سیاست متعالیه

سیاست متعالیه

نقش مردم در نظام سیاسی مردم‌سالاری دینی (اسلامی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
پژوهشگاه حوزه و دانشگاه
چکیده
این پژوهش، نقش مردم در نظام سیاسی مردم‌سالاری دینی (اسلامی) را از پایگاه دانش فلسفه‌ تبیین خواهد کرد و نشان خواهد داد که چگونه "حق مردم" و "حق خدا" در تعیین رهبر با یک‌دیگر سازگاری دارند. تبیین این مسأله، که یکی از غامض‌ترین و مهم‌ترین مسائل فلسفه‌ی سیاسی اسلام است، نوآوری این پژوهش می‌باشد و می‌تواند به بسیاری از مسائل مشابه در مردم‌سالاری دینی پاسخ دهد. این پژوهش بر این پیشفرض استوار است که نظام سیاسی اسلامی - در عصر غیبت - دارای محتوای خداسالاری و شاکله‌ی مردم‌سالاری است و این مدعا را اثبات می‌کند که در نظام مردم‌سالاری دینی (اسلامی)، مردم در راستای داشتن حیات طیبه، با اراده‌ی خویش و با استفاده از حق "تعیین سرنوشت" خواست خدا را بر خواست خود مقدم می‌دارند؛ لذا در نظام مردم‌سالاری دینی، میان اراده‌ی خدا و اراده‌ی مردم تعارضی وجود ندارد. در این نوع نظام سیاسی، مردم هم در حدوث و هم در بقای حکومت دارای نقش مؤثرند؛ زیرا رأی مستقیم یا غیرمستقیم اکثریت آن‌ها در همه‌ی شئون حکومت - در چارچوب مکتب اهل‌بیت)ع(- ملاک عمل واقع می‌شود. داده‌های این پژوهش با روش کتابخانه‌ای گردآوری شده و شیوه‌ی تحلیل مسأله، شیوه‌ی عقلی است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Role of People in (Islamic) Religiously Democratic Political System

نویسنده English

Mohammad Hossein Talebi
Hawze and University Research centre
1. ابن سینا، حسین (1404ق) الشفاء فی المنطق، قم: مکتبة آیة‌الله المرعشى‏.
2. جوادی آملی، عبدالله (1384). حق و تکلیف در اسلام. قم: مرکز نشر اسراء.
3. حائری یزدی، مهدی (1995). حکمت و حکومت. انگلستان: شادی.
4. ــــــــــــــــ (1391). اصول معرفت‌شناسی در فلسفه‌ی اسلامی: علم حضوری. ترجمه: سید محسن میری. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه‌ی اسلامی.
5. ـــــــــــــــ (1394) کاوش‌های عقل نظری. تهران: مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران (چ5).
6. حکمت‌نیا، محمود (1382). آرای عمومی. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه.
7. سید رضی، محمد (1368). نهجالبلاغة [تقریبا 395-400ق]. ترجمه: سید جعفر شهیدی. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
8. طالبی، محمدحسین (1393). درآمدیبر فلسفهی حق. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
9. ــــــــــــــــ (1394). «رابطـهی حق حاکمیت، دموکراسی و مردمسالاری دینی»، حکومت اسلامی، 76: 75-101.
10. ـــــــــــــــ (1396). حقوق طبیعی بشر. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
11. طباطبایی، سید محمدحسین (1390ق). المیزان فی تفسیرالقرآن؛ دورهی 20جلدی (ج4 و 18). بیروت: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات (چ2)‏.
12. ــــــــــــــــــــ (1362). نهایه‌الحکمه. قم: موسسه نشر اسلامی (چ2).
13. مصباح یزدی، محمدتقی (1366). آموزش فلسفه (ج1). تهران: سازمان تبلیغات اسلامی (چ2).
14. ــــــــــــــــــ (1365) آموزش فلسفه (ج2). تهران: سازمان تبلیغات اسلامی.
15. ــــــــــــــــــ (1387). خودشناسی برای خودسازی و بهسوی خودسازی؛ در مجموعه آثار (ج2). قم: مؤسهی آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
16. ــــــــــــــــــ (1380) نظریهی حقوقی اسلام. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (چ2).
17. منتظری، حسینعلی (1387). حکومت دینی و حقوق انسان. قم: ارغوان دانش.
18. مهدوی‌زادگان، داود (1394). «امام خمینی(ره) و فلسفهی سیاسی انتظار (ولایت فقیه؛ دولت انتظار)»، سیاست متعالیه، ش11: 7-26.
19. ولی‌پور، ابراهیم (1389). قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. تهران: مهربان نشر.
20. Campbell, Tom (2006) Rights, A Critical Introduction, London and New York: Routledge.
21. Jones, Peter (1994) Rights, Houndmills and New York: Palgrave.