انجمن مطالعات سیاسی حوزه سیاست متعالیه 2345-2676 13 3 2025 09 23 The Necessity of the Categorization (Tabwīb) of the Verses of Security; Towards Presenting a Model ضرورت تبویب آیات‌ امنیت؛ به سوی ارائه الگو 7 26 736399 10.22034/sm.2026.2023861.2191 FA میثم بلباسی استادیار، گروه معارف اسلامی (گرایش انقلاب اسلامی)، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. 0000-0002-6136-6781 یاسین پورعلی قراجه دکتری، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران سیدحنیف رضازاده دکتری، گروه فقه و مبانی حقوق، دانشکده الهیات، دانشگاه تهران، تهران، ایران Journal Article 2024 02 27 Following the victory of the Islamic Revolution of Iran and with the entry of jurisprudence (fiqh) into the structures of social life, including the domain of security, fiqh encountered numerous questions regarding unprecedented issues (masāʾil mustaḥdathah) to which jurists (fuqahāʾ) responded on a case-by-case basis. The transition from the stage of case-by-case response and the compilation of argumentative jurisprudence (fiqh istidlālī) proportionate to the various arenas of the life of legally accountable individuals (mukallafīn) is a prerequisite for the gradual completion of fiqh. The compilation and categorization (tabwīb) of the verses related to security, analogous to the books of "Verses of Rulings" (Āyāt al-Aḥkām) and ḥadīth encyclopedias, are in this very trajectory. This research, by applying the documentary method and with the objective of providing deductive (ijtihādī) sources for the compilation of the jurisprudence of security (fiqh al-amn), seeks to answer the question of based on what model and with what coordinates can the "verses of security" be compiled and categorized? According to the findings of the research, the presented model commences with a lexical search in two stages of primary and secondary vocabularies. The intent of the primary vocabularies is the aggregation of all verses encompassing the root "security" (a-m-n), and the intent of the secondary vocabularies is three axes of words that are synonymous, antonymous, and related to the root a-m-n. Subsequent to the lexical search, the turn arrives for the conceptual search. The conceptual search is conducted for the purpose of a complete examination (faḥṣ tāmm) of the meaning of security in the verses of the Quran; because occasionally a verse might not be related to security in terms of the root of the words, but it might possess a concept related to security, in which sphere, the search is executed based on the verses that have been hermeneutically interpreted (taʾwīl) or exoterically interpreted (tafsīr) as security. After the aggregation of the verses related to security, the categorization (tabwīb) of the verses is conducted by modeling after prevalent ḥadīth books such as "Wasāʾil al-Shīʿah" or authoritative jurisprudential (fiqhī) books such as "Sharāʾiʿ al-Islām". بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران و با ورود فقه به ساختارهای زندگی اجتماعی ازجمله حوزه امنیت، فقه با پرسش‌های فراوانی از مسائل مستحدثه روبرو شد که فقها به صورت موردی پاسخ دادند. گذار از مرحله پاسخ موردی و تدوین فقه استدلالی متناسب با عرصه‌های مختلف زندگی مکلفین، لازمه تکمیل تدریجی فقه است. تدوین و تبویت آیات مرتبط با امنیت، نظیر کتاب‌های «آیات الاحکام» و دایره‌المعارف‌های حدیثی در همین راستا است. این پژوهش با کاربست روش اسنادی و با هدف فراهم ساختن منابع اجتهادی برای تدوین فقه امنیت، درصدد پاسخ به این پرسش است که «آیات امنیت» را براساس چه الگویی و با چه مختصاتی می‌توان تدوین و تبویب کرد؟ طبق یافته‌های پژوهش، الگوی ارائه شده با جستجوی واژه‌ای در دو مرحله واژگان اصلی و فرعی شروع می‌شود. منظور از واژه‌های اصلی تجمیع تمام آیات شامل ریشه «امن» است و منظور از واژگان فرعی سه محور کلمات مترادف، متقابل و مرتبط با ریشه «امن» می‌باشد. پس از جستجوی واژه‌ای، نوبت به جستجوی مفهومی می‌رسد. جستجوی مفهومی به منظور فحص تام از معنای امنیت در آیات قرآن انجام می‌شود؛ چراکه گاه ممکن است آیه‌ای از جهت ریشه کلمات، مرتبط با امنیت نباشد، اما مفهومی مرتبط با امنیت داشته باشد که در این ساحت، جستجو براساس آیاتی که تأویل و یا تفسیری به امنیت شده است، صورت می‌پذیرد. بعد از تجمیع آیات مرتبط با امنیت، تبویب آیات با الگوگیری از کتب رایج حدیثی نظیر «وسائل الشیعه» و یا کتب معتبر فقهی نظیر «شرائع الاسلام» انجام می‌شود.

http://sm.psas.ir/article_736399_5b3f075674fc98e669a17b8c91eb49b6.pdf

انجمن مطالعات سیاسی حوزه سیاست متعالیه 2345-2676 13 3 2025 09 23 The Jurisprudential-Political Horizon ofAyatollah Hashemi Shahroudi افق فقهی- سیاسی آیت‌الله هاشمی شاهرودی 27 42 736396 10.22034/sm.2026.104082.1348 FA سید مرتضی میرزاده اهری دکتری، گروه سیاستگذاری عمومی، دانشگاه باقرالعلوم(ع)، قم، ایران. Journal Article 2019 04 09 The horizon, according to Gadamer's interpretation, is the hermeneutic situation of the interpreter in which they are situated, and based on its exigencies, they engage in the understanding of texts and subjects. Like any interpreter, the faqīh (jurist) also possesses beliefs and presuppositions in the background of the operation of istinbāṭ (deduction) that constitute their jurisprudential horizon, and their opinions and fatāwā (legal edicts) are profoundly influenced by this background. The collection of the faqīh's a priori beliefs in the extraction of the political rulings of the sharīʿah from detailed evidence forms their jurisprudential-political horizon. In this article, the jurisprudential-political horizon of Hashemi Shahroudi and his presuppositions in the process of the istinbāṭ of rulings related to the domain of political fiqh (jurisprudence) have been analyzed based on Gadamer's hermeneutic method. The findings of the research indicate that among his a priori beliefs, four major hierarchically aligned presuppositions are identifiable, which consist of: the belief in the negligible role of ʿaql (reason) in the process of istinbāṭ, the belief in the maximalist realm of political fiqh within the expanse of human social and political life, the governance of maṣlaḥah (expediency) over the ruling derived from the Kitāb (Book) and the Sunnah (Tradition), and the necessity of paying attention to the achievements of modern politics following their Islamicization. The first two presuppositions (which are primarily the product of his jurisprudential and principial teachings and findings in the seminary environment) have shaped his textualist horizon, and the latter two presuppositions (which are the fruit of his encounter with practical politics) have determined his transition from textualism to expediency-centrism. افق به تعبیر گادامری، موقعیّت هرمنوتیکی مفسّر است که در آن قرار گرفته و براساس مقتضیات آن به فهم متون و موضوعات می‌پردازد. همچون هر مفسّری، فقیه نیز در پیش‌زمینة عملیات استنباط، باورها و پیش‌فرض‌هایی دارد که افق فقهی وی را تشکیل داده و آراء و فتاوای او به شدت متأثر از این پیش‌زمینه است. مجموعة باورهای پیشینی فقیه در استخراج احکام سیاسی شریعت از ادلّة تفصیلی، افق فقهی-سیاسی او را شکل می‌دهد. در این مقاله، افق فقهی-سیاسی هاشمی شاهرودی و پیش‌فرض‌های ایشان در فرایند استنباط احکام مربوط به حیطة فقه سیاسی براساس روش هرمنوتیکی گادامر تحلیل شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که در میان باورهای پیشینی ایشان، چهار پیش‌فرض عمدة در طول هم قابل شناسایی است که عبارتند از: اعتقاد به نقش ناچیز عقل در فرایند استنباط، باور به قلمرو حداکثری فقه سیاسی در گسترة زندگی اجتماعی و سیاسی انسان، حکومت مصلحت بر حکم مستفاد از کتاب و سنّت، و لزوم اعتناء به دستاوردهای سیاست جدید پس از اسلامی‌سازی آن‌ها. دو پیش‌فرض نخست (که عمدتاً محصول آموزه‌ها و یافته‌های فقهی و اصولی او در فضای حوزوی است) افق نص‌گرایانة وی را شکل داده‌اند و دو پیش‌فرض پسین (که میوة مواجهة او با سیاست عملی است)، گذار وی از نصّ‌گرایی به مصلحت‌گرایی را رقم زده‌اند.

