدرا، ج6.
مطهری، مرتضی (1393ب). حکمت‌ها و اندرزها. تهران: صدرا، ج1.
مطهری، مرتضی (1393پ). آینده انقلاب اسلامی ایران. تهران: صدرا.
مطهری، مرتضی (1394الف). امامت و رهبری. تهران: صدرا.
مطهری، مرتضی (1394ب). نظام حقوق زن در اسلام. تهران: صدرا.
مطهری، مرتضی (1394پ). ولاءها و ولایت‌ها. تهران: صدرا.