سیاست متعالیه

سیاست متعالیه

نوعثمانی‌گری ترکیه و قدرت هوشمند

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
مهرشاد غفاری زاده 1
محمدعلی حسینی زاده 2
1 دانشجوی دکتری، گروه روابط بین‌الملل، دانشگاه اصفهان؛ گروه سیاست‌ خارجی، معاونت سیاسی- حقوقی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، تهران، ایران
2 استادیار، گروه علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران؛ و عضو انجمن مطالعات سیاسی حوزه، قم، ایران.
10.22034/sm.2023.550841.1856
چکیده
در سال‌های اخیر، سیاست خارجی ترکیه شاهد تحولی بنیادین بوده است؛ به‌ویژه در دوران زمامداری حزب عدالت و توسعه که با فاصله‌گیری از اصول سنتی کمالیسم و تمرکز صرف بر غرب، به سیاستی تعامل‌گرا و منطقه‌محور روی آورد. این تغییر در قالب رویکردی موسوم به «نوعثمانی‌گری» ظاهر شده که هدف اصلی آن بازتعریف جایگاه ترکیه در نظم منطقه‌ای با تکیه بر مؤلفه‌های فرهنگی، تاریخی و سیاسی دوران امپراتوری عثمانی است. در این راستا، سیاست نوعثمانی‌گری نه‌تنها بر احیای پیوندهای تاریخی با کشورهای همجوار تأکید دارد، بلکه از ابزارهای جدید قدرت برای گسترش نفوذ استفاده می‌کند. مسئله اصلی پژوهش حاضر آن است که ترکیه چگونه از مؤلفه‌های قدرت هوشمند در راستای اجرای سیاست خارجی نوعثمانی‌گری بهره می‌برد. قدرت هوشمند مفهومی است که ترکیبی از قدرت سخت (نظامی و اقتصادی) و قدرت نرم (فرهنگی، آموزشی، ایدئولوژیک و رسانه‌ای) را دربرمی‌گیرد و امروزه به یکی از ستون‌های اصلی سیاست خارجی ترکیه تبدیل شده است. ازجمله مصادیق بارز این سیاست می‌توان به گسترش آموزش زبان ترکی، توسعه شبکه‌های رسانه‌ای، اعزام نهادهای بشردوستانه، ترویج الگوهای فرهنگی ترکی، گسترش روابط اقتصادی و نمایش قدرت نظامی در مناطق پیرامونی اشاره کرد. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی- تحلیلی، به بررسی نظام‌مند مؤلفه‌های قدرت هوشمند ترکیه پرداخته و نشان می‌دهد که چگونه تلفیق قدرت سخت و نرم در قالب یک راهبرد هوشمند، به ارتقای جایگاه ترکیه در مناطق کلیدی همچون غرب آسیا، قفقاز و بالکان انجامیده است. یافته‌ها حاکی از آن است که ترکیه با بهره‌گیری از این رویکرد، توانسته چهره‌ای نوین از خود به عنوان یک قدرت منطقه‌ای ارائه دهد. سیاست نوعثمانی‌گری بدون اتکاء به قدرت هوشمند نمی‌توانست به موفقیت دست یابد و این تلفیق، عاملی کلیدی در افزایش نفوذ منطقه‌ای ترکیه محسوب می‌شود که در سیاست خارجی دولت اردوغان پیگیری خواهد شد.
کلیدواژه‌ها
قدرت هوشمند
ترکیه
نوعثمانی‌گری
سیاست خارجی
قدرت نرم
دیپلماسی

عنوان مقاله English

Neo-Ottomanism and Smart Power in Turkey

نویسندگان English

Mehrshad Ghafarizade 1
Mohammadali Hosainizadah 2
1 PhD., student, Department of International Relations, University of Isfahan; Foreign Policy Department, Political-Legal Deputy of the Research Center of the Islamic Consultative Assembly, Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Department of Political Science, Shahid Beheshti University, Tehran; Member of the Political Studies Association, Qom, Iran.
چکیده English