http://sm.psas.ir/article_736396_972b3479abef7a8b2a57be753afb558c.pdf

انجمن مطالعات سیاسی حوزه سیاست متعالیه 2345-2676 13 3 2025 09 23 The Functional Logic of Rulers in the Process of the Realization of the Islamic State, Based on the Structuration Approach in the Political Thought of Ayatollah Khamenei منطق عملکردی حکمرانان در فرآیند تحقق دولت اسلامی، بر مبنای رهیافت ساخت‌یابی در اندیشه سیاسی آیت‌الله خامنه‌ای 43 68 736395 10.22034/sm.2026.2025641.2199 FA عباس علیرضایی دانشجوی دکتری، گروه اندیشه سیاسی، دانشکده معارف اسلامی و علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران 0000-0002-8419-9496 سید کاظم سیدباقری دانشیار، گروه سیاست، پژوهشکده نظام‌های اسلامی، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، تهران، ایران. 0000-0002-4856-1726 Journal Article 2024 04 21 In the school of thought of Ayatollah Khamenei, the Islamic state is a key link in the chain of Islamic civilization-building; a process that is founded on the linkage of committed agency and legitimate structure. Within this framework, faithful (muʾminānah) governance, by relying on the theory of structuration, is perceived as the principal factor of transformation in the trajectory of realizing justice, progress, and a monotheistic (tawḥīdī) society. Hence, the realization of the Islamic state as one of the foundational stages in the theoretical constellation of the Islamic Revolution necessitates a profound re-recognition of the functional logic of rulers in the Islamic system. This research, with the objective of elucidating the "functional logic of rulers in the process of the realization of the Islamic state," has engaged in investigating the political thought of Ayatollah Khamenei and endeavors, by relying on Anthony Giddens' theoretical approach of "structuration," to present a comprehensive theoretical model for analyzing the action of Islamic governance. The fundamental question of the research is: upon what logic is the functional model of Islamic rulers in the process of the realization of the Islamic state founded in the thought of Ayatollah Khamenei, and how can it be formulated within the theoretical framework of structuration? To answer this problem, the research has utilized the thematic analysis method, and by extracting over 300 basic codes from the declarations of the Supreme Leader, three analytical levels in the performance of the Islamic ruler have been identified: individual behavior (character), organizational behavior (method), and social behavior (public action). The findings of the research indicate that in the thought of Ayatollah Khamenei, the Islamic ruler is a transformative agent who, in a monotheistic (tawḥīdī) relation with God, society, and the political structure, engages in the recreation and reformation of the governance system. At the individual level, a character based on piety (taqwā), justice, simple living, and ethical self-edification constitutes the foundation of the ruler's legitimacy and effectiveness. At the organizational level, principles such as transparency, supervision, meritocracy, efficacy, and commitment to upstream documents render the mechanism of intra-structural reform possible. At the social level as well, indicators such as participation-acceptability, popular orientation, hope-creation, and justice-centrality manifest the profound linkage between the agency of the ruler and social capital. The Islamic state, from the perspective of Ayatollah Khamenei, is realized when rulers possess a religious character, an efficient method, and an active social action; and this three-level model, in continuous interaction with the legitimate structures of the Islamic Republic, transforms divine agency into the axis of the realization of the modern Islamic civilization. در مکتب آیت‌الله خامنه‌ای، دولت اسلامی حلقه‌ای کلیدی در زنجیره تمدن‌سازی اسلامی است؛ فرآیندی که بر پیوند عاملیت متعهد و ساختار مشروع استوار است. در این چارچوب، حکمرانی مؤمنانه، با اتکای به نظریه ساخت‌یابی، عامل اصلی تحول در مسیر تحقق عدالت، پیشرفت و جامعه‌ توحیدی تلقی می‌شود. از این‌رو تحقق دولت اسلامی به ‌عنوان یکی از مراحل بنیادین در منظومه نظری انقلاب اسلامی، مستلزم بازشناسی عمیق منطق عملکردی حکمرانان در نظام اسلامی است. این پژوهش با هدف تبیین «منطق عملکردی حکمرانان در فرآیند تحقق دولت اسلامی» به واکاوی اندیشه سیاسی آیت‌الله خامنه‌ای پرداخته و تلاش دارد با تکیه بر رهیافت نظری «ساخت‌یابی» آنتونی گیدنز، الگوی نظری جامعی برای تحلیل کنش حکمرانی اسلامی ارائه دهد. پرسش بنیادین تحقیق آن است که: الگوی عملکردی حکمرانان اسلامی در فرایند تحقق دولت اسلامی، در اندیشه آیت‌الله خامنه‌ای، بر چه منطقی استوار است و چگونه می‌توان آن را در چارچوب نظری ساخت‌یابی صورت‌بندی کرد؟ برای پاسخ به این مسئله، پژوهش از روش تحلیل مضمون بهره گرفته و با استخراج بیش از ۳۰۰ کد پایه از بیانات مقام معظم رهبری، سه سطح تحلیلی در عملکرد حکمران اسلامی شناسایی شده است: رفتار فردی (منش)، رفتار سازمانی (روش) و رفتار اجتماعی (کنش عمومی). یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که در اندیشه آیت‌الله خامنه‌ای، حکمران اسلامی عامل تحول‌سازی است که در نسبت توحیدی با خداوند، جامعه و ساختار سیاسی، به بازآفرینی و اصلاح نظام حکمرانی می‌پردازد. در سطح فردی، منش مبتنی بر تقوا، عدالت، ساده‌زیستی، و خودسازی اخلاقی، شالوده مشروعیت و تأثیرگذاری حکمران را می‌سازد. در سطح سازمانی، اصولی چون شفافیت، نظارت، شایسته‌سالاری، کارآمدی، و التزام به اسناد بالادستی، سازوکار اصلاح درون‌ساختاری را ممکن می‌سازد. در سطح اجتماعی نیز، شاخص‌هایی نظیر مشارکت‌پذیری، مردم‌داری، امیدآفرینی و عدالت‌محوری، بیانگر پیوند عمیق میان عاملیت حکمران و سرمایه اجتماعی هستند. دولت اسلامی از منظر آیت‌الله خامنه‌ای، زمانی تحقق می‌یابد که حکمرانان واجد منش دینی، روش کارآمد و کنش اجتماعی فعال باشند؛ و این الگوی سه‌سطحی، در تعامل مستمر با ساختارهای مشروع جمهوری اسلامی، عاملیت الهی را به محور تحقق تمدن نوین اسلامی تبدیل می‌کند.

http://sm.psas.ir/article_736395_baf2026d838594eed0a24b5dcf9d963f.pdf

انجمن مطالعات سیاسی حوزه سیاست متعالیه 2345-2676 13 3 2025 09 23 The Mechanism of State Efficacy and Its Obstacles inthe Thought of Shaykh al-Ishrāq سازوکار کارآمدی دولت و موانع آن در اندیشه شیخ اشراق 69 84 736394 10.22034/sm.2025.2019672.2174 FA رجبعلی اسفندیار استادیار، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم، ایران Journal Article 2024 01 22 Optimal governance is attained in the shadow of the efficacy of the political system in various dimensions; the state, as the prominent facet of governance in society, possesses a significant role in reaching the objectives and policies of the system. The objective of the current research is to examine the modality of state efficacy based on the thought of Shaykh al-Ishrāq. In this research, in addition to examining the mechanisms for rendering the state efficient, the obstacles to state efficacy in society have been investigated. The results indicate that state efficacy was a matter of attention for Shaykh al-Ishrāq, and the principled mechanisms for rendering the state efficient can be extracted from his thought through the content analysis method. Key concepts such as light (Nūr), the intellect of the hereafter (ʿAql al-Maʿād), the perfection of the soul (Kamāl al-Nafs), and the transcendental ascension of the spirit towards the luminous pole (Quṭb al-Nūrānī), serve as the groundwork for the management of mentality change, the management of position consolidation, and the management of capacity and ability production in the individual and society. حکمرانی مطلوب در سایه کارآمدی نظام سیاسی در ابعاد مختلف بدست می‌آید، دولت به عنوان وجه برجسته حکمرانی در جامعه، نقش بسزایی در رسیدن به اهداف و سیاست‌های نظام دارد. هدف پژوهش حاضر بررسی چگونگی کارآمدی دولت براساس اندیشه شیخ اشراق است. در این پژوهش علاوه‌بر بررسی سازوکارهای کارآمدسازی دولت، موانع کارآمدی دولت در جامعه، بررسی شده است. نتایج حاکی از آن است که کارآمدی دولت مورد توجه شیخ اشراق بوده و سازوکارهای اصولی کارآمدسازی دولت را می‌توان با روش تحلیل محتوا از اندیشه وی استخراج نمود. مفاهیم کلیدی چون نور، عقل معاد، کمال نفس و عروج استعلایی روان به سوی قطب نورانی، زمینه‌ساز مدیریت تغییر ذهنیت، مدیریت تثبیت موقعیت و مدیریت تولید ظرفیت و توانایی در فرد و جامعه است.

