سیاست متعالیه

سیاست متعالیه

نقش بازیگران منطقه‌ای بر تیرگی روابط جمهوری اسلامی ایران و مصر (1357-1400)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه روابط بین‌الملل، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران
2 دانشیار، گروه روابط بین‌الملل، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران
چکیده
پژوهش حاضر درصدد پاسخ به این سوال است که در سطح منطقه‌ای چه عواملی بر تیرگی رابطه دو کشور ایران و مصر (1357-1400) تاثیرگذار بوده‌اند. فرضیه پژوهش هم بر این اصل استوار است که نفوذ معنوی و سیاسی، و ترس از افزایش قدرت منطقه‌ای و بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران توسط بازیگران منطقه‌ای همچون عربستان، ترکیه، امارات، رژیم صهونیستی، اتحادیه عرب و شورای همکاری خلیج فارس، مؤلفه تأثیرگذار بر تیرگی روابط ایران و مصر در فاصله سال‌های (1400-1357) می‌باشند. چارچوب نظری پژوهش براساس نظریه سازه‌انگاری بوده که مبنای هنجاری- ‎ارزشی دارد. در مجموع، دلایل بازیگران منطقه‌ای اعم از کشورهای تأثیرگذار مانند عربستان و ترکیه و یا سازمان‌های منطقه‌ای عربی- اسلامی مانند شورای همکاری خلیج فارس در دامن زدن به تیرگی رابطه میان ایران و مصر، از بعد انقلاب اسلامی ایران تاکنون عبارتند از: ترس از ترویج و تبلیغ آموزه‌های انقلاب اسلامی، ترس از نفوذ معنوی و اندیشه‌های شیعی در میان مردم و نخبگان، ترس از افزایش قدرت منطقه‌ای و بین‌المللی ایران و برهم‌ ریختن توازن به نفع جمهوری اسلامی ایران، جلوگیری از وحدت و اتحاد افکار عمومی جهان اسلام ضد سیاست‌های مماشات و تسامح و تساهل در برابر رژیم صهیونیستی به عنوان دشمن مشترک امت اسلام و ملت‌ها و کشورهای منطقه، ترس از تغییر ژئوپلیتیک منطقه با تشکیل هلال شیعی، شکل‌گیری بلوک جدید منطقه‌ای با محوریت مقاومت (گروه‌های مقاومت) و مدیریت جمهوری اسلامی ایران. از این‌رو، با توجه به دلایل ذکر شده، بازیگران منطقه‎ای از نفوذ معنوی، ارزشی و سیاسی ایران در بین ملت‌های منطقه هراس داشته و سعی دارند تا مانع شکل‌گیری ائتلاف میان ایران و مصر شده و با دامن زدن به ایران‌هراسی و شیعه‌هراسی از ایجاد بلوک جدید منطقه‎ای با محوریت ایران و مصر جلوگیری به عمل آورده و به دنبال حفظ توازن منطقه‎ای مدنظر خودشان باشند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Role of Regional Actors in the Strain of Relations Between the Islamic Republic of Iran and Egypt (1979-2021)

نویسندگان English

Habib Sasani 1
AliReza Rezaei 2
Ghasem Torabi 2
1 PhD. student, Department of International Relations, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran
2 Associate Professor, Department of International Relations, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran
چکیده English

This study aims to answer the question of which regional factors have influenced the deterioration of relations between Iran and Egypt from 1979 to 2021. The research hypothesis is based on the premise that the spiritual and political influence of regional actors, along with the fear of the Islamic Republic of Iran’s growing regional and international power, by countries such as Saudi Arabia, Turkey, the UAE, Israel, the Arab League, and the Gulf Cooperation Council, are the key factors behind the strained relations between Iran and Egypt during this period. The theoretical framework of this research is based on constructivism, which has normative and value-based foundations. In general, the reasons behind the actions of regional actors, including influential countries such as Saudi Arabia and Turkey, or regional Arab-Islamic organizations like the Gulf Cooperation Council, in exacerbating the tension between Iran and Egypt since the Islamic Revolution include the following: fear of promoting and propagating the teachings of the Islamic Revolution, fear of the spiritual influence and Shiite ideas among the people and elites, fear of Iran's increasing regional and international power and the disruption of the balance of power in favor of the Islamic Republic of Iran, preventing the unity and solidarity of the Islamic world's public opinion against policies of appeasement and leniency towards the Zionist regime as the common enemy of the Islamic Ummah, fear of changing the regional geopolitics with the formation of a "Shia Crescent," and the emergence of a new regional bloc centered around the axis of resistance (resistance groups) and led by the Islamic Republic of Iran. Therefore, given the aforementioned reasons, regional actors have feared Iran's spiritual, value-based, and political influence among the region’s nations and have sought to prevent an alliance between Iran and Egypt by fueling Iranophobia and Shiaphobia, aiming to block the formation of a new regional bloc led by Iran and Egypt, and to maintain their preferred regional balance.

