انجمن مطالعات سیاسی حوزه سیاست متعالیه 2345-2676 مقالات آماده انتشار 2026 07 19 Clergy and democracy (Case study: examining the opinions and thoughts of Ayatollah Sheikh Mohammad Yazdi) روحانیت و دموکراسی (مطالعه موردی: بررسی آراء و اندیشه‌های آیت‌الله شیخ‌محمد یزدی) 737771 10.22034/sm.2026.1971282.1956 FA رحیم عینی دانشجوی دکتری، گروه علوم سیاسی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران. علی شیرخانی استاد، گروه علوم سیاسی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران محمدحسن الهی منش استادیار، گروه علوم سیاسی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران Journal Article 2022 10 29 secular regime and the reliance of the clergy on the head of power raised many questions in the minds of political thinkers and sociologists, such as whether the clergy can lead the Iranian society towards &quot;democratization&quot;. guide and basically, what is the attitude of this religious institution with its key representatives towards the concepts and components of democracy?<br /> The main purpose of this article is to answer the same question, for this purpose, by using the theory and models of democracy &quot;David Held&quot;, the thought of one of the most key traditionalist clerics in the period of the Islamic Republic of Iran, Ayatollah Sheikh Mohammad Yazdi, with a qualitative method about democracy. We discussed and raised the hypothesis that the traditional clergy with its leading representative (Ayatollah Mohammad Yazdi) had a conservative attitude towards democracy by rejecting modernity; Based on this, the studies and findings indicated that Ayatollah Muhammad Yazdi organized his opinions based on the religious texts and jurisprudence and guarded the traditional jurisprudence and traditional interpretation of Islam in order to consolidate and strengthen the ideological state against the seven indicators. David Held&#039;s democracy has resisted. زایش و استقرار یک نظام تئوکراتیک اسلامی از درون جامعه‌ای با رژیم سکولار و تکیه روحانیون بر سریر قدرت پرسش‌های فراوانی را در اذهان اندیشمندان و جامعه شناسان سیاسی به وجود آورد، پرسش هایی از قبیل اینکه آیا روحانیت می‌تواند جامعه ایران را به سمت «دمکراتیزاسیون» هدایت کند و اصولاً این نهاد مذهبی با نمایندگان شاخص خود چه نگرشی به مفاهیم و مؤلفه‌های دمکراسی دارد؟<br /> هدف اصلی این مقاله نیز پاسخ به همین پرسش است، بدین منظور با استفاد از نظریه و مدل‌های دمکراسی «دیوید هلد» اندیشه یکی از کلیدی ترین روحانیون سنت گرا در دوره‌‌ی جمهوری اسلامی ایران به نام آیت‌اله شیخ محمد یزدی را با روش کیفی در باب دمکراسی مورد مداقه قرار دادیم و این گمانه را مطرح ساختیم که روحانیت سنتی با نماینده شاخص آن (آیت‌اله محمد یزدی) با رد مدرنیته، نگرشی محافظه کارانه به دمکراسی داشته است؛ بر این اساس مطالعات و یافته‌ها حاکی از آن بودند که آیت‌اله محمد یزدی با نگاهی برآمده از نصوص دینی و فقیه سالاری آراء خود را سامان داده و با پاسداری از فقه سنتی و تفسیری سنتی از اسلام در جهت تحکیم و تقویت دولت ایدئولوژیک در برابر شاخصه‌های هفت گانه دمکراسی دیوید هلد مقاومت ورزیده است.