http://sm.psas.ir/article_736394_3ee14f6394d01ee46c55a1c33daf5b47.pdf

انجمن مطالعات سیاسی حوزه سیاست متعالیه 2345-2676 13 3 2025 09 23 Elite Identification of the Challenges to the Political System's Resilience in the Islamic Republic of Iran inthe Second Phase of the Islamic Revolution Utilizing the Thematic Analysis Method شناسایی نخبگانی چالش‏های تاب‏آوری نظام سیاسی جمهوری اسلامی ایران در گام دوم انقلاب اسلامی به روش تحلیل مضمون 85 110 715939 10.22034/sm.2024.2022140.2181 FA سید حسن ابوصالح استادیار، گروه معارف اسلامی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران 0000-0001-5604-2240 نجف لک زایی استاد، گروه علوم سیاسی، دانشگاه باقرالعلوم(ع)، قم، ایران سید محمدحسین هاشمیان دانشیار، گروه مدیریت راهبردی، دانشگاه باقرالعلوم(ع)، قم، ایران Journal Article 2024 02 06 The objective of the present research is to identify the threats that challenge the resilience of the political system in the Second Phase of the Islamic Revolution and during the second forty years of the life of the Islamic Republic of Iran. The focus of this research is on the emerging concept of political resilience in contrast to the theories of political system stability. The experience of the crises formed against the political system during the period of the first forty years of the Islamic Revolution and in the form of seditions (fitnahs) indicates that the approach of the political system has been the endeavor for survival and stability against the effects of these seditions. Whereas, in the resilience literature, alteration in past policies and the modality of confronting threats and dynamic adaptation to the internal and external environmental conditions of the political system are of significance. The method of the present research has been conducted based on the three-pronged model (the challenge of structure, behavior, and context) and through the thematic analysis method and utilizing the open interview instrument. The findings of the thematic analysis indicate that the most important threats to the political system are structurally (the non-recognition of resilience, the lack of supervision, the incorrect execution of policies, the inattention to stakeholders), behaviorally (the nature of functionaries, the incorrect understanding of the organization, the ambiguity in organizational culture, the lack of sufficient knowledge, the lack of motivation), and contextually (the ambiguity in understanding the internal environment of the political system such as the level of analysis of power relations, the deviation from the revolutionary identity, and the external environment of the political system such as the exacerbation of peripheral conflicts, the lack of adaptive behavior, and the non-prediction of alternative scenarios). هدف پژوهش حاضر شناسایی تهدیدهایی است که در گام دوم انقلاب اسلامی و در چهل سال دوم حیات جمهوری اسلامی ایران، تاب‏آوری نظام سیاسی را با چالش روبرو می‏کند. تمرکز این پژوهش بر مفهوم نوظهور تاب‏‏آوری سیاسی در مقابل نظریه‏های پایداری نظام سیاسی است. تجربه بحران‏های شکل گرفته در برهه چهل سال اول انقلاب اسلامی در مقابل نظام سیاسی و در قالب فتنه‏ها نشان می‏دهد که رویکرد نظام سیاسی، تلاش برای بقاء و پایداری در مقابل اثرات این فتنه‏ها بوده است. در حالی‌که در ادبیات تاب‏آوری، تغییر در سیاست‏های گذشته و نوع مواجهه با تهدیدات و انطباق پویا با شرایط محیطی درونی و بیرونی نظام سیاسی اهمیت دارند. روش پژوهش حاضر براساس مدل سه‏شاخگی (چالش ساختار، رفتار و زمینه) و به روش تحلیل مضمون و با ابزار مصاحبه باز انجام شده است. یافته‏های تحلیل مضامین نشان می‏دهد که مهم‏ترین تهدیدات نظام سیاسی به لحاظ ساختاری (عدم شناخت تاب‌آوری، فقدان نظارت، اجرای نادرست سیاست‏ها، عدم توجه به ذی‏نفعان)، به لحاظ رفتاری (ماهیت کارگزاران، فهم نادرست از سازمان، ابهام در فرهنگ سازمان، فقدان دانش کافی، فقدان انگیزه) و به لحاظ زمینه‌ای (ابهام در شناخت محیط داخل نظام سیاسی نظیر سطح تحلیل مناسبات قدرت، انحراف از هویت انقلابی و محیط بیرون از نظام سیاسی نظیر تشدید منازعات پیرامونی، عدم رفتار انطباقی و عدم پیش‏بینی سناریوهای بدیل) می‏باشد.

http://sm.psas.ir/article_715939_635c7204d826bb3a0cd7a9a66f25b313.pdf

انجمن مطالعات سیاسی حوزه سیاست متعالیه 2345-2676 13 3 2025 09 23 The Role of Self-Monitoring in the Agency of the Governmental Functionaries of the Islamic Republic of Iran نقش خودنظارتی در کنشگری کارگزاران حکومتی جمهوری اسلامی ایران 111 128 736391 10.22034/sm.2026.2006505.2101 FA رمضان سلطانپور دانشجوی دکتری، گروه علوم سیاسی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران علی شیرخانی گروه علوم سیاسی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران محمد ترابی گروه علوم سیاسی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران Journal Article 2023 09 23 Supervision over the performance of functionaries in all domains, particularly in the political arena which deals with power and the macro-management of the country, is a significant component in preserving and elevating the health of the political system. It is with the health of this system that one can be hopeful for the health of other governance systems of the country. Conventional supervisions are organizational supervisions that, through external mechanisms, supervise the behavior and performance of individuals. Due to the type of governance in the Islamic Republic, which possesses an entirely religious and faith-based (īmānī) nature, methods based on external supervision have not demonstrated the requisite efficacy. The objective of this research is to present an effective and efficient solution to compensate for the aforementioned deficiency, particularly in the context of supervising political functionaries. In order to secure the aforementioned objective, the solution of "self-monitoring" has been envisaged and explicated utilizing an analytical-descriptive method. The principal problem of this research is the examination of the role of self-monitoring in the agency of political functionaries. Self-monitoring, as an ethical component, possesses both a deterrent role and a therapeutic role. The realities of society indicate that the major portion of the existing detriments in the domain of supervision originates from the negligence of the constructive exigencies of Islamic ethical (akhlāq) teachings; the solution to overcome this negligence is the implementation of ethical propositions in all stages of the training, recruitment, and activity of functionaries. Hitherto, such a method has not been utilized as a supervisory program. The mechanism of self-monitoring, which is based on faith-based (īmānī) self-motivational propositions and is a significant component of Islamic ethics, can, provided the realization of environmental and organizational conditions, render functionaries resilient and immune against this detriment; its consequence will be the elevation of the efficacy of the functionaries and the augmentation of the level of satisfaction of both sides, the people and the functionary. With this approach, the current supervisory systems must also be redefined in proportion to the self-monitoring role of the functionaries. In conclusion, if the two aforementioned supervisory wings are appropriately utilized with an overlapping approach, they can fulfill a highly effective role in securing a healthy and vibrant political and social system in the country. نظارت بر عملکرد کارگزاران در همه حوزه‌ها خصوصاً در عرصۀ سیاسی که با قدرت و مدیریت کلان کشور سروکار دارد، مؤلفۀ مهمی در حفظ و ارتقاء سلامت سامان سیاسی است. با سلامت این سامان است که می‌توان به سلامت دیگر سامان‌های حکمرانی کشور امیدوار بود. نظارت‌های رایج، نظارت‌های سازمانی است که با سازوکارهای بیرونی، بر رفتار و عملکرد افراد نظارت می‌کنند. به جهت نوع حکمرانی در جمهوری اسلامی که ماهیتی کاملاً دینی و ایمانی دارد، روش‌های مبتنی بر نظارت بیرونی، کارآمدی لازم را نشان نداده‌اند. هدف این پژوهش، ارائه راهکاری مؤثر و کارآمد جهت جبران نقیصه مذکور، خصوصاً در زمینه نظارت بر کارگزاران سیاسی است. جهت تأمین هدف مذکور، راهکار «خودنظارتی» پیش‌بینی شده و با استفاده از روش تحلیلی- توصیفی تشریح شده است. مسئله اصلی این پژوهش بررسی نقش خودنظارتی در کنشگری کارگزاران سیاسی است. خودنظارتی به عنوان یک مؤلفه اخلاقی، هم نقش بازدارنگی و هم نقش درمان دارد. واقعیت‌‌های جامعه نشان می‌د‌هد که بخش عمدۀ آسیب‎های موجود در حوزه نظارت، به غفلت از الزامات سازندۀ آموزه‌های اخلاق اسلامی برمی‌گردد؛ راهکار غلبه بر این غفلت، بکارگیری گزاره‌های اخلاقی، در تمام مراحل تربیت، جذب و فعالیت کارگزاران می‌باشد. تاکنون از چنین روشی به عنوان برنامه نظارتی استفاده نشده است. سازوکار خودنظارتی که مبتنی بر گزاره‌های خودانگیزشی ایمانی و مؤلفۀ مهمی از اخلاق اسلامی است، می‌تواند به شرط تحقق شرایط محیطی و سازمانی، کارگزاران را در برابر این آسیب، مقاوم و ایمن ‌سازد؛ نتیجۀ آن، ارتقاء کارآمدی کارگزاران و افزایش سطح رضایتمندی هر دو سمت مردم و کارگزار خواهد شد. با این رویکرد، نظام‌های نظارتی فعلی نیز، باید متناسب با نقش خودنظارتی کارگزاران باز‌تعریف شوند. در مجموع، چنانچه دو بال نظارتی پیش‌گفته با رویکرد همپوشان به نحو درستی استفاده شوند، می‌توانند نقش بسیار مؤثری در تأمین سامان سیاسی و اجتماعی سالم و بانشاط در کشور ایفا نمایند.

