Transcendent Policy

Transcendent Policy

Implications of Islamic Epistemological Foundations in the Theory of Islamic Political Progress

Document Type : Original Article

Authors
1 PhD., Department of Political Science, Baqir al-Olum University, Qom, Iran
2 Assistant Professor, Imam Khomeini Educational and Research Institute, Qom, Iran
10.22034/sm.2025.2007157.2105
Abstract
This study primarily aims to assess the impact of Islamic epistemological foundations on the theory of Islamic political progress. Employing a descriptive-analytical method, the research is predicated on the hypothesis that the theory of Islamic political progress is grounded in transcendent and Islamic epistemological principles, each bearing specific implications within the theory. Key foundational beliefs include the possibility of attaining true, certain, and absolute knowledge; the classification of knowledge into various types, notably true and conventional knowledge; the multiplicity of knowledge levels—sensory, imaginative, rational, and intuitive; and the acknowledgment of revelation, intuition, reason, and experience as the four primary sources of knowledge. Each of these foundations carries multiple implications within the theory of political progress. Significant implications derived from these foundations include: the feasibility of presenting a theory of Islamic political progress as a true and realistic understanding of the political system; the attainment of true and certain knowledge of the virtuous city (al-madīna al-fāḍila); the necessity of political philosophy as a discipline that yields true insights into political matters; the conventional nature of the concept of political progress; the intuitive comprehension of certain political phenomena; the stability of the theoretical foundations of political progress due to the truthfulness of its propositions; the adaptability of the theory's content owing to its conventional aspects; and the interconnection of the theory of political progress with disciplines such as political jurisprudence (fiqh al-siyāsa), political mysticism (ʿirfān siyāsī), political philosophy, and the utilization of political treatises (siyāsat-nāma) due to their respective methodological approaches.​
Keywords

