مبانی و اندیشه سیاسی محمدرضا حکیمی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار، گروه فقه سیاسی، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی؛ عضو انجمن مطالعات سیاسی حوزه، قم، ایران

چکیده

هیچ‌گاه رویکرد یا موضع‌گیری سیاسی، اجتماعی و حکومتی خاصی از زمان شکل‌گیری مکتب تفکیک از سوی بنیان‌گذاران آن بروز نیافته است و حکیمی خود را متکفل بیان ابعاد مختلف این مکتب می‌داند، در این راستا، هدف پژوهش حاضر این است که بخش سیاست و حکومت مکتب تفکیک را در آثار حکیمی مورد بررسی قرار دهد. بنابراین، سوال اصلی پژوهش این است که مبانی اندیشه سیاسی و حکومتی محمدرضا حکیمی و موضع وی در قبال انقلاب اسلامی چیست؟ روش پژوهش توصیفی - تحلیلی بوده و بر این فرض استوار است که تحولات فکری حکیمی را می‌توان در چارچوب رویکرد «عدالت محور» در باب حکومت اسلامی و تاثیر عمیق «عملکرد» بر «تئوری» در اندیشه وی، تفسیر کرد. نتایج نشان می‌دهد که تحول اندیشه سیاسی محمدرضا حکیمی در دو دوره قبل و بعد از شکل‌گیری و تثبیت جمهوری اسلامی ایران از حاکمیت ولیّ فقیه به هیئت نواب در عصر غیبت و دیگری حکومت اسلامی براساس ولایت فقیه به حکومت مسانخ است.

کلیدواژه‌ها


ارشادی‌نیا، محمد (1382). نقد و بررسی نظریة تفکیک. قم: انتشارات بوستان کتاب.
اسفندیاری، محمد (1382). راه خورشیدی. قم: انتشارات دلیل ما.
اصفهانی، میرزا مهدی (بی‌تا). ابواب الهدی. نسخه خطی شماره 12412، مرکز اسناد آستان قدس رضوی.
جعفریان، رسول؛ بصیرت‌منش، حمید (1395). حوزه نجف و نهضت روحانیون ایران در نیمه دوم 1341. پژوهشنامه متین، سال هجدهم، شماره 73.
حکیمی، محمدرضا (1357). تفسیر آفتاب. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
حکیمی، محمدرضا (1375). مکتب تفکیک. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
حکیمی، محمدرضا (1378). جامعه‌سازی قرآنی. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
حکیمی، محمدرضا (1380). خورشید مغرب. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ هجدهم.
حکیمی، محمدرضا (1382). قیام جاودانه. قم: انتشارات دلیل ما، چاپ چهارم.
حکیمی، محمدرضا (1386). 150سال تلاش خونین. تدوین سعید حسینی. قم: انتشارات دلیل ما.
فردوسی‌پور، اسماعیل (1390). خاطرات حجت الاسلام والمسلمین فردوسی‌پور. تدوین فرامرز شعاع حسینی و رحیم روح‌بخش. تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
فلاطوری، عبدالجواد (1373). رابطه دین و فلسفه. مجله دانشگاه انقلاب، شماره 98 - 99: ص 39 -53.