http://sm.psas.ir/article_736391_c0e4105d69df0e2126185e1ce7d29ac0.pdf

انجمن مطالعات سیاسی حوزه سیاست متعالیه 2345-2676 13 3 2025 09 23 The Islamic Republic of Iran and the Challenges of Optimal Distribution جمهوری اسلامی ایران و چالش‌های توزیع مطلوب 129 142 721598 10.22034/sm.2025.2015255.2154 FA ابوالفضل نجفی لیواری دانشجوی دکتری، گروه علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. علی خالقی استادیار، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Journal Article 2024 07 25 The present research seeks to understand the nature and causes of the challenges of optimal distribution within the system of the Islamic Republic of Iran from a political sociological perspective. The principal question of the research is how the distribution of power, wealth, and social equality has been in the experience of the Islamic Republic of Iran? It appears that despite the efforts made towards resolving the issue of the distribution of power, wealth, and social equality during the four decades of the Islamic Republic of Iran's experience, the issue of distribution remains unresolved, and the continuation of such a situation in the future will culminate in a succession of development crises, the outcome of which will be the inefficiency of the political system and the non-realization of secondary legitimacy. In this regard, in the current research, to present a solution for optimal distribution, a triangle comprising the three approaches of democracy, civil society, and bureaucracy has been considered, so that from its core, an efficient model for resolving the distribution crisis in the Islamic Republic can be depicted. During these four decades of the lifespan of the Islamic Republic of Iran, the government has encountered difficulties in any form of distribution, encompassing power, wealth, and justice, and so forth; because when power, participation, opportunities, and amenities are restricted to a specific group and class while other members of society are deprived of them, it disrupts the integration of society as well and engenders a vicious circle of crises that obstructs the path to comprehensive development in a society. پژوهش حاضر درصدد فهم ماهیت و علل چالش‌های توزیع مطلوب در نظام جمهوری اسلامی ایران از منظر جامعه‌‌شناختی سیاسی است. سوال اصلی پژوهش این است که توزیع قدرت، ثروت و مساوات اجتماعی در تجربه جمهوری اسلامی ایران چگونه بوده است؟ به نظر می‌رسد علی‌رغم تلاش‌هایی که در جهت حل مسأله توزیع قدرت، ثروت و مساوات اجتماعی در چهار دهه تجربه جمهوری اسلامی ایران شده است، اما مسأله توزیع کماکان حل نشده و تداوم چنین وضعیتی در آینده منجربه توالی بحران توسعه خواهد شد که برآیند آن ناکارآمدی نظام سیاسی و عدم تحقق مشروعیت ثانویه خواهد بود. در این راستا، در پژوهش حاضر، برای ارائه راهکار توزیع مطلوب، مثلثی از سه رهیافت دموکراسی، جامعه مدنی و بوروکراسی در نظر گرفته شده، تا از بطن آن بتوان الگوی کارآمدی را برای حل بحران توزیع در جمهوری اسلامی به تصویر کشید. طی این چهار دهه از عمر جمهوری اسلامی ایران، حکومت در هرگونه توزیع اعم از قدرت، ثروت و عدالت و... با مشکل روبرو شده است؛ چراکه وقتی قدرت، مشارکت، فرصت و امکانات محدود به یک گروه و طبقه خاص می‌‌شود و دیگر آحاد جامعه از آن محروم هستند، یکپارچگی جامعه را هم درهم می‌‌ریزد و یک دور باطل از بحران‌‌هایی را به وجود می‌‌آورد که راه توسعه همه‌جانبه را در یک جامعه مسدود می‌‌سازد.

http://sm.psas.ir/article_721598_11957d4975ab7e5e5ba9cf5d8e628b32.pdf

انجمن مطالعات سیاسی حوزه سیاست متعالیه 2345-2676 13 3 2025 09 23 An Examination of the Management of the Sacred Defense and the Imposed War by Imām Khumaynī بررسی مدیریت دفاع مقدس و جنگ تحمیلی توسط اﻣﺎم ﺧﻤﯿﻨﻰ 143 158 736397 10.22034/sm.2026.2003355.2074 FA بهنام رشیدی زاده استادیار، پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق(ع)، قم، ایران 0000-0003-2344-3157 علی اصغر نصیری استادیار، گروه معارف، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران Journal Article 2023 10 08 The present research seeks to answer the question of how the Imposed War and the Sacred Defense were managed and led under the leadership of Imām Khumaynī? The research method was analytical-documentary, and the results indicated that Imām Khumaynī, within the framework of a consolidated management style, by adopting a jurisprudential (fiqhī) and deductive (ijtihādī) management based on rationality and integrating it with a heartfelt (qalbī) management, based on complete informational mastery, on the one hand through continuous supervision over the performance of officials and on the other hand by utilizing the immense capacity of popular forces, while preserving the cohesion of society, repelled the crises of the initial years of the victory of the Islamic Revolution, particularly the threat resulting from the Imposed War. His management style in the Sacred Defense was an integration of systematic management and charismatic management. In other words, by utilizing the integration of the two aforementioned management styles, and by exploiting the immense popular capacity in interaction and coordination with the responsible official institutions, he was able to manage the crisis of the Imposed War. Therefore, it can be stated that the managerial stratagems and measures of Imām Khumaynī in the management of the Imposed War and the Sacred Defense contain numerous lessons and teachings for confronting other crises as well. پژوهش حاضر درصدد پاسخ به این سوال است که جنگ تحمیلی و دفاع مقدس ﺑﻪ رﻫﺒﺮى اﻣﺎم ﺧﻤﯿﻨﻰ چگونه مدیریت و راهبری شد؟ روش پژوهش تحلیلی - اسنادی بوده و نتایج نشان داد که امام خمینی در چارچوب سبک مدیریت تلفیقی، با اتخاذ مدیریتی فقهی اجتهادی مبتنی بر عقلانیت و تلفیق آن با مدیریت قلبی، براساس اشراف کامل اطلاعاتی، از یک‌سو با نظارت مستمر بر عملکرد مسئولان و از سوی دیگر با بهره‌گیری از ظرفیت عظیم نیروهای مردمی، ضمن حفظ انسجام جامعه، بحران‌های سال‌های ابتدایی پیروزی انقلاب اسلامی، خصوصاً تهدید ناشی از جنگ تحمیلی را دفع نمود. سبک مدیریت ایشان در دفاع مقدس، تلفیقی از مدیریت سیستماتیک و مدیریت کاریزماتیک بوده است. به عبارت دیگر، ایشان توانستند با استفاده از تلفیق دو سبک مدیریتی مذکور، با بهره‎گیری از ظرفیت عظیم مردمی در تعامل و هماهنگ با نهادهای رسمی مسئول، بحران جنگ تحمیلی را مدیریت نمایند. لذا، می‎توان گفت که تدابیر و اقدامات مدیریتی امام خمینی در مدیریت جنگ تحمیلی و دفاع مقدس، حاوی درس‌ها و آموزه‌های بسیاری برای مقابله با بحران‌های دیگر نیز می‎باشد.

