سیاست متعالیه

سیاست متعالیه

مستندات دینی اندیشه مقام معظم رهبری در کثرت جمعیت و تأثیر آن بر اقتدار نظام اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، مدرسی معارف اسلامی، دانشکده الهیات و ادیان، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، و عضو انجمن مطالعات سیاسی حوزه، قم، ایران
2 سطح چهار حوزه علمیه، گروه معارف، دانشگاه امام حسین(ع)، تهران، ایران
10.22034/sm.2025.2017871.2166
چکیده
مسأله جمعیت، تکثیر نسل و ازدیاد آن ازجمله مهم‌ترین توصیه‌های رهبر معظم انقلاب در چند سال اخیر بوده است. ایشان در رابطه با ضرورت افزایش جمعیت به آیه 60 سوره انفال که خداوند می‌فرماید: «وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ» اشاره می‌نماید. لذا، تحقیق حاضر درصدد بررسی و تحلیل مستندات دینی اندیشه رهبر انقلاب در کثرت جمعیت و تأثیر آن بر اقتدار نظام می‌باشد. با روش‌های مختلف می‌توان از عبارت «قوه» در آیه فوق، یکی از مهم‌ترین مصادیق آن را نیروی انسانی و کثرت نسل دانست. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی بوده و یافته‌‌های تحقیق حاکی از آن است که، نیروی انسانی، از سه حیث موضوعی، ابزاری و غایی، می‌تواند عامل اقتدار نظام اسلامی به‌شمار آید. به گونه‌ای که جمعیت فعال و جوان در نظام اسلامی، به عنوان یک امتیاز و فرصت تعیین‌کننده در معادلات قدرت محسوب می‌گردد. بدیهی است ملتی که جمعیت بیشتر، قلمرو بزرگ‌تر، دولت توانمندتر با حاکمیت ملی منسجم‌تر داشته باشد، از این منظر قدرتمندتر است. برای تحقق افزایش جمعیت ابتدا لازم است در زمینۀ فرهنگی آمادگی ایجاد شود که این موضوع خود نیز یکی از دستورات خداوند است که فرمود خود را از جهات متعدد ازجمله جهت فرهنگی آماده کنید؛ زیرا تعبیر به‌کار رفته در آیۀ مذکور از حیث عموم، گستردگی خاصی دارد و همه سویه‌های مهیا بودن را دربرمی‌گیرد و با تجهیز فرهنگی، حرکت در عرصۀ افزایش قوا و نیروی انسانی آسان‌تر محقق می‌شود.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Religious Evidences in the Thought of Maqām-i Moʿazzam al-Ruhbarī on Population Multiplication and Its Impact on the Authority of the Islamic System

نویسندگان English

Morteza Gharasban 1
Abolfazl Smaeil Jamkarane 2
1 PhD. Student, Lecturer in Islamic Studies, Faculty of Theology and Religions, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
2 Professor, Department of Education, Imam Hussein University, Tehran, Iran
چکیده English

The issue of population, its reproduction, and its growth has been among the most important recommendations of Maqām-i Moʿazzam al-Ruhbarī in recent years. In connection with the necessity of increasing the population, he refers to verse 60 of Sūrat al-Anfāl, in which God (Allāh) states: «وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ» (transliteration: wa aʿiddū lahum mā istaṭaʿtum min quwwatin). Accordingly, the present study aims to examine and analyze the religious evidences in the thought of the Leader of the Revolution regarding population multiplication and its impact on the authority of the Islamic system. By employing various analytical methods, the term “quwwa” in the aforementioned verse may be understood as one of its most significant manifestations—namely, human resources and population growth. The research method is descriptive‑analytical, and the findings indicate that human resources, considered from the perspectives of subject, means, and end, can serve as a determining factor in the authority of the Islamic system. In this regard, an active and youthful population within the Islamic system is regarded as a decisive advantage and opportunity in the power dynamics. Evidently, a nation that possesses a larger population, a greater territorial expanse, and a more capable state with coherent national governance is, from this perspective, more powerful. To achieve population growth, it is first necessary to establish cultural readiness—a requirement that itself is among God’s commands, who has stated that one should prepare oneself in various dimensions, including culturally. The expression used in the aforementioned verse, in its broad sense, connotes extensive preparedness encompassing all dimensions of readiness; with such cultural empowerment, the process of augmenting strength and human resources becomes more readily attainable.

کلیدواژه‌ها English

Maqām-i Moʿazzam al-Ruhbarī
population
national authority
marriage
family
قرآن کریم.
حرّعاملی، محمد بن حسن (1409ق). تفصیل وسایل الشیعه الی تحصیل مسایل الشریعه. قم: انتشارات موسسه آل البیت، ج20-21.
حسینی شاه عبدالعظیمی، حسین بن احمد (1363). تفسیر اثنی عشر. تهران: انتشارات میقات، ج4.
خامنه‌ای، سید علی (15/2/1393). بیانات در دیدار مسئولان جمعیت مامایی کشور. قابل دسترس در:
خامنه‌ای، سید علی (16/05/1390). بیانات در دیدار مسئولان نظام جمهوری اسلامی ایران. قابل دسترس در:
https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=16889
خامنه‌ای، سید علی (26/11/1398). بیانات در دیدار با مداحان اهل بیت(ع). قابل دسترس در:
خامنه‌ای، سید علی (28/2/1401). پیام به فعالان حوزه جمعیت. قابل دسترس در:
خامنه‌ای، سید علی (28/8/1398). بیانات در دیدار با جمعی از تولیدکنندگان، کارآفرینان و فعالان اقتصادی. قابل دسترس در:
خامنه‌ای، سید علی (3/1/1399). سخنرانی نوروزی خطاب به ملت ایران. قابل دسترس در:
خامنه‌ای، سید علی (6/8/1392). بیانات در دیدار اعضای همایش ملی «تغییرات جمعیتی و نقش آن در تحولات مختلف جامعه». قابل دسترس در:                                   https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=24344
راغب اصفهانی، حسین بن محمد (1412ق). المفردات فی غریب القرآن. تحقیق: صفوان عدنان داودی. دمشق: انتشارات دارالعلم.
سبزواری نجفی، محمدبن حبیب‌الله (1419ق). ارشاد الاذهان الی تفسیر القرآن. بیروت: انتشارات دارالتعارف للمطبوعات.
طباطبایی، سید محمدحسین (1417ق). المیزان فی تفسیر القرآن. قم: انتشارات جامعه مدرسین حوزه علمیه، چاپ پنجم، ج12.
طبرسی، فضل بن حسن (1372). مجمع البیان فی تفسیر القرآن. تهران: انتشارات ناصرخسرو، چاپ سوم، ج10، 4.
طبرسی، فضل بن حسن (1377). جوامع الجامع. تهران: انتشارات دانشگاه تهران، ج2.
طیب، سید عبدالحسین (1378). تفسیر اطیب البیان. تهران: انتشارات اسلام، چاپ دوم، ج6.
کاشانی، ملافتح‌الله (1423ق). زبده التفاسیر. تحقیق بنیاد معارف اسلامی. قم: انتشارات بنیاد معارف اسلامی، ج3.
کلینی، محمدبن یعقوب (1407ق). الکافی. تهران: انتشارات دارالکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ج5.
موسوی همدانی، سید محمدباقر (1374). ترجمه تفسیر المیزان. قم: انتشارات جامعه مدرسین حوزه علمیه، چاپ پنجم، ج3.
نجفی خمینی، محمدجواد (1398ق). تفسیر آسان. تهران: انتشارات اسلامیه، ج6.