انجمن مطالعات سیاسی حوزه سیاست متعالیه 2345-2676 2025 12 22 Explaining the performance of the governments of the second Pahlavi era for economic and social development and its results and effects تببین عملکرد دولت‌های عصر پهلوی دوم برای توسعه اقتصادی و اجتماعی و نتایج و آثار حاصل از آن 722441 10.22034/sm.2025.2045489.2258 FA مهرالدین رفیعی دانشجوی دکتری، گروه علوم سیاسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران مالک ذوالقدر گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران فریده نجاری گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران Journal Article 2024 11 13 In developing countries such as Iran, what is agreed about development has a legislative and codified background in previous historical eras, which is a valuable treasure for knowing the successes and obstacles of development, therefore, in this research, which is descriptive and analytical It has been prepared and arranged, the main concern is to examine the role of governments of the second Pahlavi era in design and implementation<br><br>Lack of opportunity for non-governmental social bodies, trickle growth and class gap, increase in corruption, increase in non-native and imitative approaches to development, uneven urban development and high rate of migration from villages, lack of significant and targeted growth in agriculture, literacy and role-playing sectors. Finally, women could not achieve the long-term goals of the development path in the second Pahlavi era and deviated from the main path, so that the path of development laid by the governments ultimately led to The Pahlavi dynasty fellWhat was the strategy of the second Pahlavi regime in the design and implementation of economic and social development programs and on what basis were the economic and social development programs and plans planned. The results of the research show that the strategies of designing and در کشورهای در حال توسعه نظیر ایران، آنچه که از توسعه مورد اجماع است، دارای یک پیشینه تقنینی و مدون در اعصار تاریخی پیشین است که یک گنجینه قابل اعتنا برای شناخت موفقیت‌ها و موانع توسعه است، لذا در این پژوهش که به روش توصیفی و تحلیلی تهیه و تنظیم گردیده است، دغدغه اصلی، بررسی نقش دولت‌های عصر پهلوی دوم در طراحی و اجرای برنامه‌های توسعه اقتصادی و اجتماعی بوده و مطالب حول محور پاسخ به این پرسش اصلی شکل گرفته است که اساساً استراتژی رژیم پهلوی دوم، در طراحی و اجرای برنامه‌های توسعه اقتصادی، اجتماعی چه بود و برنامه‌ها و طرح‌های توسعه اقتصادی و اجتماعی بر چه اساسی طرح‌ریزی شده است. نتایج پژوهش بیانگر این است که استراتژی‌های طراحی و اجرای برنامه‌های توسعه توسط دولت در عصر پهلوی دوم که مبتنی بر نظریه نوسازی و نگاه برون‌گرا بود و در برنامه‌های اول تا پنجم عمرانی نیز در قالب صنایع، عمران ناحیه‌ای و اصلاحات ارضی و تمرکز بر نفت و ترجیح توسعه نظامی بر توسعه اجتماعی و اقتصادی و تلاش برای جذب سرمایه‌گذاری خارجی، رشد شهرنشینی، توجه به نقش زنان در توسعه نمود و تبلور داشت،