http://sm.psas.ir/article_736397_c4ce7a1f67d81cf068cc707c39f4a0ac.pdf

انجمن مطالعات سیاسی حوزه سیاست متعالیه 2345-2676 13 3 2025 09 23 Strategies for Utilizing the Capacity of Muslim Gatherings in Islamic Unity-Creation from the Perspective of the Two Imams of the Revolution راهبردهای استفاده از ظرفیت اجتماعات مسلماناندر وحدت‌‌آفرینی اسلامی از دیدگاه امامین انقلاب 159 174 736398 10.22034/sm.2026.2021291.2179 FA معصومه اسماعیلی دکتری، گروه فلسفه، دانشکده هدی، قم، ایران Journal Article 2024 01 26 Unity, from the perspective of the two Imams of the Revolution (Ayatollah Khamenei and Imām Khumaynī), is considered an obligation (farīḍah) and among the Islamic principles, and it is necessary that Muslims dedicate their diligence to utilizing the capacities of gatherings in the realization of unity. Therefore, the question of the research is: what are the strategies for utilizing Muslim gatherings to create Islamic unity? This research, as a hypothesis, posits that utilizing the capacity of Muslim gatherings induces the adoption of operational strategies towards the realization of the Islamic system's policy in the field of unity. The principle of unity is imperative, yet this very imperative has not yet been realized as is optimal, and the embers of disunion are evident in issues such as Palestine and anti-arrogance (istikbār-sitīzī). In this regard, the objective of the present research is to examine strategies whereby the capacity of Muslim gatherings during the Ḥajj, festivals (aʿyād) and ʿĪd prayers, Ghadīr, Quds Day, and ultimately, the Arbaʿīn gathering, can be exploited towards unity-creation. In this research, employing an analytical method, and by examining the capacities of gatherings in the declarations of the two Imams of the Revolution, it was demonstrated that the establishment of a dialogue chair for Muslim nations, the association of Muslims and their collaboration, the convening of scientific and religious dialogue circles, the theorization of the model of a just global governance for all, the expansion of the motto of confronting Zionism, and the creation of a Muslim coalition against arrogant systems, are the most important strategies for utilizing the gatherings. وحدت از نظر امامین انقلاب (آیت‌الله خامنه‌ای و امام خمینی)، فریضه و از اصول اسلامی شمرده شده و لازم است که مسلمانان بر استفاده از ظرفیت‌های اجتماعات در تحقق وحدت اهتمام داشته باشند. بنابراین، سؤال پژوهش این است که راهبردهای استفاده از اجتماعات مسلمانان برای ایجاد وحدت اسلامی چیست؟ این پژوهش، به عنوان فرضیه، استفاده از ظرفیت اجتماعات مسلمانان را موجب اتخاذ راهبردهایی عملیاتی در جهت تحقق سیاست نظام اسلامی در زمینه وحدت می‌‌داند. اصل وحدت ضروری است، اما همین ضرورت هنوز آنگونه که مطلوب است، تحقق نیافته و گدازه‌های افتراق در مسائلی چون فلسطین و استکبارستیزی مشهود است. در این راستا، هدف پژوهش حاضر بررسی راهبردهایی است که بتوان از ظرفیت اجتماعات مسلمانان در حج، اعیاد و نمازهای عید، غدیر، روز قدس و در نهایت، اجتماع اربعین در جهت وحدت‌‌آفرینی بهره برد. در این پژوهش، با روش تحلیلی، و با بررسی ظرفیت‌های اجتماعات در بیانات امامین انقلاب، نشان داده شد که ایجاد کرسی گفتگوی ملل مسلمان، همنشینی مسلمانان و تشریک مساعی ایشان، برگزاری حلقه‌‌های گفتگوی علمی و دینی، تئوریزه‌‌سازی الگوی حکومت جهانی عادلانه برای همگان، گسترش شعار مقابله با صهیونیسم و ایجاد ائتلاف مسلمانان علیه نظام‌های استکباری، مهم‌ترین راهبردهای استفاده از اجتماعات است.

http://sm.psas.ir/article_736398_0c7f486020148ecb116bc3d35db9678f.pdf

انجمن مطالعات سیاسی حوزه سیاست متعالیه 2345-2676 13 3 2025 09 23 The Role of the Islamic Consultative Assembly in Nuclear Diplomacy (Case Study: The Law of Proportionate and Reciprocal Measure of the Islamic Republic of Iran in the Implementation of the JCPOA) نقش مجلس شورای اسلامی در دیپلماسی هسته‌‌ای (مورد مطالعه: قانون اقدام متناسب و متقابل جمهوری اسلامی ایراندر اجرای برجام) 175 190 723435 10.22034/sm.2025.2022531.2202 FA سلیمان اسکندری دانشجوی دکتری، گروه علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران حمید صالحی دانشیار، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران. Journal Article 2024 04 23 The objective of the current research is to analyze the literature produced within the Islamic Consultative Assembly regarding nuclear diplomacy. In this regard, interviews have been conducted with representatives from various political spectrums of the parliament concerning their approaches and perspectives towards the country's nuclear dossier from the beginning until now, the parliament's programs, and specifically the plan of the Proportionate and Reciprocal Measure of the Islamic Republic of Iran in the implementation of the JCPOA. This research is descriptive-explanatory in terms of objective and fundamental in terms of audience analysis. A qualitative research strategy has been utilized in this research. Regarding whether the JCPOA has yielded any benefit for the negotiating parties or not, it was demonstrated that none of the parties achieved what they desired. The seven-month prolongation of the unequal war between Israel and the Ḥamās group, which can be considered a defeat for Israel, has entirely been due to the enhancement of Iran's military, political, and security capabilities during this period, in which the Islamic Consultative Assembly has possessed a significant role through its ratification and supervision. هدف پژوهش حاضر تحلیل ادبیات تولید شده در مجلس شورای اسلامی نسبت به دیپلماسی هسته‌‌ای است. در این راستا، مصاحبه با نمایندگانی از طیف‌‌های مختلف سیاسی مجلس، رویکردها و دیدگاه‌های آنان نسبت به پرونده هسته‌‌ای کشور از آغاز تاکنون، برنامه‌‌های مجلس و به ویژه طرح اقدام متناسب و متقابل جمهوری اسلامی ایران در اجرای برجام انجام شده است. این تحقیق به لحاظ هدف توصیفی- تبیینی و به لحاظ مخاطب‌شناسی بنیادی است. در این پژوهش از استراتژی تحقیق کیفی استفاده شده است. در مورد اینکه برجام برای طرف‌‌های مذاکره منفعتی به همراه داشته یا خیر نشان داده شد که هیچ‌کدام از طرف‌‌ها به آنچه می‌‌خواستند، نرسیده‌‌اند. طولانی شدن هفت ماهه جنگ نابرابر اسرائیل و گروه حماس که می‌‌توان آن را یک شکست برای اسرائیل قلمداد کرد، همه به دلیل افزایش توان نظامی، سیاسی و امنیتی ایران در این دوران بوده که مجلس شورای اسلامی در تصویب و نظارت بر آن نقش مهمی داشته است.