In recent years, Turkey's foreign policy has undergone a fundamental transformation, particularly during the rule of the Justice and Development Party (AKP). Moving away from the traditional principles of Kemalism and an exclusive focus on the West, Turkey has adopted an interactive and region-oriented policy. This shift has materialized in the form of an approach known as "Neo-Ottomanism," whose main goal is to redefine Turkey’s position in the regional order by relying on the cultural, historical, and political elements of the Ottoman Empire. Accordingly, Neo-Ottoman policy not only emphasizes the revival of historical ties with neighboring countries but also utilizes new instruments of power to expand influence. The central question of this study is: how does Turkey employ the components of smart power in the implementation of its Neo-Ottoman foreign policy? Smart power is a concept that combines hard power (military and economic) and soft power (cultural, educational, ideological, and media-based) and has become one of the main pillars of Turkey’s foreign policy today. Notable examples of this policy include the expansion of Turkish language education, the development of media networks, dispatch of humanitarian institutions, promotion of Turkish cultural models, economic relations, and demonstration of military power in peripheral regions. This research, using a descriptive–analytical approach, systematically examines the components of Turkey's smart power and shows how the integration of hard and soft power within a smart strategy has elevated Turkey’s standing in key regions such as West Asia, the Caucasus, and the Balkans. The findings indicate that through this approach, Turkey has succeeded in projecting a new image of itself as a regional power. Neo-Ottomanism could not have achieved success without reliance on smart power; this synthesis is considered a key factor in enhancing Turkey's regional influence and will likely continue to be pursued in the foreign policy of the Erdoğan administration.

