ظرفیتهای اندیشه سیاسی اسلام در تولید قدرت نرم

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

چکیده

این مقاله در پی پاسخ به این سؤال اصلی که آیا اندیشه سیاسی اسلام برای تولید قدرت نرم، ظرفیت راهبردی لازم را داراست، به پردازش مؤلفههای قدرت نرم میپردازد که عبارتند از: اعتماد، شبکه روابط و اعتبار. ادعای نوشتار حاضر این است که در رویکرد یکی از ابزارهای بسیار قوی برای ایجاد کنترل درونی در « تقوی » ، اخلاقِ سیاسی به اعتماد انسان است. در رویکرد فقه سیاسی، تعدادی قواعد فقهی وجود دارند که موجب افزایش اعتماد سیاسی میشوند. قواعدی از قبیل: مساوات، احسان، تألیف قلوب، تعاون، وفای به عقود، عدالت، شورا و غیره. مؤلفههای شبکه های روابط قدرت نرم در اندیشه سیاسی اسلام عبارتند از: عوامل دوست یزا، اتحاد و یکپارچگی امت اسلامی. مؤلفه های ایجاد اعتبار نیز شامل مشروعیت سیاسی، مشارکت، پرهیز از توسل به زور و موارد دیگر است. بنابراین، اندیشه سیاسی اسلام در همه مؤلفه های قدرت نرم دارای ظرفیت است.

کلیدواژه‌ها


  1. قرآن کریم.
  2. ابن شهرآشوب (1412)، مناقب آل ابی­طالب، ج 1، بیروت، دارالاضواء، چ دوم.
  3. افتخاری، اصغر (1387)، دو چهره قدرت نرم، قدرت نرم معنا و مفهوم، تهران، پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج.
  4. بشیریه، حسین (1376)، تاریخ اندیشه‏های سیاسی در قرن بیستم، تهران، نشر نی.
  5. پوراحمدی، حسین (1389)، قدرت نرم و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، قم، بوستان کتاب، چ اول.
  6. تاج­بخش، کیان (1385)، سرمایه اجتماعی، اعتماد، دموکراسی و توسعه، تهران، نشر شیرازه.
  7. جعفری، محمدتقی (1385)، حقوق جهانی بشر، ت‍ه‍ران‌، مؤسسه تدوین و نشر آثار علامه جعفری‏‫.
  8. ـــــــــــــــ (1377)، حاکمیت خداوندى (مجموعه مقالات دهمین کنفرانس بین­المللى وحدت اسلامى) تهران، مجمع جهانى اهل بیت(ع).
  9. حرانی، ابن­شعبه (1363)، تحف العقول، قم، جامعه مدرسین، چ دوم.
  10. حیدری، حمید (1376)، توسل به زور در روابط بین­الملل از دیدگاه حقوق بین­الملل عمومی و فقه شیعه، تهران، اطلاعات، چاپ اول.
  11. سبحانی، جعفر (1370)، فروغ ابدیت، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، ج 2، چ ششم.
  12. شریعتی، روح­الله (1387)، قواعد فقه سیاسی، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
  13. طباطبایى، محمدحسین (1376)، تفسیر المیزان، ترجمه ناصر مکارم شیرازی، ت‍ه‍ران‌، رج‍اء، ام‍ی‍رک‍ب‍ی‍ر‏‫، ج 4.
  14. عالم، عبدالرحمن (1373)، بنیادهای علم سیاست، تهران، نشر نی.
  15. عاملی، محمدبن حسن (1389)، وسائل­الشیعه، تهران، مکتبة­الاسلامه، چ پنجم.
  16. غفاری، غلام­رضا، تبیین عوامل اجتماعی و فرهنگی مؤثر بر مشارکت اجتماعی و اقتصادی سازمان­یافته به عنوان مکانیسمی برای توسعه در ایران، پایان­نامه دکتری دانشکده علوم اجتماعی.
  17. فروند، ژولین (1362)، جامعه‏شناسی ماکس وبر، ترجمه عبدالحسین نیک‏گهر، تهران، نیکان.
  18. فوزی، یحیی (1384)، اندیشه سیاسی امام خمینی(ره)، قم، دفتر نشر معارف.
  19. قمی، عباس (1374)، سفینة البحار و م‍دی‍ن‍ه‌ ال‍ح‍ک‍م‌ و الاث‍ار‏‫، م‍ش‍ه‍د‏‫، ب‍ن‍ی‍اد پ‍ژوه‍ش­ه‍ای‌ اس‍لام‍ی.
  20. کارل مارکس و فریدریش انگلس (1359)، مانیفست حزب کمونیست، ترجمه محمد پورهرمزان، انتشارات حزب توده ایران.
  21. کافى، ثقةالاسلام کلینى (1368)، اصول کافی، دارالکتب الاسلامیه، تهران، چ چهارم.
  22. ماکس وبر (1367)، مفاهیم اساسی جامعه‏شناسی، ترجمه احمد صدارتی، نشر مرکز، چ اول.
  23. موسوی خمینی، روح الله (1386)، شرح چهل حدیث، تهران، مؤسسه تنظیم نشر و آثار امام خمینی.
  24. ــــــــــــــــــــ (1378)، صحیفه امام: مجموعه آثار امام خمینی(ره)، (بیانات، پیام­ها، مصاحبه­ها، احکام)، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
  25. نصرتی، علی­اصغر (1390)، نظام سیاسی اسلام، قم، هاجر، چ هشتم.
  26. افتخاری، اصغر (1385)، « گفتگو: قدرت نرم و انقلاب اسلامی»، فصل‏نامه بسیج، شماره 32.
  27. خلوصی، محمد حسین (1391)، شاخص مشارکت سیاسی در الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، معرفت­شناسی، شماره 8، پاییز و زمستان.
  28. قادری، سیدعلی (1375)، «امام خمینی(ره) در پنج حوزه معرفت سیاسی»، ح‍ض‍ور، ش‌ ۱۸، زم‍س‍ت‍ان.

 

  1. نای، جوزف (1383)، «کاربرد قدرت نرم»، ترجمه سیدرضا میرطاهری، فصلنامه راهبردی دفاعی، شماره 6.

30. josephs s.nye (2004), soft power, book review, futurecaste online magazine, vol.6, no 9. at:www.futurecasts.com.