http://sm.psas.ir/article_723435_3cfcd4d38e7b0f07afc64514c3547728.pdf

انجمن مطالعات سیاسی حوزه سیاست متعالیه 2345-2676 13 3 2025 09 23 The Theory of Neoliberalism and Its Impact onthe Political Economy of Iran in the Years 1342-1357 and 1368-1376 نظریه نئولیبرالیسم و تاثیر آن بر اقتصاد سیاسی ایران در سال‌های 1357-1342 و 1376-1368 191 210 734260 10.22034/sm.2024.2041499.2241 FA ابوالفضل فاتحی نیا دانشجوی دکتری، گروه علوم سیاسی (روابط بین‌الملل)، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران. حسن عیوض زاده گروه علوم سیاسی (روابط بین‌الملل)، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران 0000-0002-9640-8419 ابوالفضل لطفی زاده گروه علوم سیاسی (مسائل ایران)، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران. Journal Article 2024 09 20 Neoliberalism, as a collection of ideas and policies based on market liberalization, the reduction of government intervention, privatization, and integration into the global economy, has fulfilled a significant role in the transformations of the political economy of countries since the final decades of the twentieth century. From the 1970s onwards, the economic foundations of neoliberalism, such as downsizing the government and privatization, as well as the attraction of foreign capital and trade liberalization, have been recognized as being among the most important requisites for economic development, particularly for Third World countries. The present research, by employing an analytical and descriptive approach, seeks to answer this fundamental question: what approach did the second Pahlavi government and the Hashemi Rafsanjani administration possess towards the neoliberal economy, and what was the outcome of pursuing these policies on the economy of Iran? The structural reforms of the second Pahlavi government, particularly within the framework of the "White Revolution," despite theoretical disparities with classical neoliberalism, possessed elements such as the reinforcement of market logic, the development of dependent capitalism, and alteration in state-society relations, which entailed consequences such as disproportionate growth, the deepening of inequality, and economic dependency. In the second period, subsequent to the conclusion of the Imposed War, the policies of structural adjustment, privatization, and economic liberalization were implemented in the Construction Government (Dawlat-i Sāzandagī), inspired by the dominant models of the global economy. The findings of the research indicate that the efforts of the governments towards applying the neoliberal economic prescription, aside from achieving a degree of development and short-term economic prosperity, have not attained substantial success. Structural obstacles such as dependency on a rentier economy, the brokerage activities of the private sector, the hastiness of development programs, and the dissatisfaction of traditional economic and financial institutions with the privatization process, in both timeframes prior to and subsequent to the victory of the Revolution, have been among the most important effective dilemmas in this regard. Furthermore, although these policies culminated in the amelioration of certain macroeconomic indicators, they simultaneously exacerbated challenges such as the expansion of the class divide, the undermining of social justice, and the alteration of the government's role in the economy. This study emphasizes the necessity of an indigenous and critical understanding of neoliberalism in analyzing the transformations of the political economy of Iran. نئولیبرالیسم به‌عنوان مجموعه‌ای از ایده‌ها و سیاست‌ها مبتنی بر آزادسازی بازار، کاهش مداخله دولت، خصوصی‌سازی و ادغام در اقتصاد جهانی، از دهه‌های پایانی قرن بیستم نقش مهمی در تحولات اقتصاد سیاسی کشورها ایفا کرده است. از دهه 1970م به این ‌سو مبانی اقتصادی نئولیبرالیسم، مانند کاهش حجم دولت و خصوصی‌سازی و همچنین جذب سرمایه خارجی و آزادسازی تجارت، جزء مهم‌ترین الزامات توسعه اقتصادی به‌ویژه برای کشورهای جهان سوم شناخته می‌شود. پژوهش حاضر با به‌کارگیری رویکرد تحلیلی و توصیفی، درصدد پاسخگویی به این پرسش اساسی است که حکومت پهلوی دوم و دولت هاشمی‌رفسنجانی، چه رویکردی را نسبت به اقتصاد نئولیبرال داشته و نتیجه پیگیری این سیاست‌ها بر اقتصاد ایران چه بوده است؟ اصلاحات ساختاری دولت پهلوی دوم، به‌ویژه در چارچوب «انقلاب سفید»، با وجود تفاوت‌های نظری با نئولیبرالیسم کلاسیک، واجد عناصری چون تقویت منطق بازار، توسعه سرمایه‌داری وابسته و تغییر در مناسبات دولت و جامعه بود که پیامدهایی نظیر رشد نامتوازن، تعمیق نابرابری و وابستگی اقتصادی را به‌ دنبال داشت. در دوره دوم، پس از پایان جنگ تحمیلی، سیاست‌های تعدیل ساختاری، خصوصی‌سازی و آزادسازی اقتصادی در دولت سازندگی با الهام از الگوهای غالب اقتصاد جهانی اجرا شد. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که تلاش دولت‌ها در جهت به‌کارگیری نسخه اقتصاد نئولیبرالیستی، جز دستیابی به حدی از توسعه و رونق کوتاه‌مدت اقتصاد، توفیق چندانی نداشته است. موانع ساختاری چون وابستگی به اقتصاد رانتی، دلالی بخش خصوصی، شتاب‌زده بودن برنامه‌های توسعه و نارضایتی نهادهای اقتصادی و مالی سنتی از روند خصوصی‌سازی، در هر دو برهه زمانی قبل و پس از پیروزی انقلاب، جزء مهم‌ترین معضلات موثر در این رابطه بوده‌اند. هم‌چنین هرچند این سیاست‌ها به بهبود برخی شاخص‌های کلان انجامید، اما همزمان چالش‌هایی چون گسترش شکاف طبقاتی، تضعیف عدالت اجتماعی و تغییر نقش دولت در اقتصاد را نیز تشدید کرد. این مطالعه بر ضرورت فهم بومی و انتقادی نئولیبرالیسم در تحلیل تحولات اقتصاد سیاسی ایران تأکید دارد.

http://sm.psas.ir/article_734260_17037142de43cf9b0f00d5065988d882.pdf

انجمن مطالعات سیاسی حوزه سیاست متعالیه 2345-2676 13 3 2025 09 23 The Security Consequences of the 2020 Nagorno-Karabakh War for the Islamic Republic of Iran withan Approach to the Copenhagen Security School پیامدهای امنیتی جنگ 2020 قره‌باغ برای جمهوری اسلامی ایرانبا رویکردی به مکتب امنیتی کپنهاگ 211 230 736392 10.22034/sm.2025.2014042.2151 FA افضل طیبی دانشجوی دکتری، گروه روابط بین‎الملل، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. لیلا عیسی وند گروه علوم سیاسی و روابط بین‌الملل، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0002-1442-9110 زهره پوستین چی گروه علوم سیاسی و روابط بین‌الملل، واحد جنوب تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0003-3758-3775 Journal Article 2023 11 30 The Karabakh conflict between the Republic of Azerbaijan and Armenia, termed the Second Nagorno-Karabakh War in the year 2020, has entailed numerous security and political consequences for the involved and neighboring countries. This event brought about the relative victory of Azerbaijan, geopolitical alterations, and an increase in the influence of the State of Israel. The present research, while studying the objectives of Baku in the project of the Second Karabakh War, seeks to address the security and political consequences of this war concerning the national security of the Islamic Republic of Iran. The objective of the research is to answer the question of what are the security consequences of the 2020 war between Azerbaijan and Armenia on the national security of the Islamic Republic of Iran based on the security theory of the Copenhagen School? The research method was descriptive-analytical, and with the approach of the Copenhagen security theory, it was demonstrated that Iran's policy vis-à-vis the aforementioned war, transcending the dimension of military security in its strict sense, has extended to other dimensions of security and has encompassed the political, cultural, and social dimensions as well. The security consequences of this war are also evident for Iran in the military, geopolitical, and territorial geography dimensions, Pan-Turkism, border insecurities, the influence and movements of Israel, the presence of excommunicative (Takfīrī) terrorists in the border regions, and so forth. مناقشه قراباغ بین جمهوری آذربایجان و ارمنستان موسوم به جنگ دوم قره‌باغ در سال ۲۰۲۰ پیامدهای امنیتی و سیاسی متعددی برای کشورهای درگیر و همجوار به دنبال داشته است. این واقعه، پیروزی نسبی آذربایجان و تغییرات ژئوپلیتیک و افزایش نفوذ کشور اسرائیل را به همراه آورد. تحقیق حاضر درصدد است ضمن مطالعه اهداف باکو در پروژه جنگ دوم قراباغ، به پیامدهای امنیتی و سیاسی این جنگ پیرامون امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران بپردازد. هدف پژوهش، پاسخ‌ به این پرسش است که پیامدهای امنیتی جنگ 2020 آذربایجان و ارمنستان بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران براساس نظریه امنیتی مکتب کپنهاگ چیست؟ روش پژوهش توصیفی- تحلیلی بوده و با رویکرد نظریه امنیتی کپنهاگ نشان داده شد که سیاست ایران در قبال جنگ مذکور، فراتر از بُعد امنیت نظامی در معنای مضیق آن، به ابعاد دیگر امنیت نیز تسرّی یافته و بُعد سیاسی، فرهنگی و اجتماعی را نیز دربرگرفته است. پیامدهای امنیتی این جنگ نیز در ابعاد نظامی، ژئوپلیتیک و جغرافیای سرزمینی، پان‌ترکیسم، ناامنی‎های مرزی، نفوذ و تحرکات اسرائیل، حضور تروریست‌های تکفیری در نواحی مرزی و... برای ایران مشهود می‌باشد.