قرآن کریم.
ارسطو (1378). اخلاق نیکوماخوس. ترجمه محمدحسن لطفی. تهران: طرح نو.
اشتراوس، لئو (1373). فلسفه سیاسی چیست؟ ترجمه فرهنگ رجایی؛ ویرایش بیژن عبدالکریمی و محمدرضا اثنی‌عشری. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ دوم.
اشتراوس، لئو (1396). مقدمه‌‌ای سیاسی بر فلسفه. ویراستار: یاشار جیرانی و پیمان غلامی. تهران: آگه.
ایمان، محمدتقی؛ کلاته ساداتی، احمد (1392). روش‌شناسی علوم انسانی نزد اندیشمندان مسلمان، ارائه مدلی روش‌شناختی از علم اسلامی. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
بلیکی، نورمن (1389). استراتژی‌های پژوهش اجتماعی. ترجمه هاشم آقابیگ‌‌پوری. تهران: جامعه‌‌شناسان.
پارسانیا، حمید (1376). علم سکولار و علم دینی. معرفت، شماره 22: ص52-35.
پارسانیا، حمید؛ خسروپناه، عبدالحسین (1392). تولید و تکوین علوم انسانی اسلامی. به‌‌کوشش مهدی عاشوری. تهران: مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران.
تیندر، گلن (1374). تفکر سیاسی. محمود صدری. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
جاذبی، مجتبی (1395). چیستی، چرایی و چگونگی دانش سیاسی اسلامی. پایان‌‌نامه کارشناسی ارشد. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
جناتی، محمدابراهیم (1370). منابع اجتهاد از دیدگاه مذاهب اسلامی. تهران: کیهان.
جوادی آملی، عبدالله (1381). شریعت در آیینه معرفت. تنظیم و ویرایش حمید پارسانیا. قم: اسراء.
جوادی آملی، عبدالله (1393). رحیق مختوم. تنظیم و تدوین حمید پارسانیا. قم: اسراء، ج1.
حسنی، ابوالحسن (1390). حکمت سیاسی متعالیه. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
حسنی، حمیدرضا؛ موسوی، هادی (1389). انسان کنش‌‌شناسی اعتباری، ظرفیت‌شناسی انسان‌‌شناسی علامه طباطبایی و عالمان علم اصول برای علوم انسانی. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
حسین‌‌زاده، محمد (1388). معرفت بشری؛ زیرساخت‌‌ها. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
خامنه‌ای، سید علی (18/6/1394). بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم. ‌قابل دسترس در:
https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=30716
خامنه‌ای، سید علی (27/2/1388). بیانات در دیدار استادان و دانشجویان کردستان. ‌قابل دسترس در:
https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=6917
خمینی، سید روح‌الله (1394). شرح چهل حدیث. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
خمینی، سید روح‌الله (1379). صحیفه امام. تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ج13، 21.
داوری اردکانی، رضا (1394). خرد سیاسی در زمان توسعه‌نیافتگی. تهران: نشر سخن.
دلیر، بهرام (1393). فلسفه عرفان سیاسی. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
سبحانی، جعفر؛ محمدرضایی، محمد (1391). اندیشه اسلامی. قم: دفتر نشر معارف، ج1.
شریفی، احمدحسین (1392). مبانی و اصول عرفان عملی در اسلام. تهران: سمت؛ قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
شریفی، احمدحسین (1393). مبانی علوم انسانی اسلامی. آفتاب توسعه.
شیرازی، صدرالدین محمد (1360). الشواهد الربوبیه فی المناهج السلوکیه. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
شیرازی، صدرالدین محمد (1386). مفاتیح الغیب. تصحیح نجفقلی حبیبی، اشراف سید محمد خامنه‌‌ای؛ ویرایش مقصود محمدی. تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا، ج2.
شیرازی، صدرالدین محمد (1981م). الحکمه المتعالیه فى الاسفار العقلیه الاربعه. بیروت: دار احیاء التراث، ج1.
صدر، سید محمدباقر (1361). فلسفتنا. ترجمه سیدحسین حسینی. انتشارات بدر.
صدرا،علیرضا (1387). روش‌شناسی حکمت متعالیه و تأثیر آن بر دانش سیاسی. در: سیاست متعالیه از منظر حکمت متعالیه: نشست‌‌ها و گفتگوها. به کوشش شریف لک‌زایی. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
طباطبایی، سید محمدحسین (1364). اصول فلسفه و روش رئالیسم. تهران: صدرا، ج2.
طباطبایی، سید محمدحسین (1389). انسان از آغاز تا انجام. ترجمه صادق لاریجانی؛ به‌‌کوشش سید هادی خسروشاهی. قم: بوستان کتاب.
فارابی، ابونصر محمد (1381). احصاء العلوم. حسین خدیوجم. تهران: انتشارات علمی فرهنگی.
فارابی، ابونصر محمد (1388). فصول منتزعه. حسن ملکشاهی. تهران: سروش.
فارابی، ابونصر محمد (1991 الف). آراء اهل المدینه الفاضله. بیروت: دار المشرق.
فارابی، ابونصر محمد (1991 ب). المله و نصوص اخری. بیروت: دارالمشرق.
فیرحی، داود (1378). قدرت، دانش و مشروعیت در اسلام. تهران: نشر نی.
قرشی، علی‌‌اکبر (1388). خاطرات آیت‌الله سید علی اکبر قرشی. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
قزلسفلی، محمدتقی (1393). فلسفه سیاسی در عصر جهانی. راهبرد، شماره 72: ص76-53.
کچوئیان، حسین (1384). سکولاریزم و حکومت دینى، بررسى انتقادى یک نظریه. علوم سیاسی، شماره 32: ص74-27.
کرد فیروزجائی، یارعلی (1393). مباحث معرفت‌شناختی در فلسفه اسلامی. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
کلوسکو، جرج (1389). تاریخ فلسفه سیاسی. ترجمه خشایار دیهمی. تهران: نشر نی، ج1.
گروه نویسندگان (1390). فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی. با نظارت محمدتقی مصباح یزدی. قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
مصباح یزدی، محمدتقی (1391). آموزش فلسفه. تهران: شرکت چاپ و نشر بین‌‌الملل، ج1.
معلمی، حسن (1390). معرفت‌‌شناسی و مباحث جدید کلامی. قم: بوستان کتاب.
ملکیان، مصطفی (1381). مشکلات دینداری در عصر جدید. بازتاب اندیشه، شماره 35: ص24-20.
نیکزاد، عباس (1386). عقل و دین از دیدگاه ملاصدرا و برخی فیلسوفان صدرایی. تهران: شرکت چاپ و نشر بین‌‌الملل؛ قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
ویلم، ژان (1377). جامعه‌شناسی ادیان. نقد و بررسی محمدتقی جعفری. ترجمه عبدالرحیم گواهی. تهران: نشر تبیان.
وینسنت، اندرو (1371). نظریه‌های دولت. ترجمه حسین بشیریه. تهران: نشر نی.
یوسفی‌‌راد، مرتضی (1387). روش‌‌شناسی سیاست‌‌نامه‌‌نویسی. در: روش‌‌شناسی دانش سیاسی در تمدن اسلامی. به‌‌کوشش داود فیرحی. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.