کلیدواژه‌ها English

Smart Power
Turkey
Neo-Ottomanism
Foreign Policy
Soft Power
Diplomacy
احدی، محمد؛ کلانتری، فتح‌الله (1396). نوعثمانی‌گرایی در ترکیه و تأثیر آن بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران. امنیت ملی، 7(24): ص132-107.
رسولی ثانی‌آبادی، الهام؛ روستایی، مجتبی (1395). استراتژی قدرت هوشمند چین. پژوهش‌های سیاسی، 6(2)، شماره 2: ص52-34.
مطهرنیا، مهدی (1389). قدرت در پژواک انواع (سخت؛ نرم؛ هوشمند؛ قوی؛ هنرمندانه و هوشمندانه)، کتاب ماه علوم اجتماعی، شماره 29: ص21-4.
نظری، عبداللطیف (27/03/1400). اهمیت قدرت نرم در سیاست خارجی ترکیه/ چرا انقره از گفتمان اخوانی و سکولاریسم اسلامی حمایت می‌کند؟ قابل دسترس در:                                      https://B2n.ir/wk5070
نقدی‌نژاد، حسن (1388). روابط ایران و ترکیه: حوزه‌های همکاری و رقابت. تهران: معاونت پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامی.
Akkoyunlu, K., Nicolaidis, K. & Öktem, K. (2013). Turkey’s Western Condition. Oxford: European Studies Centre.
Al Hakeem, M. (2008). GCC names Turkey first strategic partner outside the Gulf. Gulf News. Retrieved from https://gulfnews.com.
Anadolu Agency. (2021, May 18). Turkey's long involvement in NATO mission in Afghanistan. URL= https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/turkey-s-long-involvement-in-nato-mission-in-afghanistan/2279062.
Aras, B. & Mohammed, Z. (2018). The Turkish government scholarship program as a soft power tool. Turkish Studies, 20(3): p. 421-441.
Arin, K. (2019). The AKP’s Foreign Policy: From Westernization to Islamization? American Journal of Islamic Social Sciences, 36(1): p. 23-45.
Baldwin, D. (2003). Power and International Relations. In: W. Carlsnaes & et al. (eds.), Handbook of International Relations. London: Sage: p. 177-191.
Barnet, M. & Duvall, R. (2005). Power in International Politics. International Organization, vol. 59:
p. 39-75.
Center for Applied Turkey Studies (CATS). (2020). Excursus: Turkey’s Military Engagement Abroad. URL= https://www.cats-network.eu/visualisations/visualising-turkeys-foreign-policy-activism/excursus-turkeys-military-engagement-abroad.
Ethnologue. (2018). Languages of the world.        
URL= https://www.ethnologue.com/country/TR/ languages.
Gallarotti, G.M. (2013). Smart Power: What is it, why it's important, and the conditions for its effective use. Division II, Faculty Publications, Weslyan University. 
URL= http://www.wesscholar.weslyan.de/div2facpubs (Accessed: 2016/10/27).
Gilpin, R. (1981). War and Change in World Politics. New York: Cambridge University Press.
Kennedy, P. (1987). The Rise and Fall of the Great Powers: Economic Change and Military Conflict from 1500 to 2000. USA: Random House.
Lowy Institute. (2017). Global Diplomacy Index 2017. Sydney.           
URL= https://www.lowyinstitute.org/publications/lowy-institute-global-diplomacy-index-2017.
Middle East Monitor. (2019, August 15). Turkey to open new military base in Qatar.         
URL= https://www.middleeastmonitor.com/20190815-turkey-to-open-new-military-base-in-qatar.
Nossel, S. (2004). Smart Power. Foreign Affairs, 83(2).
Nye, J. (1991), Bound to Lead: The Changing nature of American Power. Basic Books.
Nye, J. (2004). Soft Power: The Means to Success in World Politics. New York: Public Affairs.
Özgen, C. (2020). Türkiye'nin denizasiri askeri üs kurma girisimleri: Tespitler ve gelecege yönelik öneriler. Güvenlik Bilimleri Dergisi, 8(2): p. 381-408.
Republic of Turkey, Ministry of Foreign Affairs. (2018). Turkey’s expanding diplomatic network. Ankara: Ministry of Foreign Affairs.
URL= https://www.mfa.gov.tr/turkey_s-diplomatic-missions.en.mfa.
Reuters. (2024). Turkey to provide maritime security support to Somalia - official.
URL= https://www.reuters.com/world/turkey-provide-maritime-security-support-somalia-official-2024-02-22/Reuters.
Sandrin, P. (2009). Turkish foreign policy after the end of cold war from securitizing to de securitizing actor. University of West Minster.
Stein, A. (2021, March 30). Turkey’s anti-PKK operation and development road in Iraq are two sides of the same coin. The Washington Institute for Near East Policy.
URL=https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/turkeys-anti-pkk-operation-and-development-road-iraq-are-two-sides-same-coin.
Technology Development Foundation of Turkey. (2020). Research and Innovation Outlook of Turkey (RIOT) 2020. Ankara: TTGV. URL= https://ttgv.org.tr/media/2024/03/616d3c9738fea.pdf.
Thussu, D. (2013). Communicating India’s soft power: Buddha to Bollywood. Basingstoke, England: Palgrave Macmillan.
Tol, G. & Baskan, B. (2018). From “hard power” to “soft power” and back again: Turkish foreign policy in the Middle East. Middle East Institute. URL= https://www. mei. edu/publications/hard-power-soft-power-and-back-again-turkish-foreign-policy-middle-east.‏
TRT World. (2023, January 5). Türkiye continues NATO mission amid tensions between Kosovo and Serbia. URL= https://www.trtworld.com/turkiye/turkiye-continues-nato-mission-amid-tensions-between-kosovo-serbia-16887883.
Tuyloglu, Y. (2021). Turkish Development Assistance as a Foreign Policy Tool and Its Discordant Locations. URL= https://B2n.ir/zt9609
Tüyloğlu, Y. (2021). Turkish Development Assistance as a Foreign Policy Tool and Its Discordant Locations. Center for Applied Turkey Studies.
UNESCO World Heritage Centre. (2018). Göbekli Tepe. URL= https://whc.unesco.org/en/list/1572/
World Bank. (2013). Promoting excellence in Turkey’s schools.          
URL= http://docu ments.worldbank.org/curated/en