http://sm.psas.ir/article_736392_76a6e7f8a1f420c86a81af84e285b927.pdf

انجمن مطالعات سیاسی حوزه سیاست متعالیه 2345-2676 13 3 2025 09 23 Understanding the Iran-US Conflict within the Framework of Neorealism Theory with an Emphasis on the Obama and Trump Eras درک تعارض ایران و آمریکا در چارچوب نظریه نوواقع‌گرایی با تأکید بر دوران اوباما و ترامپ 231 250 736390 10.22034/sm.2023.1988785.2026 FA سید هادی آریاشکوه دانشجوی دکتری، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران. عباس مرادی گروه روابط بین‌الملل، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران 0009-0001-4024-3053 اصغر پرتوی گروه علوم سیاسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران Journal Article 2023 01 30 The objective of the current research is a case study of the roots of the conflict between Iran and the United States of America during two consecutive periods of the rival Democratic and Republican parties; to demonstrate that despite the pressures of Zionism and the regional partners of the United States, the political will of the president in person in resolving the international conflicts of the Middle East can influence the trajectory of sincere negotiations with Iran and adherence to international rules, and the possibility of peace in the Middle East through the exacerbation of conflict and economic sanctions is not exclusively responsive to resolving the dispute, and necessarily, the opportunity of bilateral incentives for the gradual reduction of challenges through the trajectory of the normalization of relations and compromise will be executable. The defensive neorealism paradigm has been utilized to elucidate the foreign policy of Iran, and offensive neorealism for the foreign policy of the United States, centered on the problems of Middle East peace, terrorism, and Iran's nuclear dossier. In this research, the foreign policy doctrine of the United States of America was scrutinized within the framework of offensive neorealism in order to expand its interests and increase its influence in the strategic region of the Middle East. The results indicate that among the existing realities, the divergence of perspectives regarding the nature of Middle East peace from the standpoint of the disparate readings of the Islamic Republic of Iran and the United States of America accounts for the largest proportion of the conflicts between the two countries and constitutes the primary axis of the existing disputes. هدف تحقیق حاضر بررسی موردی ریشه‌‌های منازعه ایران و آمریکا در دو دوره متوالی احزاب رقیب دموکرات و جمهوری‌خواه است؛ تا نشان دهد علی‌رغم فشارهای صهیونیسم و شرکای منطقه‌ای آمریکا، اراده سیاسی شخص رئیس‌جمهور در حل منازعات بین‌المللی خاورمیانه می‌تواند بر مسیر مذاکرات صادقانه با ایران و پایبندی به ‌قواعد بین‌المللی تأثیرگذار باشد و امکان صلح در خاورمیانه از راه تشدید درگیری و تحریم‌‌های اقتصادی، صرفاً پاسخگوی حل منازعه نبوده و لزوماً فرصت مشوّق‌‌های دوجانبه برای کاهش تدریجی چالش‌ها از مسیر عادی‌سازی روابط و مصالحه قابل اجرا خواهد بود. از پارادایم نوواقع‌گرایی تدافعی جهت تبیین سیاست خارجی ایران و نوواقع‌گرایی تهاجمی برای سیاست خارجی آمریکا با محوریت مشکلات صلح خاورمیانه، تروریسم و پرونده هسته‌ای ایران استفاده شده است. در این پژوهش، دکترین سیاست خارجی ایالات متحده آمریکا در قالب نوواقع‌گرایی تهاجمی به‌منظور گسترش منافع و افزایش نفوذ خود در منطقه استراتژیک خاورمیانه مورد واکاوی قرار گرفت. نتایج نشان می‌دهد که از میان واقعیت‌‌های موجود، اختلاف دیدگاه در مورد ماهیت صلح خاورمیانه از منظر قرائت‌‌های متفاوت جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا، بیشترین سهم تعارضات دو کشور را به‌ خود اختصاص داده و محور اصلی مناقشات موجود است.

http://sm.psas.ir/article_736390_f4d736e88db69c17be53863c842df47a.pdf

انجمن مطالعات سیاسی حوزه سیاست متعالیه 2345-2676 13 3 2025 09 23 The Position of Ayatollah Khamenei's Nuclear Fatwā in the International Legal System جایگاه فتوای ‌هسته‌ای آیت‌الله ‌خامنه‌ای در نظام حقوق بین‌الملل 251 270 736389 10.22034/sm.2026.1972351.1963 FA محمد حسین پورامینی دکتری، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 2022 11 17 Under circumstances where no comprehensive and absolute prohibition concerning the use of nuclear weapons currently exists in international law, Ayatollah Khamenei, for the first time in the form of a jurisprudential fatwā, declared the production and utilization of nuclear weapons as ḥarām and prohibited. The principal question of the present research is what position this fatwā holds within the international legal system? The research method is analytical and argumentative, and it seeks to examine the position of the nuclear fatwā in the international legal system while investigating its quiddity, in order to demonstrate the humanistic and progressive perspective of Imāmiyyah fiqh which is manifested in this fatwā. The results indicated that since this fatwā was issued by a prominent Shīʿa faqīh, it must be considered among the "teachings of the most highly qualified publicists of the various nations," which constitutes legal doctrine, and considering the leadership position of Ayatollah Khamenei, this fatwā must be perceived as the official perspective of the government and deemed binding. Hence, this fatwā, amidst a message to the First International Conference on Nuclear Disarmament, was proclaimed to the world and registered by the authorities of the Islamic Republic of Iran in the form of an international document at the United Nations, which this act also signifies the "unilateral act" nature of this fatwā in the international arena. در شرایطی که هیچ ممنوعیت جامع و مطلقی تاکنون در خصوص استفاده از سلاح‌های هسته‌ای در حقوق ‌بین‌الملل وجود ندارد، آیت‌الله خامنه‌ای برای اولین‌بار در قالب یک فتوای فقهی‌، تولید و استفاده از سلاح‌ هسته‌ای را حرام و ممنوع اعلام نمودند. سؤال اصلی پژوهش حاضر این است ‌که این فتوا از چه جایگاهی در نظام حقوق ‌بین‌الملل برخوردار می‌باشد؟ روش پژوهش ‌تحلیلی و استدلالی بوده و درصدد است ضمن بررسی چیستی فتوای‌ هسته‌ای، جایگاه آن را در نظام حقوق‌ بین‌الملل مورد بررسی قرار دهد، تا نگاه انسانی و پیش‌روی فقه امامیه را که در این فتوا جلوه‌گر می‌باشد، نشان دهد. نتایج نشان داد، از آنجایی‌که این فتوا توسط یک فقیه برجسته شیعه صادر شده است، باید آن را از زمره «عقاید برجسته‌ترین مبلّغین ملل ‌مختلف» که همان دکترین حقوقی می‌باشد، به‌شمار ‌آورد و با توجه به جایگاه رهبری آیت‌الله ‌خامنه‌ای، باید این‌ فتوا را به‌منزله نگاه رسمی حکومت تلقی و لازم‌الاجرا دانست. از این‌رو، این فتوا در ضمن پیام به نخستین کنفرانس بین‌المللی خلع سلاح ‌هسته‌ای، به جهانیان اعلام‌ شده و توسط مقامات جمهوری ‌اسلامی ‌ایران در قالب یک سند بین‌المللی در سازمان ‌ملل ‌متحد به ثبت رسیده است که این عمل بیانگر «عمل یک‌جانبه» بودن این فتوا در عرصه بین‌الملل نیز می‌باشد.

http://sm.psas.ir/article_736389_2fd10bb9d3e8dbd341a0cb0de4b81864.pdf

انجمن مطالعات سیاسی حوزه سیاست متعالیه 2345-2676 13 3 2025 09 23 An Analysis of the Interaction of the Islamic Republic of Iran with Shīʿa Parties in Iraq from 2003 to 2021 تحلیل تعامل جمهوری اسلامی ایران با احزاب شیعه در عراقدر سال‌های 2003-2021 271 290 728955 10.22034/sm.2025.2057668.2298 FA محمد باقر حکیم دانشجوی دکتری، گروه روابط بین‌‌الملل، واحد بین‌‌المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، کیش، ایران. 0009-0009-3224-1486 گارینه کشیشیان سیرکی گروه علوم سیاسی و روابط بین‌‌الملل، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0001-8645-7295 محمدرضا قایدی گروه علوم سیاسی و روابط بین‌‌الملل، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران 0000-0002-7303-5314 Journal Article 2025 04 11 The objective of the present research was to examine the interactions of the Islamic Republic of Iran with the Shīʿa parties of Iraq during the timeframe of 2003-2021, and with a constructivist approach, it has analyzed the role of these interactions in the formation and reinforcement of Shīʿa identity in Iraq. During this period, Iran, by supporting Iraqi Shīʿa parties, attempted to consolidate its own influence while countering the influence of other powers, particularly Saudi Arabia. Conversely, Saudi Arabia, by emphasizing Sunnī identity and supporting opposition and occasionally extremist groups, specifically prior to the year 2018, sought to alter the balance of power in its own favor by restricting Iran's influence. This rivalry between Iran and Saudi Arabia has culminated in the deepening of religious schisms in Iraq, divergence among Shīʿa parties, and challenges to the political and security stability of Iraq. In addition to the theoretical approach, questionnaires concerning the subject of the research were provided to Iranian and Iraqi elites; the results of the theoretical research indicate that Iran's interactions with Shīʿa parties have contributed to the reinforcement of religious identity and the augmentation of convergence between Iran and Iraq, but simultaneously, the rivalry between Iran and Saudi Arabia in this context has caused the expansion of sectarian tensions and negative impacts on the internal unity of Iraq and the positioning towards their presence. This research, by presenting an analytical framework derived from the constructivist approach, while evaluating the dimensions and consequences of this rivalry, has proposed solutions for the amelioration of regional interactions. هدف پژوهش حاضر بررسی تعاملات جمهوری اسلامی ایران با احزاب شیعه عراق در بازه زمانی 2003-2021 بوده و با رویکردی سازه‌انگارانه، نقش این تعاملات در شکل‌گیری و تقویت هویت شیعی در عراق را تحلیل کرده است. در این مدت، ایران با حمایت از احزاب شیعه عراق، تلاش کرد تا ضمن تثبیت نفوذ خود، با نفوذ سایر قدرت‌ها، به‌ویژه عربستان سعودی، مقابله کند. در مقابل، عربستان با تأکید بر هویت سنّی و حمایت از گروه‌های معارض و گاه افراطی، خاصه پیش از سال 2018، درپی آن بود تا با محدود کردن نفوذ ایران، توازن قوا را به نفع خود تغییر دهد. این رقابت میان ایران و عربستان به تعمیق شکاف‌های مذهبی در عراق، واگرایی در میان احزاب شیعه و چالش‌هایی در ثبات سیاسی و امنیتی عراق منتهی شده است. علاوه‌بر رویکرد نظری، پرسش‌نامه‌هایی پیرامون موضوع پژوهش در اختیار نخبگان ایرانی و عراقی قرارگرفت؛ نتایج پژوهش نظری نشان می‌دهد که تعاملات ایران با احزاب شیعه به تقویت هویت مذهبی و افزایش هم‌گرایی میان ایران و عراق کمک کرده، اما در عین‌حال رقابت ایران و عربستان در این بستر باعث گسترش تنش‌های فرقه‌ای و تأثیرات منفی بر وحدت داخلی عراق و موضع‌گیری نسبت به حضور آنان شده است. این پژوهش با ارائه چارچوبی تحلیلی از رویکرد سازه‌انگارانه، ضمن ارزیابی ابعاد و پیامدهای این رقابت، راهکارهایی برای بهبود تعاملات منطقه‌ای ارائه کرده است.