کلیدواژه‌ها English

Iran
Egypt
Foreign Policy
Zionist Regime
Arab League
Gulf Cooperation Council
Saudi Arabia
Turkey
UAE
اسرائیل اصلی‌ترین نگران روابط ایران و مصر. بولتن نیوز. قابل دسترس در:               B2n.ir/u66258
اظهارنظر السیسی درباره رابطه مصر و ایران. خبرگزاری انصاف نیوز. قابل دسترس در: B2n.ir/t93102
امیدی، علی؛ رضایی، فاطمه (1390). عثمانی‌گرایی جدید در سیاست خارجی ترکیه: شاخص‌ها و پیامدهای آن در خاورمیانه. روابط خارجی، 2(3).
بحران در ائتلاف عربستان، ترکیه و مصر علیه ایران / اختلاف اردوغان و سیسی با ملک سلمان / ترک ها و مصری ها به نفوذ فزاینده تهران حساسیت ندارند. خبرگزاری انتخاب. قابل دسترس در:            B2n.ir/m16163
پیرنیا، حسن (1362). تاریخ باستان یا تاریخ مفصّل ایران قدیم. تهران: دنیای کتاب.
ترابی، قاسم (1391). رقابت‌های منطقه‌ای و جهانی در تحولات جهان عرب و امنیت جمهوری اسلامی ایران. پژوهشنامه دفاع مقدس، 1(2).
جاودانی مقدم، مهدی؛ شفیعی، مریم (1393). پارادوکس واهمگرایی در روابط خارجی ایران و مصر پس از انقلاب اسلامی (1979 م-2014). سیاست‌پژوهی ایرانی، 1(1).
خشم عربستان از دیدار وزیران خارجه ایران و مصر. خبرگزاری مهر. قابل دسترس در:  B2n.ir/n69371
دانش‌نیا، فرهاد (1394). سازه‌انگاری الکساندر ونت: امتناع از گذار از بن‌بست‌های تئوریک روابط بین‌الملل و دستیابی به راهی میانه. جستارهای سیاسی معاصر، 6(2).
درویشی سه تلانی، فرهاد؛ مظفری، سمیرا (1397). بررسی عوامل تأثیرگذار بر واگرایی روابط ایران و مصر(1357-1392). مطالعات سیاسی جهان اسلام، 7(25).
دهقانی فیروزآبادی، جلال (1397). اصول و مبانی روابط بین‌الملل. تهران: انتشارات سمت، چاپ سوم.
السیسی: صلح میان اسرائیل و مصر پایدار خواهد ماند/ رابطه با ایران مشروط به روابط با کشورهای خلیج فارس. خبر آنلاین. قابل دسترس در:                                                                        B2n.ir/k08441
صادقی اول، هادی؛ نقدی، جعفر(1393). روابط ایران و دژ منطقه‌ای شورای همکاری خلیج فارس. سیاست جهانی، 3(4).
صدقیانی، محمدصادق (1397). روابط تهران‌-‌قاهره را عربستان تعریف می‌کند. سایت دیپلماسی ایرانی. قابل دسترس در:
B2n.ir/y89798
فیگارو: از نگاه اسرائیل دموکراسی در خاورمیانه یعنی پیروزی ایران. خبر آنلاین. قابل دسترس در: B2n.ir/f38445
قوام، عبدالعلی (1384). سازه‌انگاری: سنتز پوزیتیویسم و پست پوزیتیویسم یا پلی میان نئورئالیزم و نئولیبرالیزم. دانشنامه حقوق و سیاست، 1(2).
کوشکی، محمدصادق؛ کیانی، احسان (1394). رقابت‌های امنیتی ایران و ترکیه در جریان بیداری اسلامی. پژوهش‌های معاصر انقلاب اسلامی، 1(1).
گزارشی از یک سفر/ سرکیس نعوم: ایران همواره قدرتمند است اما قدرت تنها کافی نیست!. خبر آنلاین. قابل دسترس در:
B2n.ir/a42099
مظاهری محمدمهدی؛ احمدزاده، داود (1388). بررسی چالش‌های ساختاری در روابط مصر و ایران. تحقیقات سیاسی و بین‌المللی، 1(4): ص155-178.
ﻣﻈﺎﻫﺮی، ﻣﺤﻤﺪﻣﻬﺪی؛ اﺣﻤﺪزاده، داود (1388). بررسی چالش‎های ساختاری در روابط مصر و ایران. ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﺳﯿﺎسی و بین‌المللی، 1(4).
یعقوبی‌فر، حامد (1392). گونه‌شناسی سیاست خارجی ترکیه در خاورمیانه. سیاست خارجی‌، 27(4).