قرآن کریم و خط مشی های سیاسی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

چکیده

در جامعه اسلامی قرآن کریم اصلی‌ترین منبع برای سیاست‌گذاری و تعیین خط مشی است. از این رو انتظار می‌رود که اصول و خط مشی‌های کلان جامعه از قرآن استخراج و خط مشی‌های عمومی در راستای خط مشی‌های مستخرج از قرآن تعیین گردد. در این مقاله در صددیم خط مشی‌های سیاسی قرآن را استخراج و طبقه‌بندی کنیم. بر این اساس خط مشی‌ها را به سه قسم، خط مشی‌های فراگیر (ابرخط مشی)، خط مشی‌های هادی و راهنما و خط مشی‌های عمومی تقسیم کرده ایم.
ابر خط مشی‌ها و خط مشی‌های هادی سیاسی از قرآن قابل استخراج است اما با توجه به اینکه قرآن به کلیات پرداخته است، خط مشی‌های عمومی در قرآن مورد بررسی قرار نگرفته است، چراکه خط مشی‌های عمومی در هر جامعه با توجه به موقعیت‌های سیاسی و اجتماعی فرق می‌کند. در هر حال خط مشی‌های عمومی باید در راستای ابر خط مشی‌ها و خط مشی‌های هادی تعیین گردد.
 

کلیدواژه‌ها


  1. ابن ابی جمهور، محمد بن زین الدین،عوالی اللئالی العزیزیه فی الاحادیث الدینیه، عراق، مطعبه سیدالشهدا، (1403ق).
  2. ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، داراحیا التراث العربی و موسسه التاریخ العربی، (1374).
  3. الوانی، سید مهدی، تصمیم‌گیری و تعیین خط مشی دولتی، تهران، سمت، چاپ سیزدهم، (1387).
  4. بهشتی احمد، حکومت در قرآن، قم، دفتر نشر پیام، (1360).
  5. پارسونز، واین، مبانی سیاستگذاری عمومی و تحلیل سیاست‌ها، ترجمه حمیدرضا ملک محمدی، تهران، پژوهشکده مطالعات راهبردی، (1385).
  6. جلوه‌های حکمت، بی جا.
  7. جوادی آملی، عبد الله، تفسیر انسان به انسان، قم، اسرا، (1384).
  8. ـــــــــــ ، تفسیر تسنیم، قم، اسرا،(1387 الف).
  9. ـــــــــــ ، تفسیر موضوعی، سیره رسول اکرم (ص) در قرآن، قم، اسرا، (1376).
  10. ـــــــــــ ، توحید در قرآن، چاپ سوم، قم، اسرا، (1387 ب).
  11. ـــــــــــ ، جامعه در قرآن، قم، مرکز نشر اسراء، (1387 ج).
  12. ـــــــــــ ، تفسیرموضوعی قرآن؛ فطرت در قرآن، قم، اسرا، (1378).
  13. ـــــــــــ ، اخلاق کارگزاران در حکومت اسلامی، تهران، مرکز نشر فرهنگی رجاء، چاپ دوم، (1367).
  14. ـــــــــــ ، پیرامون وحی و رهبری، تهران، انتشارات الزهراء، چاپ سوم، (1366).
  15. ـــــــــــ ، وحی و نبوت، قم، نشر اسراء، (1388).
  16. ـــــــــــ ، ولایت فقیه: ولایت فقاهت و عدالت، قم، اسرا، چاپ چهارم، (1383).
  17. ـــــــــــ ، تفسیرموضوعی قرآن کریم؛ هدایت در قرآن، قم، اسرا، چاپ دوم، (1385).
  18. حویزی، عبدعلی بن جمعه، نورالثقلین، تصحیح هاشم رسولی، بی نا، (1385).
  19. دهخدا، علی اکبر (بی‌تا)،لغت نامه، تهران، موسسه لغت نامه دهخدا.
  20. طباطبایی، محمد حسین،تفسیر المیزان، قم، انتشارات اسلامی، (1368).
  21. طباطبایی، محمدحسین،ترجمه تفسیرالمیزان، ترجمه سیدمحمدباقر موسوی، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، (1374).
  22. طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، موسسه الاعلمی للمطبوعات، (1417ق).
  23. عالم، عبدالرحمن، بنیادهای علم سیاست، تهران، نشر نی، (1376).
  24. عمید زنجانی، عباسعلی، مبانی اندیشه سیاسی اسلام، تهران، موسسه فرهنگی اندیشه، (1374).
  25. قرآن کریم.
  26. مجلسی، محمد باقر (بی‌تا)، بحارالانوار، بیروت، داراحیا التراث.
  27. معین، محمد،  فرهنگ فارسی، تهران، انتشارات امیرکبیر.
  28. مکارم شیرازی، ناصر،تفسیر نمونه، قم، دارالکتب الاسلامیه، (1373).
  29. مرکز آموزش شوراهای اسلامی کار، شورا و مشورت از دیدگاه اسلام، تهران، وزارت کار و امور اجتماعی مشورت.
  30. نهج البلاغه، ترجمه و شرح فیض الاسلام، (1379).
  31. معرفت، محمدهادی، گفتگو با فصلنامه علوم سیاسی شماره 15.
    1. Brian Smith, p.
    2. Y. Dror, Public Policymaking Reexamined ,San Francisco: Chandler31, (1968).