http://sm.psas.ir/article_728955_72fe6583df1f323cca4abd103ba7c398.pdf

انجمن مطالعات سیاسی حوزه سیاست متعالیه 2345-2676 13 3 2025 09 23 Good Governance in Yemen: Explaining the Role and Position of Anṣār Allāh in the Structure of the Modern Islamic Civilization حکمرانی مطلوب در یمن: تبیین نقش و جایگاه انصاراللهدر سازه تمدن نوین اسلامی 291 306 736388 10.22034/sm.2026.1972212.1960 FA بهزاد قاسمی دانشیار، گروه تاریخ انقلاب اسلامی، دانشگاه جامع امام حسین‌(ع)، تهران، ایران 0000-0003-0086-2535 محمد محمدی دانشجوی دکتری، گروه مطالعات منطقه‌ای، دانشکده مطالعات بین‌الملل، دانشگاه جامع امام حسین(ع)، تهران، ایران. Journal Article 2022 11 13 The objective of the present research is to explain the role and position of Yemen's Anṣār Allāh in the structure of the modern Islamic civilization. A precise examination of the quiddity of Islamic civilization and its stages as the most important long-term ideal of the Islamic Ummah in the contemporary era, along with assessing the position of various countries in this process, can culminate in a strategic perspective in this domain and possess an applied aspect for case studies of countries. It appears that the Yemeni revolution is situated in the second step of the fivefold stages of Islamic civilization. The research method is applied in terms of its objective, and the type of method is qualitative, conducted by relying on a content analysis and exploratory approach. Ultimately, utilizing the exploratory method, components were presented for its reformation and the acceleration and amelioration of the system-building process at the constitutional level. The findings indicate that the Yemeni revolution is situated in the second step of the fivefold stages: the Islamic revolution, the formation of the Islamic system, the formation of the Islamic state, the formation of the Islamic society, and the formation of the Islamic civilization. By focusing on the most important and effective system-building component, namely the constitution, the constitution is situated within the structure of the modern Islamic civilization. هدف پژوهش حاضر تبیین نقش و جایگاه انصارالله یمن در سازه تمدن نوین اسلامی است. بررسی دقیق چیستی تمدن اسلامی و مراحل آن به عنوان مهم‌ترین آرمان بلندمدت امت اسلامی در عصر حاضر و موقعیت‌سنجی کشورهای مختلف در این فرآیند می‌تواند به نگاه راهبردی در این حوزه منجر شده و جنبه کاربردی برای مطالعات موردی کشورها داشته باشد. به نظر می‏رسد، انقلاب یمن در گام دوم از مراحل پنج‌گانه تمدن اسلامی قرار دارد. روش تحقیق از حیث هدف کاربردی، و نوع روش کیفی و با تکیه بر رویکرد تحلیل محتوا و اکتشافی انجام شده است. در نهایت با روش اکتشافی، مؤلفه‌هایی برای اصلاح آن و تسریع و بهبود روند نظام‌سازی در سطح قانون اساسی ارائه شد. یافته ها بیانگر این است که، انقلاب یمن در گام دوم از مراحل پنج‌گانه انقلاب اسلامی، تشکیل نظام اسلامی، تشکیل دولت اسلامی، تشکیل جامعه اسلامی و تشکیل تمدن اسلامی قرار دارد. با تمرکز بر مهم‌ترین و مؤثرترین مؤلفه نظام‌ساز یعنی قانون اساسی، قانون اساسی در سازه تمدن نوین اسلامی قرار دارد.

http://sm.psas.ir/article_736388_9c8babebcdc9f497698cddfdc6e83b45.pdf

انجمن مطالعات سیاسی حوزه سیاست متعالیه 2345-2676 13 3 2025 09 23 An Analysis of the Relations Between the Anṣār Allāh Movement and Salafi Sub-Currents in Yemen تحلیلی بر مناسبات جنبش انصارالله و خرده جریان‌‌های سلفیت در یمن 307 321 736393 10.22034/sm.2025.2015961.2155 FA ایمان محمدی دانشجوی دکتری، گروه علوم سیاسی، دانشگاه باقرالعلوم(ع)، قم، ایران 0000-0002-1977-2786 مسعود معینی‌پور دانشیار، گروه علوم سیاسی، دانشگاه باقرالعلوم(ع)، قم، ایران. Journal Article 2023 11 18 The objective of the present research is to examine how Anṣār Allāh interacts with Salafism (Salafiyyah) and the numerous tendencies beneath it in the recent decade, and to extract the reasons for the disparity in these interactions. In this regard, utilizing the offense-defense theoretical framework, which is a sub-theory within defensive realism, it is demonstrated that the Anṣār Allāh movement, by defining a religious identity structure and determining a historical geography for the Zaydiyyah sect in the north of this country, has evaluated any activity of Salafi thought in this region as a threat and has selected the most severe form of confrontation to interact with them; however, in other regions under the control of Anṣār Allāh, this movement has defined security within a framed interaction, and by establishing contracts and agreements of solidarity and interaction with non-political and non-jihadi (jihādī) Salafis, seeks to elevate its own security structure. This approach has caused the formation of a type of interaction between Anṣār Allāh, as a current formed from the core of Zaydiyyah, with the Salafi sub-currents in Yemen, beneath which relations and interactions flow and must be taken into consideration in any measure. هدف پژوهش حاضر بررسی چگونگی تعامل انصارالله با سلفیت و گرایش‎های متعدد ذیل آن در دهه اخیر و استخراج چرایی تفاوت این تعاملات است. در این راستا، با استفاده از چارچوب نظری تهاجم-دفاع که یک زیرنظریه در رئالیسم تدافعی است، نشان داده می‌شود که جنبش انصارالله با تعریف یک ساختار هویت مذهبی و تعیین جغرافیای تاریخی برای مذهب زیدیه در شمال این کشور، هرگونه فعالیت تفکر سلفی در این محدوده را تهدید ارزیابی کرده و شدیدترین صورت برخورد را برای تعامل با آن‎ها برگزیده است؛ اما در مناطق دیگر تحت کنترل انصارالله، این جنبش، امنیت را در تعامل چارچوب‎مند تعریف کرده و با ایجاد قراردادها و توافق‎های همبستگی و تعامل با سلفی‎های غیرسیاسی و غیرجهادی، به دنبال بالا بردن ساختار امنیتی خود است. این رویکرد باعث شکل‌گیری نوعی تعامل میان انصارالله به عنوان جریان شکل ‌گرفته از بطن زیدیه با خرده جریان‌های سلفیت در یمن شده که مناسبات و تعاملات در ذیل آن به جریان می‌افتند و در هرگونه اقدام باید مد نظر قرار گیرند.

http://sm.psas.ir/article_736393_3d00e2d9a99fdb4c91366dbf1cba789b.pdf