نظریه حرکت جوهری: تبیین هستی شناسانه در علم سیاست

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

چکیده

مقاله حاضر در صدد پاس خگویی به این پرسش است که آیا نظریه حرکت جوهری، ظرفیت تبیین پدید ههای سیاسی را دارد؟ پاسخ مثبت به این پرسش م یتواند نشان دهنده ارائه راه حل های جدید از سوی فلسفه اسلامی به برخی از دشوار ههای مهم در علم سیاست باشد. مدعای این نوشتار آن است که نظریه حرکت جوهری، ظرفیت بیشتری برای تبیینِ سرشت متحول پدیده های سیاسی نسبت به نظریه های رقیبش را دارد. برای بررسی مدعای مقاله، از روش اسنادی و استراتژی نگارش فرآیندی استفاده می شود. نتایج این پژوهش در صورت اثبات مدعای خود، آن است که دیدگاهی پویا و دینامیک به دشوار ههای علم سیاست می دهد که در نظریه های موجود علم سیاست به صورت ایستا پاسخ گویی شده اند. همچنین مدعای مقاله حاضر در صورت اثبات می تواند در قلمروی نظریه پردازی علم سیاست، تحولی اساسی ایجاد کند.

کلیدواژه‌ها


  1. بشیریه، حسین (1383)، تاریخ اندیشه‌های سیاسی قرن بیستم: اندیشه‌های مارکسیستی، تهران، نشر نی، ج1،چ5.
  2. چیلکوت، رونالد (1377)، نظریه‌های سیاست مقایسه‌ای، ترجمه وحید بزرگی و علیرضا طیب، تهران، موسسه خدمات فرهنگی رسا.
  3. حائری یزدی، مهدی (1361)، کاوشهای عقل عملی، تهران، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
  4. حسنی، ابوالحسن (1390)، حکمت سیاسی متعالیه، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
  5. سجادی، سید جعفر (1375)، فرهنگ علوم فلسفی وکلامی، تهران، امیرکبیر.
  6. شیرازی، صدرالدین محمد (1386)، اﻟﺸﻮاﻫﺪ اﻟﺮﺑﻮبیه، ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺳﯿﺪﺟﻼل­اﻟﺪﯾﻦ آشتیانی، قم، بوستان کتاب.
  7. طباطبایی، محمدحسین (1417)، المیزان فی تفسیرالقرآن، قم، منشورات جماعه المدرسین فی الحوزه العلمیه فی قم المقدسه، ج1، ط 5.
  8. طباطبایی، محمدحسین و مطهری، مرتضی (1375)، مجموعه آثار، تهران، نشر صدرا، ج6، چ4.
  9. عبودیت، عبدالرسول (1385)، درآمدی به نظام حکمت صدرایی، تهران، سمت و مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، ج1.
  10. عطاس، سیدمحمدنقیب (1374)، «اسلام و فلسفه علم» در درآمدی بر جهان­شناسی اسلامی، زیر نظر دکتر مهدی محقق و سید محمد نقیب العطاس، ترجمه حسن میانداری، تهران، نشر موسسه مطالعات اسلامی دانشگاه تهران و مؤسسه بین­المللی اندیشه و تمدن اسلامی مالزی (ایستاک).
  11. یزدانی­مقدم، احمدرضا (1388)، «حرکت جوهری و ادراکات اعتباری» در سیاست متعالیه از منظر حکمت متعالیه: مجموعه مقالات، به اهتمام شریف لک‌زایی، قم، نشر پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ج1.

12. Poulantzas, Nicos (1974), Political Power and Social Classes, London: NLB.

13. ــــــــــــــــــــــــــــــ  (1980), State, Power, Socialism, London: NLB.